Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2015



PYTANIE NR 23.
Tolerancja wykonania wymiaru 19,5±0,25 wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tolerancja (pole tolerancji) to różnica między wymiarem maksymalnym i minimalnym. Dla 19,5±0,25 mm: wymiar maks. = 19,75 mm, wymiar min. = 19,25 mm, więc tolerancja = 19,75 − 19,25 = 0,50 mm. Wartość 0,25 mm to odchyłka, nie tolerancja całkowita.

Pełne wyjaśnienie:

Tolerancja wykonania (nazywana też polem tolerancji) opisuje całkowity dopuszczalny zakres zmienności wymiaru rzeczywistego detalu. Nie jest tym samym co pojedyncza odchyłka od nominalu.

Dla zapisu 19,5±0,25 mm:

  • wymiar nominalny: 19,5 mm,
  • odchyłka górna: +0,25 mm,
  • odchyłka dolna: −0,25 mm.

Najpierw wyznacza się granice dopuszczalnego wymiaru:

  • wymiar maksymalny = 19,5 + 0,25 = 19,75 mm,
  • wymiar minimalny = 19,5 − 0,25 = 19,25 mm.

Następnie oblicza się tolerancję jako różnicę granic:

tolerancja = 19,75 − 19,25 = 0,50 mm.

To samo można zapisać jako różnicę odchyłek: (+0,25) − (−0,25) = 0,50 mm.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "−0,25 mm" i "+0,25 mm" to odchyłki (połówki zakresu), a pytanie dotyczy tolerancji całkowitej.
  • "−0,50 mm" ma niewłaściwy znak: tolerancję pola tolerancji podaje się jako wartość dodatnią (szerokość przedziału), nie jako odchylenie w jedną stronę.

W praktyce (obróbka skrawaniem i montaż) poprawne rozumienie tolerancji pozwala ocenić, czy detal mieści się w dopuszczalnym zakresie oraz jak precyzyjna musi być technologia i kontrola pomiarowa.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest tolerancja wykonania (pole tolerancji) w wymiarowaniu?
Tolerancja wykonania to szerokość dopuszczalnego przedziału wymiaru, czyli różnica między wymiarem maksymalnym a minimalnym. Określa, w jakim zakresie może się zmieniać wymiar rzeczywisty detalu, aby nadal był zgodny z rysunkiem i pasował w montażu.
Jak obliczyć tolerancję dla zapisu 19,5±0,25 mm?
Najpierw wyznacz granice: wymiar maks. = 19,5 + 0,25 = 19,75 mm, wymiar min. = 19,5 − 0,25 = 19,25 mm. Potem policz różnicę granic: 19,75 − 19,25 = 0,50 mm. To jest tolerancja (pole tolerancji).
Dlaczego tolerancja nie wynosi 0,25 mm przy zapisie ±0,25?
Wartość 0,25 mm to odchyłka od nominalu w jedną stronę (górna lub dolna). Tolerancja obejmuje cały zakres od dolnej granicy do górnej granicy, więc przy ±0,25 sumuje się oba kierunki: 0,25 + 0,25 = 0,50 mm.
Jakie są wymiary graniczne dla 19,5±0,25 mm?
Wymiar graniczny górny (maksymalny) wynosi 19,75 mm, a wymiar graniczny dolny (minimalny) wynosi 19,25 mm. Każdy wynik pomiaru detalu, który mieści się w przedziale 19,25–19,75 mm, spełnia wymaganie z rysunku.
Czy tolerancja może mieć wartość ujemną, np. −0,50 mm?
Nie. Tolerancja rozumiana jako szerokość pola tolerancji jest zawsze wartością dodatnią, bo jest różnicą dwóch liczb: wymiaru maksymalnego i minimalnego. Ujemne mogą być odchyłki (np. −0,25 mm), ale nie sama tolerancja.
Jak odróżnić odchyłkę od tolerancji na egzaminie zawodowym?
Odchyłka to "ile wolno w górę" lub "ile wolno w dół" względem nominalu (np. +0,25 lub −0,25). Tolerancja to cały przedział między granicami: (nominał + odchyłka górna) minus (nominał + odchyłka dolna). W pytaniu zwykle pada słowo "tolerancja".
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy obliczaniu tolerancji z zapisu ±?
Najczęstszy błąd to uznanie, że tolerancja równa się samej wartości po znaku ± (np. 0,25). Drugi błąd to pominięcie znaku minus i policzenie różnicy jako 0,25 − 0,25. Poprawnie trzeba uwzględnić obie granice wymiaru i policzyć ich różnicę.
Kiedy w praktyce warsztatowej ważna jest mała tolerancja wymiaru?
Mała tolerancja jest kluczowa przy częściach współpracujących, np. w pasowaniach wałek–otwór, w łożyskowaniach i w precyzyjnych prowadnicach. Wymaga dokładniejszej obróbki (często szlifowania) oraz staranniejszej kontroli pomiarowej, bo łatwiej "wyjść poza pole tolerancji".
Jak tolerancja wpływa na dobór metody obróbki (toczenie, frezowanie, szlifowanie)?
Im węższa tolerancja, tym trudniej ją utrzymać i tym zwykle potrzeba dokładniejszej technologii oraz stabilniejszego procesu. Dla szerokich tolerancji często wystarcza toczenie lub frezowanie, a dla bardzo małych tolerancji częściej stosuje się szlifowanie i dokładniejsze pomiary.
Czy wynik tolerancji zawsze podaje się w mm na rysunku technicznym?
W typowych zadaniach z wymiarowania liniowego na rysunku maszynowym tolerancje podaje się w tych samych jednostkach co wymiar, najczęściej w milimetrach. Ważne jest, by rozumieć, że tolerancja to szerokość przedziału dopuszczalnego wymiaru, a nie pojedyncza odchyłka.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Tolerancja (pole tolerancji) to różnica między wymiarem maksymalnym i minimalnym."

Źródła:

  • ISO 286-1, Geometrical product specifications (GPS) — ISO code system for tolerances on linear sizes — Part 1: Basis of tolerances, definitions (dokument normatywny ISO; definicje tolerancji i odchyłek)
  • ISO 286-2, Geometrical product specifications (GPS) — ISO code system for tolerances on linear sizes — Part 2: Tables of standard tolerance grades and limit deviations (dokument normatywny ISO; pojęcia granic wymiaru i odchyłek)

Materiały:

  • Podręczniki z rysunku technicznego maszynowego (dział: tolerancje i pasowania)
  • Materiały z metrologii warsztatowej (wymiarowanie i odchyłki)
  • Normy GPS/ISO dotyczące systemu tolerancji i pasowań (do pojęć i definicji)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego