Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE2 - TEST WIEDZY NR 1


PYTANIE NR 29.
Typ zabezpieczenia Prąd znamionowy [A] Prąd zadziałania [A]
Zabezpieczenie nadprądowe typu A 10 12
Zabezpieczenie nadprądowe typu B 5 7
Na podstawie powyższej tabeli, które zabezpieczenie nadprądowe zadziała pierwsze, jeśli dojdzie do przeciążenia na poziomie 8A?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy przeciążeniu 8 A zadziała zabezpieczenie, którego próg zadziałania jest niższy od 8 A.
Typ B ma prąd zadziałania 7 A, więc 8 A > 7 A i wyzwoli je.
Typ A ma próg 12 A, więc 8 A < 12 A i nie zadziała.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu porównujesz prąd przeciążenia (8 A) z wartościami prądu zadziałania podanymi w tabeli. W tym uproszczonym ujęciu przyjmujemy, że zabezpieczenie "zadziała", gdy prąd przekroczy jego próg zadziałania.

Krok 1: sprawdź typ A.
Typ A ma prąd zadziałania 12 A. Ponieważ 8 A jest mniejsze niż 12 A, to przy przeciążeniu 8 A zabezpieczenie typu A nie powinno zadziałać.

Krok 2: sprawdź typ B.
Typ B ma prąd zadziałania 7 A. Ponieważ 8 A jest większe niż 7 A, zabezpieczenie typu B zadziała.

Wniosek: jako pierwsze zadziała zabezpieczenie o niższym progu zadziałania, czyli zabezpieczenie nadprądowe typu B.

  • Dlaczego nie "typ A"? Bo jego próg (12 A) nie jest przekroczony.
  • Dlaczego nie "oba jednocześnie"? Jednoczesne zadziałanie wymagałoby przekroczenia obu progów (7 A i 12 A), a tu przekroczony jest tylko 7 A.
  • Dlaczego nie "żadne"? Ponieważ 8 A przekracza próg 7 A, więc co najmniej jedno zabezpieczenie musi zadziałać.

Wskazówka egzaminacyjna: nie sugeruj się samym "prądem znamionowym" – w pytaniu decyduje prąd zadziałania. Najpierw sprawdź warunek przekroczenia progu, a dopiero potem porównuj, które zabezpieczenie ma próg niższy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest zabezpieczenie nadprądowe i przed czym chroni?
Zabezpieczenie nadprądowe chroni przewody i urządzenia przed przeciążeniem oraz zwarciem, czyli sytuacją, gdy prąd jest zbyt duży. Po przekroczeniu progu wyzwolenia odłącza obwód, ograniczając ryzyko przegrzania izolacji i uszkodzeń instalacji.
Co oznacza prąd znamionowy w tabeli zabezpieczenia?
Prąd znamionowy to wartość, przy której zabezpieczenie może pracować w typowych warunkach bez niepożądanego wyzwalania. W zadaniach egzaminacyjnych nie zawsze on decyduje o zadziałaniu w danym momencie — kluczowy bywa podany osobno prąd zadziałania.
Co oznacza prąd zadziałania i jak go porównać z przeciążeniem?
Prąd zadziałania to próg, po którego przekroczeniu zabezpieczenie ma zadziałać. Porównujesz więc prąd przeciążenia z progiem: jeśli I przeciążenia > I zadziałania, to zabezpieczenie zadziała. Jeśli jest mniejszy, nie zadziała.
Dlaczego przy przeciążeniu 8 A zadziała zabezpieczenie z progiem 7 A?
Bo 8 A jest większe od 7 A, więc spełniony jest warunek zadziałania. Gdy w obwodzie są dwa zabezpieczenia, pierwsze zadziała to, które ma niższy próg zadziałania i jednocześnie próg ten jest przekroczony przez prąd przeciążenia.
Czy zabezpieczenie przeciwprzepięciowe (SPD) chroni przed przeciążeniem prądowym?
Nie. SPD chroni przed przepięciami (nagłym wzrostem napięcia, np. od wyładowań atmosferycznych lub łączeń). Przeciążenia i zwarcia obsługują zabezpieczenia nadprądowe (bezpieczniki, wyłączniki). Mylenie tych funkcji to częsty błąd na egzaminie.
Jakie parametry są typowe dla SPD, a nie dla zabezpieczeń nadprądowych?
Dla SPD typowe są parametry związane z ograniczaniem przepięć, np. napięcie ochronne Up oraz prądy udarowe (np. prąd wyładowczy). Dla zabezpieczeń nadprądowych typowe są wartości prądu znamionowego i progi wyzwolenia przy przeciążeniu/zwarciu.
Jak rozwiązywać zadania z tabelą zabezpieczeń na egzaminie?
Najpierw odczytaj, co jest danym wejściowym (tu: przeciążenie 8 A). Potem porównaj je z progami zadziałania w każdym wierszu. Na końcu wybierz zabezpieczenie, które ma przekroczony próg i ma go najniższy. Nie opieraj decyzji wyłącznie na prądzie znamionowym.
Czy oba zabezpieczenia mogą zadziałać jednocześnie w takim zadaniu?
Tak, ale tylko jeśli prąd przeciążenia przekroczy oba progi zadziałania. Jeżeli przekroczony jest próg tylko jednego zabezpieczenia, to zadziała wyłącznie ono. W praktyce dodatkowo znaczenie mają charakterystyki czasowe, ale w tym zadaniu decydują progi z tabeli.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy porównaniu 8 A z wartościami w tabeli?
Najczęstsze pomyłki to: porównanie 8 A z prądem znamionowym zamiast z prądem zadziałania, odczytanie wartości z niewłaściwej kolumny oraz automatyczne założenie, że "niższy prąd znamionowy" zawsze oznacza "pierwsze zadziałanie". Zawsze sprawdzaj próg wyzwolenia.
Gdzie w praktyce spotyka się potrzebę selektywności zabezpieczeń?
Selektywność jest potrzebna, gdy chcesz, aby przy usterce wyłączył się tylko najmniejszy fragment instalacji (np. pojedynczy obwód), a nie cały obiekt. To ważne także w obiektach z instalacją gazową, gdzie działają urządzenia pomocnicze (automatyka, detekcja) wymagające ciągłości zasilania.
info

Około 71% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Wyłącznik nadprądowy" – opis działania i zastosowania zabezpieczeń nadprądowych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wy%C5%82%C4%85cznik_nadpr%C4%85dowy (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (PL): "Ogranicznik przepięć" – przeznaczenie SPD i parametry (ochrona przed przepięciami), https://pl.wikipedia.org/wiki/Ogranicznik_przepi%C4%99%C4%87 (dostęp: 2026-02-26)
  • Wikipedia (EN): "Surge protector" – ogólne wyjaśnienie roli SPD i typowych parametrów, https://en.wikipedia.org/wiki/Surge_protector (dostęp: 2026-02-26)

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki: ochrona przeciwporażeniowa i zabezpieczenia instalacji
  • Materiały producentów wyłączników nadprądowych (charakterystyki i pojęcia In/wyzwalanie)
  • Materiały producentów SPD (parametry Up, In 8/20 µs, Imax) – dla rozróżnienia funkcji
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego