KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 28.
Terapeuta zajęciowy pracuje z grupą osób starszych, mających problemy kardiologiczne. Które z wymienionych zajęć ruchowych będą dla tej grupy odpowiednie?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nordic walking to marsz o zwykle umiarkowanej intensywności, łatwy do dawkowania i bezpieczniejszy dla seniorów z obciążeniami kardiologicznymi niż biegi. Pozwala poprawiać wydolność tlenową przy mniejszym ryzyku przeciążenia i urazu. Jogging oraz biegi przełajowe częściej wiążą się z wyższą intensywnością i większym obciążeniem.

Pełne wyjaśnienie:

U osób starszych z problemami kardiologicznymi w terapii zajęciowej zwykle preferuje się aktywność tlenową o umiarkowanej intensywności, którą da się łatwo przerwać, spowolnić i dostosować do bieżącego samopoczucia. Nordic walking spełnia te kryteria: jest formą marszu, która pozwala utrzymać rytm, pracować całym ciałem, a jednocześnie w praktyce daje możliwość płynnego dozowania obciążenia (tempo, długość trasy, przerwy). Dodatkowo jest to aktywność o mniejszym ryzyku urazów przeciążeniowych niż bieganie, co ma znaczenie u seniorów.

Dlaczego pozostałe propozycje są mniej odpowiednie w ujęciu ogólnym?

  • "Jogging" oznacza bieganie, które nawet w "wolnej" wersji bywa wysiłkiem bardziej obciążającym układ krążenia i stawy niż marsz. U osób z chorobami sercowo-naczyniowymi zwiększa to ryzyko nietolerancji wysiłku, skoków tętna i dolegliwości (np. duszność, ból w klatce piersiowej), szczególnie gdy grupa jest niejednorodna.
  • "Fitness" jest pojęciem bardzo szerokim: może obejmować zarówno lekką gimnastykę, jak i intensywne treningi interwałowe. Bez doprecyzowania rodzaju zajęć nie da się zagwarantować bezpiecznej intensywności dla osób z obciążeniami kardiologicznymi.
  • "Biegi przełajowe" zwykle oznaczają bieg w terenie o nierównej nawierzchni, z podbiegami i zmienną intensywnością. To łączy w sobie dwa czynniki ryzyka: większe obciążenie sercowo-naczyniowe oraz większe ryzyko upadku/skręcenia, co u seniorów jest szczególnie istotne.

W praktyce terapeuta zajęciowy powinien pamiętać, że "problemy kardiologiczne" mogą oznaczać różne stany kliniczne. Dlatego niezależnie od wybranej aktywności kluczowe są: kwalifikacja medyczna, stopniowanie obciążeń, rozgrzewka i schłodzenie, obserwacja objawów oraz uczenie uczestników samokontroli intensywności (np. rozmowa bez zadyszki jako prosta wskazówka). Na poziomie tego pytania egzaminacyjnego najbardziej jednoznacznie bezpieczną propozycją jest marsz z kijami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nordic walking to marsz z użyciem kijków. Dla wielu seniorów jest korzystny, bo pozwala łatwo kontrolować intensywność (tempo i przerwy), angażuje więcej mięśni niż zwykły spacer i zwykle ma mniejsze ryzyko urazu niż bieganie.
Najbezpieczniej dobierać aktywność tak, by była umiarkowana: możliwa rozmowa w trakcie marszu, brak silnej zadyszki, możliwość zatrzymania się w każdej chwili. W praktyce intensywność ustala się indywidualnie i obserwuje reakcję organizmu.
Jogging (bieganie) częściej powoduje wyższe tętno i większe obciążenie układu krążenia niż marsz. Dodatkowo zwiększa obciążenie stawów i ryzyko upadku. U części osób z chorobami serca może to pogarszać tolerancję wysiłku.
To zależy, bo "fitness" obejmuje bardzo różne formy treningu: od łagodnej gimnastyki po intensywne interwały. Bez doprecyzowania programu trudno ocenić bezpieczeństwo. Dla seniorów z obciążeniami zwykle wybiera się łagodne, przewidywalne ćwiczenia.
Niepokojące są m.in. ból w klatce piersiowej, silna duszność, zawroty głowy, omdlenie, kołatanie serca, nagłe osłabienie lub ból promieniujący. W takiej sytuacji należy przerwać wysiłek i wdrożyć procedurę pomocy zgodnie z zasadami bezpieczeństwa.
Kluczowe jest stopniowanie obciążeń, stała obserwacja, częste przerwy i jasne zasady (tempo grupy, nawodnienie, ubiór). Warto zaczynać od rozgrzewki i kończyć schłodzeniem. Przy schorzeniach serca potrzebna jest także współpraca z personelem medycznym.
Spacer może być lepszy, gdy osoba ma trudność z koordynacją pracy kijkami, problemy z równowagą lub bóle kończyn górnych. Celem jest utrzymanie bezpiecznej aktywności tlenowej, więc czasem prostsza forma ruchu jest skuteczniejsza i mniej stresująca.
Częsty błąd to wybór zbyt intensywnego wysiłku "bo ruch jest zdrowy", bez uwzględnienia tolerancji i przerw. Innym błędem jest nieprecyzyjne określenie zajęć (np. "fitness"), co utrudnia kontrolę obciążenia. Ważna jest też rozgrzewka i schłodzenie.
Do aktywności tlenowych o zwykle umiarkowanej intensywności zalicza się m.in. marsz, nordic walking, spokojną jazdę na rowerze stacjonarnym czy pływanie rekreacyjne (jeśli nie ma przeciwwskazań). Zawsze liczy się indywidualne dopasowanie i bezpieczeństwo.
Warto umieć rozróżniać aktywności o niskiej/umiarkowanej i wysokiej intensywności oraz wskazać ryzyka (obciążenie serca, upadki, przeciążenia). Pomaga zapamiętać zasadę: dla seniorów z obciążeniami wybieraj ruch przewidywalny i łatwy do dozowania.
info

Około 63% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że nordic walking to marsz o zwykle umiarkowanej intensywności, łatwy do dawkowania i bezpieczniejszy dla seniorów z obciążeniami kardiologicznymi niż biegi.

Źródła:

  • World Health Organization, "WHO guidelines on physical activity and sedentary behaviour" (2020), rozdział dotyczący osób starszych 65+. https://www.who.int/publications/i/item/9789240015128 (dostęp: 2026-02-28)
  • European Society of Cardiology, "2021 ESC Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice", European Heart Journal (2021). https://academic.oup.com/eurheartj/article/42/34/3227/6358713 (dostęp: 2026-02-28)
  • American College of Sports Medicine, "ACSM's Guidelines for Exercise Testing and Prescription", 11th edition, 2021 (rozdziały: choroby sercowo-naczyniowe, dobór intensywności wysiłku).

Materiały:

  • Wytyczne WHO dotyczące aktywności fizycznej i siedzącego trybu życia (dla osób 65+)
  • Podstawowe zalecenia rehabilitacji kardiologicznej (materiały edukacyjne towarzystw kardiologicznych)
  • Podręczniki fizjologii wysiłku i monitorowania intensywności (tętno, skala Borga)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego