Tyczenie lokalizujące w geodezji inżynieryjnej dotyczy przeniesienia projektu na teren tak, aby obiekt został usytuowany we właściwym miejscu (zgodnie z osiami i obrysem zaprojektowanym w dokumentacji). W praktyce jest to etap wykonywany przed lub na początku robót budowlanych, kiedy nie ma jeszcze gotowych elementów kondygnacji nadziemnych.
Dla budynku wielokondygnacyjnego kluczowe jest to, że cała geometria obiektu "wynika" z części podstawowej: osi konstrukcyjnych i obrysu wyznaczonego na poziomie posadowienia. Z tego powodu dane do tyczenia lokalizującego odnosi się do rzutu fundamentów (czyli układu/obrysu na poziomie fundamentów). Fundamenty stanowią bazę do dalszego przenoszenia osi i kontroli położenia kolejnych elementów.
Odpowiedź "fundamentów" jest poprawna, bo:
- fundamenty wyznaczają faktyczne posadowienie i obrys obiektu w terenie,
- tyczenie ma sens na etapie, gdy obiekt dopiero powstaje,
- kolejne kondygnacje powinny być realizowane w odniesieniu do wcześniej wytyczonych osi i obrysu wynikających z fundamentów.
Dlaczego pozostałe propozycje nie są najlepszą podstawą:
- "piwnic" – piwnica nie występuje w każdym budynku; nawet jeśli jest, jej rzut nie musi być traktowany jako podstawowy w dokumentacji tyczenia lokalizującego, a pytanie ma dotyczyć typowej, ogólnej zasady.
- "parteru" – parter jest kondygnacją nadziemną; w momencie tyczenia lokalizującego zwykle nie istnieje jeszcze w terenie, a jego położenie powinno wynikać z wytyczonych wcześniej osi i fundamentów.
- "ostatniej kondygnacji" – jest najpóźniejszym etapem realizacji, więc nie może być praktyczną podstawą dla tyczenia lokalizującego, które poprzedza budowę.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się "tyczenie lokalizujące", myśl o pierwszym przeniesieniu obiektu na teren i o tym, co jest geometryczną bazą dla całej bryły budynku.
