Przewlekła niewydolność żylna (PNŻ) to stan, w którym odpływ krwi żylnej z kończyn dolnych jest utrudniony, co prowadzi do zastoju żylnego, wzrostu ciśnienia w żyłach oraz przewlekłego obrzęku i niedotlenienia tkanek. U osób starszych ryzyko powikłań jest większe m.in. z powodu gorszej regeneracji skóry, współistnienia innych chorób oraz mniejszej aktywności ruchowej.
Najbardziej charakterystycznym i praktycznie istotnym powikłaniem PNŻ są owrzodzenia podudzi (tzw. owrzodzenia żylne). Powstają zwykle w okolicy podudzi, ponieważ to tam najczęściej utrzymuje się długotrwały zastój i obrzęk. Dla opiekuna osoby starszej oznacza to konieczność regularnej obserwacji skóry kończyn dolnych: czy nie pojawia się zaczerwienienie, sączenie, pęknięcia, bolesność, ubytki naskórka, a także czy rany nie powiększają się i nie wykazują cech zakażenia (narastający ból, nieprzyjemny zapach, ropna wydzielina, gorączka).
Odpowiedź "żylaków przełyku" jest nieprawidłowa, ponieważ zwykle wiąże się z innym mechanizmem chorobowym (np. nadciśnieniem wrotnym), a nie z typową niewydolnością żylną kończyn dolnych.
Odpowiedź "żylaków odbytu" jest również nieprawidłowa: choć problemy żylne mogą dotyczyć różnych okolic, to nie jest to charakterystyczne powikłanie PNŻ, na które w pierwszej kolejności zwraca się uwagę w opiece nad seniorem z rozpoznaną niewydolnością żylną.
Odpowiedź "owrzodzeń jamy ustnej" nie pasuje do obrazu PNŻ, ponieważ takie zmiany mają najczęściej inne przyczyny (urazy, infekcje, niedobory, leki), a nie przewlekły zastój żylny w kończynach dolnych.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w pytaniu pojawia się "przewlekła niewydolność żylna", myśl o kończynach dolnych i o konsekwencjach zastoju: obrzęku, zmianach skórnych oraz owrzodzeniach podudzi.
