KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 17.
Termiczne odgazowanie wody zasilającej kocioł stosuje się w celu usunięcia z niej
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Termiczne odgazowanie (deaeracja) wody zasilającej kocioł służy przede wszystkim do usuwania tlenu rozpuszczonego, który intensyfikuje korozję elementów układu woda–para. Azot jest względnie obojętny korozyjnie, wodór i koloidy usuwa się innymi procesami uzdatniania.

Pełne wyjaśnienie:

Woda zasilająca kocioł może zawierać gazy rozpuszczone, głównie pochodzące z kontaktu z powietrzem. Termiczne odgazowanie (deaeracja) wykorzystuje podwyższoną temperaturę (i często odpowiednie warunki ciśnienia oraz intensywny kontakt wody z parą) do zmniejszenia rozpuszczalności gazów i ich usunięcia z wody.

Najważniejszym celem tej operacji w energetyce jest ograniczenie zawartości tlenu, ponieważ tlen rozpuszczony jest jednym z kluczowych czynników powodujących korozję tlenową stali w elementach instalacji: rurociągach wody zasilającej, podgrzewaczach, zbiornikach i częściach kotła. Zmniejszenie tlenu przekłada się na mniejsze tempo ubytków korozyjnych i większą niezawodność układu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Azot – choć może być obecny w wodzie, jest w dużej mierze chemicznie obojętny w kontekście typowej korozji układu kotłowego; nie jest "głównym wrogiem" instalacji, dlatego nie stanowi podstawowego celu odgazowania.
  • Wodór – nie jest standardowo wskazywany jako główny składnik usuwany w procesie termicznego odgazowania wody zasilającej; zagadnienia związane z wodorem i jego wpływem na materiały mają inną specyfikę i nie są istotą tego procesu w pytaniu egzaminacyjnym.
  • Koloidy – to cząstki/układy zdyspergowane, a nie gazy rozpuszczone. Usuwa się je metodami takimi jak koagulacja, filtracja czy sedymentacja, a nie przez odgazowanie termiczne.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać: deaerator = walka z tlenem. To prosta reguła, która dobrze porządkuje skojarzenia i ogranicza ryzyko pomylenia z procesami usuwania zawiesin lub soli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To proces uzdatniania wody, w którym przez podgrzanie (często z użyciem pary) usuwa się z niej gazy rozpuszczone. W praktyce kotłowej chodzi głównie o ograniczenie tlenu, bo to on najsilniej przyspiesza korozję elementów układu woda–para.
Tlen rozpuszczony intensyfikuje korozję metali w rurociągach, podgrzewaczach i w samym kotle. Im mniej tlenu, tym mniejsze tempo korozji, mniejsze ryzyko nieszczelności oraz dłuższa żywotność urządzeń i armatury w układzie zasilania.
Deaerator wykorzystuje fakt, że wraz ze wzrostem temperatury maleje rozpuszczalność gazów w wodzie. Woda jest intensywnie ogrzewana i kontaktuje się z parą, a uwolnione gazy są odprowadzane odpowietrzeniem. Efektem jest woda o mniejszej zawartości tlenu.
Nie jest to podstawowy cel procesu. Azot może być obecny jako gaz rozpuszczony, ale zwykle nie jest kluczowym czynnikiem korozyjnym w porównaniu z tlenem. W zadaniach egzaminacyjnych "odgazowanie termiczne" najczęściej łączy się właśnie z usuwaniem tlenu.
Najczęściej rośnie ryzyko korozji elementów metalowych układu: powstawania wżerów, osłabienia ścianek rur i przyspieszonych uszkodzeń. W praktyce może to prowadzić do nieszczelności, awarii i większych kosztów eksploatacyjnych związanych z naprawami oraz przestojami.
Najczęściej myli się odgazowanie z filtracją i wybiera "koloidy", bo kojarzą się z zanieczyszczeniami w wodzie. Inny błąd to wybór "azotu" przez skojarzenie z powietrzem. Pomaga reguła: odgazowanie termiczne = redukcja tlenu (ochrona przed korozją).
Odgazowanie dotyczy gazów rozpuszczonych (np. tlenu) i bazuje na temperaturze oraz odpowietrzaniu. Koloidy to cząstki zdyspergowane – usuwa się je metodami mechanicznymi i chemicznymi, takimi jak koagulacja, sedymentacja i filtracja, a nie przez podgrzewanie.
Stosuje się je na etapie przygotowania wody zasilającej przed wprowadzeniem jej do kotła, aby ograniczyć gazy rozpuszczone odpowiedzialne za korozję. Jest to element szerszego uzdatniania wody (obok np. zmiękczania czy odsalania), zależnie od wymagań instalacji.
Poza metodami termicznymi spotyka się rozwiązania chemiczne (stosowanie środków wiążących tlen) oraz organizacyjne, np. ograniczanie kontaktu wody z powietrzem w zbiornikach. W praktyce dobór metody zależy od instalacji i wymagań jakości wody w układzie.
Warto powtórzyć cele podstawowych procesów: zmiękczanie (sole twardości), odsalanie/odwrócona osmoza (rozpuszczone sole), odgazowanie (gazy – głównie tlen), filtracja (zawiesiny). Ucz się skojarzeniami "proces → usuwany składnik → skutek dla kotła".
info

Statystycznie 60% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Termiczne odgazowanie (deaeracja) wody zasilającej kocioł służy przede wszystkim do usuwania tlenu rozpuszczonego, który intensyfikuje korozję elementów układu woda–para."

Źródła:

  • Spirax Sarco, "Deaerators in boiler feedwater systems" (opis celu: usuwanie tlenu i innych gazów), https://www.spiraxsarco.com/learn-about-steam/boiler-house/boiler-feedwater-treatment (dostęp: 2026-02-18)
  • TLV (Global Gateway), "Deaerator / Deaeration" – omówienie roli odgazowania wody zasilającej i usuwania tlenu, https://www.tlv.com/global/PL/steam-theory/deaerators.html (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu: technologia/chemia wody dla kotłów
  • Instrukcje eksploatacji stacji uzdatniania wody i odgazowywacza (deaeratora) stosowane w energetyce
  • Poradniki eksploatacji kotłów i układów woda–para (rozdziały o korozji i usuwaniu gazów rozpuszczonych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego