Terra rossa (dosł. "czerwona ziemia") jest klasycznie opisywana jako zwietrzelina lub gleba rezydualna związana z obszarami zbudowanymi ze skał węglanowych, zwłaszcza wapieni i dolomitów, często w środowisku krasowym.
W wietrzeniu chemicznym skały węglanowe łatwo ulegają rozpuszczaniu (karbonaty przechodzą do roztworu i są wynoszone). W efekcie w profilu może pozostać to, co jest nierozpuszczalne lub mniej podatne na rozpuszczanie: domieszki ilaste oraz tlenki i wodorotlenki żelaza. To właśnie one są typową przyczyną czerwonego zabarwienia terra rossa.
Dlatego poprawne dokończenie zdania brzmi: terra rossa jest pozostałością po chemicznym wietrzeniu skał węglanowych.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- Fliszowych – flisz to zespół naprzemianległych utworów (np. piaskowce i łupki), a nie pojedyncza litologia o jednoznacznym produkcie wietrzenia. Nie jest to klasyczne, definicyjne powiązanie z terra rossa.
- Gipsowych – gips (siarczan wapnia) również może się rozpuszczać, ale typowy produkt określany jako terra rossa nie jest standardowo wyprowadzany z wietrzenia skał gipsowych.
- Krzemionkowych – skały krzemionkowe (np. kwarcyty, niektóre piaskowce) są na ogół bardziej odporne na rozpuszczanie niż węglany; terra rossa jest przede wszystkim kojarzona z rozpuszczaniem węglanów i pozostawaniem nierozpuszczalnej frakcji.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się terra rossa, najczęściej warto skojarzyć ją z krasem i podłożem wapiennym/dolomitowym, a nie z utworami siarczanowymi czy krzemionkowymi.
