KWALIFIKACJA OGR3 - TEST WIEDZY NR 4

PYTANIE NR 32.
Typ gleby Odpowiedni dla drzew
Wilgotna ?
Sucha ?
Przepuszczalna ?
Glina ?
Jaka jest odpowiednia gleba dla drzew?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gleba "przepuszczalna" jest właściwa dla większości drzew, bo zapewnia odpływ nadmiaru wody i dopływ powietrza do strefy korzeniowej.
W glebie zbyt wilgotnej lub w zwięzłej glinie łatwo o zastój wody i niedotlenienie, a gleba sucha zwykle nie utrzymuje wystarczającej ilości wilgoci dla wzrostu.

Pełne wyjaśnienie:

Najbardziej odpowiednia dla większości drzew jest gleba przepuszczalna, czyli taka, która nie zatrzymuje wody w sposób powodujący jej zastój, a jednocześnie umożliwia korzeniom dostęp do tlenu. To kluczowe, ponieważ system korzeniowy potrzebuje jednocześnie wody i powietrza. Gdy woda stoi w profilu glebowym, pory glebowe wypełniają się wodą, a wymiana gazowa jest ograniczona. W praktyce prowadzi to do osłabienia wzrostu, zamierania drobnych korzeni, a z czasem nawet do gnicia.

Odpowiedź "wilgotna" bywa wybierana intuicyjnie, ale sama wilgotność nie przesądza o jakości stanowiska. Gleba może być wilgotna i jednocześnie dobrze zdrenowana (co jest korzystne), ale może też być wilgotna dlatego, że nie ma odpływu i tworzą się warunki beztlenowe. W pytaniu chodzi o ogólną cechę pożądaną dla drzew: przepuszczalność.

Odpowiedź "sucha" jest nieprawidłowa, ponieważ gleba skrajnie sucha często ma zbyt małą retencję i wymusza częstsze podlewanie, a młode nasadzenia są szczególnie wrażliwe na niedobór wody.

Odpowiedź "glina" również nie jest właściwa jako ogólna rekomendacja, ponieważ gliny (zwłaszcza zwięzłe) mają tendencję do słabszej infiltracji i przewiewności. To zwiększa ryzyko zastoju wody po opadach i pogarsza warunki tlenowe dla korzeni.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się "przepuszczalna", a pozostałe opcje opisują głównie poziom wilgotności lub rodzaj ciężkiego podłoża, najczęściej testowana jest zasada bilansu wodno‑powietrznego i potrzeba drenażu w strefie korzeniowej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gleba przepuszczalna to taka, przez którą woda może swobodniej przesiąkać, więc nie tworzy się długotrwały zastój wody. Dzięki temu w porach glebowych pozostaje także powietrze, a korzenie mają dostęp do tlenu. W praktyce zmniejsza to ryzyko gnicia korzeni i chorób wynikających z podmoknięcia.
Korzenie drzew potrzebują nie tylko wilgoci, ale też tlenu. Gdy gleba jest słabo przepuszczalna, woda zalega, a przestrzenie powietrzne w glebie zanikają, co ogranicza oddychanie korzeni. Przepuszczalność ułatwia odpływ nadmiaru wody i poprawia bilans wodno‑powietrzny w strefie korzeniowej.
"Wilgotna" opisuje stan zawilgocenia, a "przepuszczalna" opisuje zdolność gruntu do odprowadzania wody i utrzymania napowietrzenia. Gleba może być wilgotna i przepuszczalna (korzystne) albo wilgotna i nieprzepuszczalna (zastój wody). W zadaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi o cechę bezpieczną dla korzeni: przepuszczalność.
Nie zawsze, ale jako ogólna odpowiedź egzaminacyjna "glina" bywa traktowana jako ryzykowna, zwłaszcza gdy jest zwięzła i słabo przepuszczalna. Może powodować zastoiska wody i niedotlenienie korzeni. W praktyce glebę gliniastą często poprawia się przez rozluźnienie, domieszki mineralne/organiczne lub wykonanie drenażu.
Szkodzi wtedy, gdy wilgoć wynika z braku odpływu i pojawia się zastój wody w profilu glebowym. W takich warunkach ograniczona jest wymiana gazowa, a korzenie mogą ulegać zamieraniu. Objawy to m.in. słaby przyrost, żółknięcie liści i podatność na choroby. Kluczowe jest, czy wilgotność idzie w parze z drenażem.
W praktyce wykonuje się prostą próbę infiltracji: wykopuje się dołek, zalewa wodą i obserwuje tempo wsiąkania. Jeśli woda stoi długo, może to wskazywać na słabą przepuszczalność i ryzyko zastoju. Dodatkowo ocenia się warstwy gleby w profilu (zwięzłość, warstwy nieprzepuszczalne) i poziom wód gruntowych.
Zastój wody ogranicza dostęp tlenu do korzeni, co zaburza ich oddychanie i pobieranie składników. Najpierw zamierają drobne korzenie włośnikowe, potem roślina słabiej rośnie i gorzej znosi suszę oraz mróz. W dłuższym czasie może dojść do gnicia korzeni i obumierania całego drzewa, zwłaszcza młodego.
Gleba bardzo sucha zwykle jest problematyczna, bo ma małą retencję i wymaga intensywnego nawadniania, szczególnie po posadzeniu. Część gatunków toleruje suchsze stanowiska, ale w pytaniach ogólnych dla większości drzew preferuje się podłoże, które odprowadza nadmiar wody, ale nie jest skrajnie suche. Liczy się równowaga wody i powietrza.
Stosuje się rozwiązania zwiększające drenaż i napowietrzenie: rozluźnienie podłoża, domieszki poprawiające strukturę (np. piasek o odpowiedniej frakcji, materiał organiczny), wymianę gruntu w dołach sadzeniowych lub wykonanie drenażu. Ważne jest też unikanie zagęszczania gleby przez sprzęt oraz zapewnienie odpływu wody z miejsca sadzenia.
Najczęstsza pułapka to mylenie "wilgotna" z "przepuszczalna" i wybór wilgotności jako głównego kryterium. Druga to traktowanie "gliny" jako automatycznie "żyznej i dobrej", bez uwzględnienia jej przewiewności. Warto pamiętać, że korzenie potrzebują tlenu, więc odpływ nadmiaru wody jest równie ważny jak sama wilgoć.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Gleba" – opis funkcji porów glebowych i znaczenia powietrza/wody w glebie: https://pl.wikipedia.org/wiki/Gleba (dostęp: 28.02.2026)
  • Wikipedia (PL), "Drenaż" – ogólne wyjaśnienie odwadniania i odprowadzania nadmiaru wody z gruntu: https://pl.wikipedia.org/wiki/Drena%C5%BC (dostęp: 28.02.2026)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z dendrologii (wymagania siedliskowe drzew)
  • Materiały z gleboznawstwa ogrodniczego (struktura i właściwości fizyczne gleb)
  • Instrukcje wykonania testu infiltracji/perkolacji w terenie (praktyka projektowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego