KWALIFIKACJA GIW1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Termometr zainstalowany na odcinku pomiarowym gazu wskazał wartość -6°C. Przy przeliczaniu ilości gazu na warunki normalne, wartość temperatury jest równa około
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Temperaturę w kelwinach oblicza się ze wzoru T[K] = t[°C] + 273(,15). Dla t = −6°C otrzymujemy około 267 K (dokładniej 267,15 K). Dlatego odpowiedź "267K" jest właściwa, a pozostałe wartości odpowiadają innym temperaturom w °C.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarach i rozliczeniach gazu często przelicza się wyniki do ustalonych warunków odniesienia (potocznie nazywanych "warunkami normalnymi" lub "standardowymi"). Niezależnie od tego, jakie konkretnie warunki odniesienia przyjmuje dana instrukcja (np. dla temperatury), samo przejście ze skali Celsjusza na skalę Kelvina wykonuje się zawsze tak samo.

Skale te różnią się punktem zerowym:

  • 0 K to zero bezwzględne,
  • 0°C odpowiada w przybliżeniu 273 K (dokładniej 273,15 K).

Dlatego stosujemy zależność:

T [K] = t [°C] + 273,15

Dla temperatury z termometru: t = −6°C:

  • T = −6 + 273,15 = 267,15 K,
  • po zaokrągleniu do wartości "około" otrzymujemy 267 K.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 257 K odpowiadałoby temperaturze około −16°C, czyli o 10°C niższej niż w treści.
  • 277 K odpowiadałoby około +4°C; taki wynik często pojawia się, gdy ktoś pomyli znak i potraktuje −6°C jak +6°C albo wykona nieuważne zaokrąglenie.
  • 287 K odpowiada około +14°C, czyli jest jeszcze dalej od wartości z odczytu.

Wskazówka egzaminacyjna: przy temperaturach ujemnych najczęstszy błąd to "zgubienie minusa". Warto szybko oszacować: skoro 0°C to ~273 K, to −6°C musi dać wynik nieco mniejszy od 273 K, czyli około 267 K.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się prostą zależność: T[K] = t[°C] + 273,15. Gdy w zadaniu jest "około", zwykle wystarczy dodać 273. Uwaga na znak minus: dla temperatur ujemnych wynik w kelwinach jest mniejszy niż 273 K.
Skala Kelvina ma zero w punkcie zera bezwzględnego, a skala Celsjusza ma zero w innym miejscu. Różnica między 0°C a 0 K wynosi 273,15. Dlatego przesuwa się wartość o 273,15, aby przejść na temperaturę bezwzględną.
Dokładnie: −6°C to 267,15 K. W testach "około" pozwala zaokrąglić do pełnych kelwinów, czyli 267 K. Jeśli w odpowiedziach są liczby całkowite, wybiera się najbliższą wartość.
Nie. Ponieważ 0°C to około 273 K, każda temperatura poniżej 0°C musi dać wynik poniżej 273 K. Jeśli wychodzi więcej niż 273 K, to zwykle oznacza błąd znaku albo pomylenie wartości z odczytu.
Najczęściej: (1) pomylenie −6°C z +6°C, (2) odjęcie 273 zamiast dodania, (3) zbyt duże zaokrąglenie bez kontroli sensu wyniku. Pomaga szybki test: dla temperatur ujemnych wynik ma być nieco mniejszy od 273 K.
W większości zależności fizycznych (np. wynikających z równania stanu) używa się temperatury bezwzględnej w kelwinach. Nawet jeśli pomiar jest w °C, to do obliczeń i przeliczeń na warunki odniesienia zwykle podstawia się K.
To ustalone warunki odniesienia (temperatura i ciśnienie), do których przelicza się wyniki pomiarów, aby dało się je porównywać i rozliczać. W praktyce spotyka się różne definicje w zależności od branży i dokumentacji, dlatego zawsze warto sprawdzić, jakie warunki przyjęto.
Można przyjąć, że 0°C ≈ 273 K. Potem tylko dodać lub odjąć liczbę stopni: np. −6°C to 273 − 6 = 267 K. To szybka metoda "na oko" dobra do pytań testowych.
Porównaj z 273 K: jeśli temperatura jest poniżej 0°C, to wynik musi być poniżej 273 K; jeśli powyżej 0°C, to powyżej 273 K. Dodatkowo Kelvin nie może być ujemny w typowych zadaniach, bo 0 K jest dolną granicą skali.
Przy analizie danych z odcinków pomiarowych, w raportach z pomiarów parametrów gazu, podczas weryfikacji wskazań czujników oraz przy przeliczaniu ilości gazu do warunków odniesienia używanych w dokumentacji technologicznej i rozliczeniowej.
info

Statystycznie 74% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Temperaturę w kelwinach oblicza się ze wzoru T[K] = t[°C] + 273(,15)."

Źródła:

  • BIPM: The International System of Units (SI Brochure), 9th edition (2019), section on thermodynamic temperature and Celsius temperature, https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 04.03.2026)
  • NIST: SI Units – Temperature (Kelvin, degree Celsius) and their relation, https://www.nist.gov/pml/owm/si-units-temperature (dostęp: 04.03.2026)
  • IUPAC Gold Book: Celsius temperature (definition/relationship to thermodynamic temperature), https://goldbook.iupac.org/terms/view/C00833 (dostęp: 04.03.2026)

Materiały:

  • Tablice i zasady przeliczania jednostek (temperatura: °C ↔ K)
  • Podstawy termodynamiki: definicja temperatury termodynamicznej
  • Materiały szkoleniowe z metrologii w pomiarach gazu (pojęcia: warunki odniesienia, normalizacja wyników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego