KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 13.
Terapeuta zajęciowy planując działania dla podopiecznego po przebytym udarze mózgu, u którego występuje afazja, powinien nawiązać przede wszystkim współpracę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Afazja po udarze to zaburzenie językowe wpływające na rozumienie i/lub ekspresję mowy. Dlatego kluczowym partnerem terapeuty zajęciowego w planowaniu działań jest logopeda, który prowadzi diagnozę i terapię komunikacji. Dietetyk, psycholog i pracownik socjalny mogą wspierać proces, ale nie są pierwszoplanowi przy afazji.

Pełne wyjaśnienie:

Afazja jest następstwem uszkodzenia struktur mózgu odpowiedzialnych za przetwarzanie języka (np. po udarze). W praktyce oznacza to trudności w mówieniu, rozumieniu wypowiedzi, nazywaniu, czytaniu lub pisaniu. Dla terapeuty zajęciowego ma to bezpośrednie znaczenie, ponieważ większość działań funkcjonalnych (trening czynności dnia codziennego, aktywizacja, instruktaż, ocena bezpieczeństwa) opiera się na skutecznej komunikacji.

Właśnie dlatego odpowiedź "z logopedą" jest właściwa: logopeda (speech and language therapist) jest specjalistą od diagnozy i terapii zaburzeń komunikacji, w tym afazji poudarowej. Współpraca umożliwia m.in. dobranie adekwatnych strategii porozumiewania się w trakcie zajęć (upraszczanie komunikatów, pytania zamknięte, wydłużenie czasu odpowiedzi), wdrożenie alternatywnych sposobów komunikacji (gesty, piktogramy, tablice), a także ujednolicenie celów terapeutycznych całego zespołu.

Pozostałe odpowiedzi mogą być przydatne, ale nie stanowią pierwszego wyboru w kontekście dominującego problemu:

  • "z dietetykiem" – wsparcie żywieniowe bywa istotne po udarze (profilaktyka wtórna, stan odżywienia), jednak nie odpowiada bezpośrednio na problem afazji i nie jest kluczowe dla planowania komunikacji w terapii zajęciowej.
  • "z psychologiem" – psycholog może pomagać w adaptacji do choroby, nastroju, motywacji czy funkcjach poznawczych, ale terapia językowa w afazji jest domeną logopedy; psycholog nie zastępuje terapii mowy.
  • "z pracownikiem socjalnym" – jest ważny w organizacji wsparcia środowiskowego i świadczeń, lecz nie prowadzi terapii zaburzeń komunikacji i nie rozwiązuje podstawowego ograniczenia funkcjonalnego wynikającego z afazji.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o współpracę interdyscyplinarną najpierw identyfikuj główny deficyt z opisu (tu: afazja), a następnie wybieraj specjalistę, którego kompetencje są najbardziej bezpośrednio związane z tym deficytem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Afazja to zaburzenie językowe po uszkodzeniu mózgu, często po udarze. Może obejmować trudność w mówieniu, rozumieniu, nazywaniu, czytaniu lub pisaniu. Nie jest to "wada wymowy", tylko problem przetwarzania języka, który wpływa na codzienne funkcjonowanie i komunikację.
Logopeda prowadzi diagnozę i terapię zaburzeń komunikacji, w tym afazji. Wspólnie z terapeutą zajęciowym może dobrać strategie porozumiewania się podczas ćwiczeń funkcjonalnych, ustalić realistyczne cele oraz zaproponować pomoce komunikacyjne (np. piktogramy), które ułatwiają pracę z pacjentem.
W praktyce pomaga: skracanie poleceń, zadawanie pytań zamkniętych, dawanie czasu na odpowiedź, użycie gestów i wskazywania, stosowanie obrazków i kart komunikacyjnych. Kluczowe jest dopasowanie sposobu instruktażu do możliwości pacjenta, aby trening czynności dnia codziennego był zrozumiały i bezpieczny.
Tak, ale zwykle jako wsparcie uzupełniające. Psycholog może pracować nad obniżonym nastrojem, lękiem, motywacją, adaptacją do choroby czy obciążeniem rodziny. Jednak terapia zaburzeń językowych (afazji) jest zadaniem logopedy, więc przy afazji to on jest najważniejszym partnerem klinicznym.
Dietetyk jest szczególnie potrzebny, gdy występują problemy z odżywieniem, choroby współistniejące (np. zaburzenia metaboliczne) lub konieczność modyfikacji stylu żywienia w profilaktyce wtórnej. To ważny element opieki po udarze, ale nie rozwiązuje bezpośrednio trudności językowych typowych dla afazji.
Pracownik socjalny pomaga w organizacji wsparcia po wypisie: świadczenia, usługi opiekuńcze, sprzęt pomocniczy, kontakty z instytucjami i formalności. Jest ważny dla ciągłości opieki i funkcjonowania rodziny, ale nie prowadzi terapii komunikacji, dlatego przy afazji nie jest "pierwszym wyborem".
Typowe sygnały to: trudność w nazywaniu przedmiotów, zacinanie się, wypowiedzi nieadekwatne do pytania, problemy z rozumieniem dłuższych poleceń, błędy w czytaniu i pisaniu. Rozpoznanie tych objawów pomaga zaplanować sposób prowadzenia zajęć i wskazuje potrzebę ścisłej współpracy z logopedą.
Nie. Afazja dotyczy głównie języka i komunikacji, a nie "poziomu inteligencji" jako takiego. Pacjent może rozumieć sytuację i mieć zachowane myślenie, ale mieć trudność z doborem słów lub rozumieniem mowy. To ważne, aby nie zaniżać oczekiwań i nie infantylizować komunikacji.
Stosuje się m.in. tablice z obrazkami, piktogramy, karty "tak/nie", zeszyty komunikacyjne, gesty, wskazywanie, rysowanie, a czasem aplikacje do komunikacji alternatywnej. Dobór powinien być dostosowany do możliwości pacjenta i skoordynowany z terapią logopedyczną.
Ćwicz schemat: (1) rozpoznaj główny problem z opisu przypadku, (2) dopasuj specjalistę, który bezpośrednio leczy/rehabilituje ten problem, (3) dopiero potem rozważ wsparcie dodatkowe. W zadaniach o udarze zapamiętaj mapę: mowa–logopeda, emocje–psycholog, dieta–dietetyk, świadczenia–socjalny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Afazja po udarze to zaburzenie językowe wpływające na rozumienie i/lub ekspresję mowy."

Źródła:

  • Winstein C.J. et al., "Guidelines for Adult Stroke Rehabilitation and Recovery", Stroke, 2016 (American Heart Association/American Stroke Association) – sekcje dotyczące rehabilitacji oraz opieki nad zaburzeniami komunikacji.
  • NICE Guideline NG128: "Stroke rehabilitation in adults" – część dotycząca oceny i terapii zaburzeń komunikacji (speech and language therapy). https://www.nice.org.uk/guidance/ng128 (dostęp: 28.02.2026)
  • National Institute on Deafness and Other Communication Disorders (NIDCD), "Aphasia" – opis afazji i roli terapii mowy. https://www.nidcd.nih.gov/health/aphasia (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z neurorehabilitacji dla terapii zajęciowej (moduł: udar, zaburzenia poznawczo-językowe)
  • Podręczniki i skrypty z zakresu afazji i terapii mowy po udarze
  • Wytyczne kliniczne dotyczące rehabilitacji poudarowej (sekcje: zaburzenia komunikacji, speech and language therapy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego