KWALIFIKACJA ROL12 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 29.
U bydła rzeźnego w wieku powyżej 96 miesięcy wykonywane jest obowiązkowe badanie w kierunku
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gąbczasta encefalopatia bydła (BSE) należy do pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (TSE) i była/ jest objęta urzędowym monitoringiem w rzeźniach, szczególnie u starszych sztuk. Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych grup chorób (skóra, nowotworowa zakaźna, pęcherzowa) i nie odpowiadają temu kryterium wieku.

Pełne wyjaśnienie:

Odpowiedź "gąbczastej encefalopatii" jest właściwa, ponieważ BSE (należąca do TSE) stanowi chorobę o znaczeniu dla bezpieczeństwa żywności i zdrowia publicznego, dlatego w badaniu poubojowym oraz w systemach nadzoru stosuje się kryteria kwalifikacji zwierząt do badań, w tym m.in. kryterium wieku i/lub przynależności do grup ryzyka.

W praktyce zawodowej technika weterynarii ważne jest rozumienie, że pytanie dotyczy obowiązkowego badania w kierunku konkretnej jednostki objętej monitoringiem urzędowym, a nie dowolnej choroby bydła. Choroby zakaźne i pasożytnicze mają różne schematy zwalczania oraz różne sytuacje, w których wykonuje się badania (przedubojowe, poubojowe, monitoring w stadzie, badania serologiczne).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "dermatofilozy" – to choroba skóry, zwykle rozpoznawana klinicznie na podstawie zmian skórnych; nie jest typowo kojarzona z urzędowym, wiekowo-zależnym obowiązkowym badaniem poubojowym.
  • "enzootycznej białaczki" – choroba o innym mechanizmie i innym profilu nadzoru; w praktyce częściej wiąże się z badaniami stad, działaniami administracyjnymi i diagnostyką laboratoryjną ukierunkowaną na zakażenie w populacji, a nie z prostym kryterium "powyżej określonego wieku w rzeźni".
  • "pryszczycy" – ostra, wysoce zakaźna choroba pęcherzowa, której podejrzenie wynika z objawów klinicznych i sytuacji epizootycznej; nie jest to typowe "badanie obowiązkowe" oparte o sam wiek zwierzęcia.

Uwaga merytoryczna do przygotowania do egzaminu: szczegółowe progi wieku i kategorie zwierząt kwalifikowane do badań mogą się zmieniać wraz z decyzjami i przepisami dotyczącymi nadzoru TSE. W nauce warto rozumieć logikę: starsze zwierzęta i grupy ryzyka są częściej obejmowane monitoringiem BSE niż młode sztuki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
BSE to choroba z grupy pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (TSE), związana z nieprawidłowymi białkami prionowymi i zmianami w układzie nerwowym. Ma znaczenie dla bezpieczeństwa żywności, dlatego podlega urzędowemu nadzorowi i monitoringowi w łańcuchu żywnościowym.
Wiek bywa kryterium ryzyka, bo w chorobach z grupy TSE okres inkubacji jest długi, a prawdopodobieństwo wykrycia rośnie u starszych sztuk. Dlatego monitoring w rzeźniach i programy nadzoru mogą obejmować określone grupy wiekowe lub inne kategorie ryzyka.
Dermatofiloza jest chorobą skóry i zwykle rozpoznaje się ją klinicznie na podstawie zmian skórnych, a nie w ramach specjalnego, wiekowo-zależnego monitoringu poubojowego. W rzeźni ocenia się stan skóry i tuszy, ale nie jest to typowy schemat nadzoru jak w TSE.
TSE to pasażowalne encefalopatie gąbczaste – grupa chorób o charakterze neurodegeneracyjnym, związanych z prionami. W praktyce urzędowej ma to znaczenie przy zasadach postępowania w rzeźni, pobieraniu próbek oraz wyłączaniu materiałów szczególnego ryzyka z łańcucha żywności.
Pryszczyca jest ostrą, wysoce zakaźną chorobą pęcherzową. Podejrzenie wynika z objawów i sytuacji epizootycznej, a działania mają charakter natychmiastowy (zgłoszenie, izolacja, zwalczanie). Sam wiek zwierzęcia nie stanowi typowego kryterium "obowiązkowego badania" jak w monitoringu TSE.
BSE kojarz z TSE, prionami i monitoringiem bezpieczeństwa żywności (często w rzeźni i w grupach ryzyka). Enzootyczna białaczka bydła to inny problem (choroba zakaźna o innym mechanizmie) i częściej wiąże się z badaniami stad oraz działaniami administracyjnymi w populacji.
Najczęściej w kontekście współpracy z lekarzem weterynarii i nadzorem urzędowym przy czynnościach w rzeźni lub podczas realizacji programu monitoringu. Zadania pomocnicze mogą obejmować przygotowanie materiału, właściwe oznakowanie, dokumentację i zasady bioasekuracji.
Częsty błąd to wybór choroby "najbardziej znanej" zamiast tej wynikającej z kryterium w pytaniu (np. wiek, rodzaj nadzoru). Inny błąd to mylenie grup chorób: skórnych, pęcherzowych i neurologicznych. Pomaga przyporządkowanie: TSE → BSE → monitoring i bezpieczeństwo żywności.
Nie musi być stały. Progi wieku i kategorie zwierząt objęte monitoringiem mogą się zmieniać w czasie w zależności od oceny ryzyka i przepisów. Na egzaminie warto rozumieć zasadę: starsze sztuki i grupy ryzyka są częściej kwalifikowane do badań BSE niż młode.
Ucz się przez skojarzenia "choroba–narząd–typ nadzoru". Zrób listę: choroby neurologiczne (TSE/BSE), pęcherzowe (np. pryszczyca), skórne (np. dermatofiloza) i choroby zakaźne stad (np. białaczka). Ćwicz rozpoznawanie, co wynika z kryterium wieku i bezpieczeństwa żywności.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Gąbczasta encefalopatia bydła (BSE) należy do pasażowalnych encefalopatii gąbczastych (TSE) i była/ jest objęta urzędowym monitoringiem w rzeźniach, szczególnie u starszych sztuk."

Źródła:

  • WOAH (World Organisation for Animal Health) – Bovine spongiform encephalopathy (BSE), opis choroby i znaczenia w nadzorze: https://www.woah.org/en/disease/bovine-spongiform-encephalopathy/ (dostęp: 2026-02-27)
  • EFSA – informacje tematyczne dot. BSE/TSE i oceny ryzyka: https://www.efsa.europa.eu/en/topics/topic/bovine-spongiform-encephalopathy (dostęp: 2026-02-27)
  • European Commission – Transmissible spongiform encephalopathies (TSE), ogólne informacje o zasadach kontroli/monitoringu: https://food.ec.europa.eu/safety/biological-safety/prions-and-transmissible-spongiform-encephalopathies-tse_en (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały szkolne z epizootiologii i chorób zakaźnych bydła (TSE/BSE)
  • Wytyczne/opracowania dotyczące urzędowego badania poubojowego i pobierania próbek
  • Strony instytucji międzynarodowych opisujące BSE i nadzór nad TSE

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego