KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 31.
Terapeuta zajęciowy, który pochwalił podopiecznego za pomoc koledze przy całej grupie, zastosował nagrodę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pochwała wypowiedziana publicznie (przy całej grupie) jest formą nagrody społecznej, bo opiera się na aprobacie, uznaniu i wzmocnieniu relacji, a nie na przekazaniu pieniędzy lub przedmiotów. Nagroda pieniężna i rzeczowa mają charakter materialny, a "uznaniowa" nie jest tu trafniejsza niż społeczna.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji terapeuta zajęciowy pochwalił podopiecznego za konkretne zachowanie (pomoc koledze) i zrobił to przy całej grupie. Taki komunikat działa jak wzmocnienie pozytywne: zwiększa prawdopodobieństwo, że zachowanie prospołeczne (pomaganie) będzie się powtarzać.

Dlaczego poprawna jest "nagroda społeczna"?
Nagroda społeczna to wzmocnienie oparte na reakcji innych osób: pochwała, akceptacja, uznanie, zwrócenie uwagi, przyznanie roli, podkreślenie wkładu. Publiczna pochwała dodatkowo wzmacnia znaczenie zachowania w normach grupy (pokazuje, co jest cenione) i może budować motywację oraz poczucie kompetencji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Pieniężna – wymaga przekazania środków finansowych. W opisie nie ma elementu materialnego, a sama pochwała nie spełnia kryterium nagrody pieniężnej.
  • Rzeczowa – dotyczy przekazania przedmiotu, upominku lub nagrody materialnej. Tutaj występuje wyłącznie komunikat werbalny i społeczny.
  • Uznaniowa – w potocznym języku bywa kojarzona z wyróżnieniem, ale w tym pytaniu kluczowy jest mechanizm (pochwała, aprobata w grupie), czyli klasyczna nagroda społeczna. Właśnie "przy całej grupie" wskazuje, że istotą jest oddziaływanie społeczne, nie formalna forma wyróżnienia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się słowa "pochwalił", "docenił", "wyróżnił", "podziękował", a nie ma informacji o pieniądzach lub przedmiotach, najczęściej chodzi o nagrodę społeczną. Zwracaj uwagę na kontekst grupowy, bo wzmacnia on społeczny charakter nagrody.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nagroda społeczna to wzmocnienie oparte na reakcji innych osób: pochwała, uznanie, podziękowanie, okazanie akceptacji. W terapii zajęciowej może to być np. publiczne docenienie wysiłku podopiecznego lub pozytywna informacja zwrotna w grupie.
Bo jej "wartość" wynika z aprobaty społecznej, a nie z pieniędzy czy przedmiotu. Dodatkowo grupa staje się świadkiem pochwały, co wzmacnia normy współpracy i pokazuje, jakie zachowania są cenione podczas zajęć terapeutycznych.
Nagrody rzeczowe to materialne przedmioty lub upominki, np. drobne gadżety, materiały plastyczne, symboliczne dyplomy, książeczki czy inne konkretne przedmioty. Kluczowe jest to, że podopieczny "dostaje coś", a nie tylko informację zwrotną.
Może się pojawiać w niektórych systemach motywacyjnych, ale zwykle jest mniej typowa niż wzmocnienia społeczne lub aktywnościowe. Jeśli w pytaniu mowa wyłącznie o pochwałach i uznaniu, to nie jest to nagroda pieniężna, bo brak elementu finansowego.
Na egzaminie trzymaj się opisu sytuacji. Jeśli pojawia się pochwała, podziękowanie, docenienie lub wyróżnienie w obecności innych, jest to typowa nagroda społeczna. Termin "uznaniowa" bywa potoczny i może mylić, ale opis "pochwalił" wskazuje na społeczny mechanizm wzmocnienia.
Wzmocnienie pozytywne polega na dodaniu bodźca po pożądanym zachowaniu, aby zwiększyć szansę jego powtórzenia. Nagroda (np. pochwała) jest praktycznym przykładem takiego wzmocnienia, jeśli rzeczywiście podnosi motywację i utrwala zachowanie.
Gdy jest zbyt ogólna, nieszczera albo nie dotyczy konkretnego zachowania. Może też nie działać, jeśli podopieczny źle reaguje na ekspozycję w grupie (np. wstyd). Wtedy lepiej stosować pochwałę indywidualną lub inne formy wzmocnienia.
Najczęstsze pomyłki to: wybór "pieniężnej" z przyzwyczajenia, ignorowanie kontekstu (np. "przy całej grupie"), oraz mylenie nagród materialnych z niematerialnymi. Pomaga prosta zasada: pieniądze/przedmiot = materialne, pochwała/uznanie = społeczne.
Skuteczna pochwała jest konkretna i opisuje zachowanie, np. "Dziękuję, że pomogłeś koledze dokończyć zadanie". Warto dodać, dlaczego to ważne ("to wspiera współpracę w grupie") i dopasować formę do osoby: publicznie lub indywidualnie.
Bo poprawia klimat zajęć, zwiększa bezpieczeństwo emocjonalne i uczy współdziałania. Gdy terapeuta wzmacnia pomoc i współpracę, grupa szybciej przyjmuje pozytywne normy, a podopieczni częściej podejmują korzystne społecznie zachowania także poza terapią.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Pochwała wypowiedziana publicznie (przy całej grupie) jest formą nagrody społecznej, bo opiera się na aprobacie, uznaniu i wzmocnieniu relacji, a nie na przekazaniu pieniędzy lub przedmiotów."

Źródła:

  • American Psychological Association (APA), APA Dictionary of Psychology – hasło: "social reinforcement" (definicja wzmocnienia społecznego), https://dictionary.apa.org/social-reinforcement - dostęp 2026-02-18
  • Encyklopedia PWN – hasło: "wzmocnienie" (psychologia uczenia się, wzmocnienie pozytywne), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/wzmocnienie;3996756.html - dostęp 2026-02-18
  • Skinner B.F., "Science and Human Behavior", rozdziały dot. wzmocnień (reinforcement), 1953 (źródło klasyczne z psychologii behawioralnej)

Materiały:

  • Podręczniki z psychologii uczenia się (wzmocnienia i kary)
  • Materiały dydaktyczne z metodyki terapii zajęciowej dotyczące motywowania podopiecznych
  • Słowniki psychologiczne (hasła: wzmocnienie, nagroda, pochwała, motywacja)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego