KWALIFIKACJA EKA1 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 14.
Termin "kontrola" nie jest równoważny z pojęciem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kontrola oznacza czynność sprawdzania, oceniania lub nadzorowania zgodności stanu faktycznego z wymaganiami. Koordynacja dotyczy natomiast uzgadniania i porządkowania działań kilku osób lub komórek organizacyjnych, a nie weryfikacji. Pozostałe pojęcia (wizytacja, lustracja, rewizja) odnoszą się do form sprawdzania/oglądu.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie kontroli w języku urzędowym i ogólnym wiąże się z czynnością sprawdzania: ustalaniem stanu faktycznego, porównywaniem go z wymaganiami (np. przepisami, procedurami, ustaleniami) oraz formułowaniem oceny lub wniosków. W praktyce administracji kontrola może dotyczyć dokumentów, przebiegu sprawy, prawidłowości działania jednostki lub zgodności z określonymi standardami.

Odpowiedź "koordynacja" nie jest równoznaczna z kontrolą, ponieważ koordynowanie polega na organizowaniu współdziałania: uzgadnianiu kolejności działań, rozdziale zadań, synchronizowaniu terminów i przepływu informacji. To funkcja organizacyjna, a nie sprawdzająca. Można koordynować działania kilku komórek urzędu, nie prowadząc jednocześnie kontroli ich prawidłowości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne jako wskazanie "nierównoważności"?

  • "wizytacja" kojarzy się z urzędową wizytą połączoną z oceną lub sprawdzeniem funkcjonowania (czyli jest bliska czynnościom kontrolnym).
  • "lustracja" w języku polskim często oznacza oględziny lub przegląd w celu oceny stanu (również blisko idei kontroli).
  • "rewizja" bywa rozumiana jako przegląd, kontrola lub sprawdzenie (np. dokumentów, stanu rzeczy), więc także należy do obszaru czynności weryfikacyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się termin związany z organizowaniem współpracy (koordynowanie, uzgadnianie działań), a inne dotyczą sprawdzania (przegląd, wizytacja, rewizja), to "koordynacja" będzie naturalnym wyborem jako pojęcie nierównoważne wobec kontroli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kontrola to czynność sprawdzania i oceniania, czy działanie lub dokumenty są zgodne z wymaganiami (np. procedurą, zasadami, przepisami). Jej celem jest ustalenie stanu faktycznego i sformułowanie wniosków, a nie organizowanie współpracy między komórkami.
Koordynacja oznacza uzgadnianie i porządkowanie działań wielu osób lub komórek organizacyjnych: ustalanie kolejności zadań, terminów, odpowiedzialności i przepływu informacji. To funkcja organizacyjna, która może istnieć bez elementu sprawdzania typowego dla kontroli.
Kontrola skupia się na weryfikacji i ocenie (czy jest prawidłowo), a koordynacja na synchronizacji działań (kto, kiedy i jak współpracuje). Można koordynować pracę wydziałów bez sprawdzania ich zgodności z normami, i odwrotnie: kontrolować bez koordynowania.
Wizytacja zwykle oznacza urzędową wizytę połączoną z oceną lub sprawdzeniem funkcjonowania jednostki albo sposobu wykonywania zadań. Z tego powodu bywa traktowana jako czynność o charakterze kontrolnym, a nie jako działanie czysto organizacyjne.
Lustracja w języku polskim często oznacza oględziny lub przegląd w celu oceny stanu (np. miejsca, zasobu, dokumentów). Na egzaminie zwykle łączy się ją z działaniami weryfikacyjnymi, czyli bliższymi kontroli niż koordynacji.
Rewizja bywa rozumiana jako przegląd lub sprawdzenie (np. dokumentów, stanu rzeczy, zgodności). W testach językowo-urzędowych jest to termin, który semantycznie zbliża się do kontroli, bo zawiera element weryfikacji, a nie uzgadniania działań.
Sprawdź, czy odpowiedzi opisują czynności weryfikacyjne: oględziny, przegląd, sprawdzenie, ocenę. Takie terminy zwykle są bliskie "kontroli". Natomiast pojęcia typu "koordynacja" odnoszą się do organizacji współpracy, więc nie są synonimami.
Najczęściej myli się terminy, bo wszystkie brzmią "urzędowo", albo pomija się zaprzeczenie "nie jest". Inny błąd to utożsamienie kontroli z zarządzaniem. Warto najpierw ustalić, czy odpowiedź mówi o sprawdzaniu (kontrola), czy o organizowaniu współdziałania (koordynacja).
Koordynację stosuje się, gdy trzeba zsynchronizować działania kilku komórek, np. ustalić kolejność czynności w sprawie, terminy odpowiedzi, podział zadań lub obieg dokumentów. Kontrola jest właściwa, gdy celem jest sprawdzenie poprawności i zgodności działania z wymaganiami.
Najlepiej uczyć się krótkich definicji i odróżniać pary pojęć: kontrola–koordynacja, nadzór–kontrola, audyt–kontrola. Pomaga też praca na przykładach z urzędu (dokumenty, procedury, obieg pism) oraz korzystanie ze słowników języka polskiego dla utrwalenia znaczeń.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Kontrola oznacza czynność sprawdzania, oceniania lub nadzorowania zgodności stanu faktycznego z wymaganiami."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "kontrola" (sjp.pwn.pl) - https://sjp.pwn.pl/szukaj/kontrola.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "koordynacja" (sjp.pwn.pl) - https://sjp.pwn.pl/szukaj/koordynacja.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Słownik języka polskiego PWN: hasło "wizytacja" (sjp.pwn.pl) - https://sjp.pwn.pl/szukaj/wizytacja.html (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Słowniki języka polskiego (hasła: kontrola, koordynacja, wizytacja, lustracja, rewizja)
  • Podstawy organizacji i funkcjonowania administracji (rozdziały o nadzorze i kontroli)
  • Materiały dydaktyczne z komunikacji i języka urzędowego (terminologia, precyzja pojęć)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego