KWALIFIKACJA TWO1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 28.
Tymczasową budowlą zabezpieczającą wykop fundamentowy przed zalaniem przez wody powierzchniowe jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Grodza ziemna jest budowlą tymczasową wykonywaną z gruntu, służącą do odcięcia dopływu wód powierzchniowych i ochrony wykopu fundamentowego przed zalaniem. Pozostałe obiekty (mnich, ostroga, zastawka) pełnią inne funkcje hydrotechniczne, a nie doraźne zabezpieczenie wykopu.

Pełne wyjaśnienie:

Budowla tymczasowa zabezpieczająca wykop fundamentowy przed zalaniem przez wody powierzchniowe powinna przede wszystkim odciąć lub ograniczyć napływ wody do strefy robót oraz dać się wykonać i zlikwidować w krótkim czasie, zwykle z materiału dostępnego na miejscu. Taką rolę spełnia grodza ziemna – przegroda/wał usypany z gruntu, stosowany do czasowego odgrodzenia obszaru robót i ochrony wykopu.

Odpowiedź "mnich stalowy" jest nieadekwatna, ponieważ "mnich" to element służący do regulacji poziomu wody i jej odpływu (typowo w urządzeniach wodnych i melioracyjnych), a nie do doraźnego obwałowania wykopu. Odpowiedź "ostroga kamienna" również nie pasuje: ostrogi wykorzystuje się do regulacji nurtu i ochrony brzegu w ciekach, czyli do kształtowania przepływu, a nie do odcięcia dopływu wody do wykopu fundamentowego. Z kolei "zastawka betonowa" jest urządzeniem do piętrzenia lub zamykania przepływu w budowlach hydrotechnicznych; nie jest typowym rozwiązaniem tymczasowym do szybkiego zabezpieczenia wykopu i zwykle stanowi element trwałej konstrukcji lub wyposażenia obiektu.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: jeśli pytanie dotyczy tymczasowego zabezpieczenia wykopu przed wodami powierzchniowymi, najczęściej chodzi o rozwiązanie ziemne (np. grodza/obwałowanie), a nie o urządzenia regulacyjne koryta czy elementy piętrzące. Kluczowe słowa to "tymczasowa" oraz "wykop fundamentowy" – one kierują do rozwiązań stosowanych na czas robót.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Grodza ziemna to tymczasowa przegroda/wał z gruntu wykonywany na czas robót, aby ograniczyć dopływ wody do wydzielonego obszaru (np. wykopu). Jej zadaniem jest odcięcie lub zmniejszenie napływu wód powierzchniowych i umożliwienie bezpiecznego prowadzenia prac.
Zadaniem grodzy jest stworzenie bariery, która przechwytuje spływ powierzchniowy i kieruje wodę poza wykop, zmniejszając ryzyko podmycia skarp, rozluźnienia gruntu oraz zalania dna wykopu. To typowe rozwiązanie "na czas robót", łatwe do wykonania i usunięcia.
"Mnich" kojarzy się z regulacją odpływu i poziomu wody w urządzeniach wodnych, a nie z obwałowaniem lub odgrodzeniem terenu robót. W pytaniu kluczowe jest zabezpieczenie wykopu przed wodami powierzchniowymi, więc potrzebna jest przegroda terenowa, a nie element sterujący przepływem w obiekcie.
Ostroga kamienna to budowla regulacyjna w korycie cieku, której celem jest ukierunkowanie nurtu, ochrona brzegu i stabilizacja koryta. Działa na przepływ w rzece, ale nie jest rozwiązaniem przeznaczonym do doraźnego odcięcia wody od wykopu fundamentowego.
Zastawki stosuje się, gdy trzeba okresowo zamykać, ograniczać lub regulować przepływ (np. w kanałach, obiektach piętrzących, urządzeniach melioracyjnych). W pytaniach o zabezpieczenie wykopu liczy się "tymczasowa bariera terenowa", a nie element wyposażenia hydrotechnicznego do sterowania wodą.
Wskazówką są słowa: "tymczasowa", "na czas robót", "zabezpieczenie wykopu". To zwykle oznacza rozwiązania szybkie, wykonywane z dostępnych materiałów (często grunt). Budowle stałe częściej wiążą się z betonem, stalą i funkcją eksploatacyjną obiektu (piętrzenie, regulacja odpływu).
Najczęstszy błąd to wybór odpowiedzi "związanej z wodą" bez sprawdzenia funkcji i tymczasowości, np. wskazanie zastawki lub mnicha. Uczniowie mylą urządzenia regulacyjne (sterowanie przepływem) z budowlami osłonowymi (odgrodzenie terenu robót).
W praktyce spotyka się różne typy grodz, ale w tym pytaniu wskazano konkretnie "grodzę ziemną", czyli wykonaną z gruntu. Na egzaminie należy trzymać się tego rozróżnienia: "ziemna" podkreśla prostą, tymczasową przegrodę terenową, typową przy robotach ziemnych i fundamentowych.
Znaczenie mają m.in. rodzaj i ilość wody (opady, spływ powierzchniowy), ukształtowanie terenu, przepuszczalność gruntu, głębokość wykopu oraz czas trwania robót. Gdy problemem jest woda powierzchniowa, często dobiera się rozwiązania odcinające dopływ, takie jak grodze/obwałowania i odwodnienie.
Pomaga metoda "funkcja → nazwa": najpierw ustal, czy obiekt ma odgrodzić teren robót, regulować nurt, piętrzyć wodę czy sterować odpływem. Następnie dopasuj nazwę: grodza (odgrodzenie), ostroga (regulacja nurtu), zastawka (zamykanie/regulacja przepływu), mnich (regulacja odpływu/poziomu).
info

Statystycznie 66% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Grodza ziemna jest budowlą tymczasową wykonywaną z gruntu, służącą do odcięcia dopływu wód powierzchniowych i ochrony wykopu fundamentowego przed zalaniem."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z budownictwa hydrotechnicznego (budowle ziemne i tymczasowe)
  • Materiały dydaktyczne z technologii robót ziemnych i fundamentowania
  • Instrukcje BHP i organizacji robót przy pracach w wykopach oraz w sąsiedztwie wód

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego