KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 1.
U osób w wieku podeszłym, w wyniku nadmiernej aktywności osteoklastów (komórek rozkładających kość) i zbyt małej aktywności osteoblastów (komórek budujących kość) dochodzi do
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nadmierna aktywność osteoklastów nasila resorpcję (rozpad) tkanki kostnej, a zbyt mała aktywność osteoblastów osłabia jej odbudowę. Taka przewaga procesów "rozbierania" nad "budowaniem" prowadzi do spadku gęstości i zmniejszenia masy kostnej, co jest typowe m.in. w osteoporozie wieku podeszłego.

Pełne wyjaśnienie:

Kość nie jest strukturą "stałą" – przez całe życie podlega przebudowie (remodelingowi). W tym procesie działają dwa główne typy komórek:

  • Osteoklasty – odpowiadają za resorpcję, czyli rozkład i usuwanie tkanki kostnej.
  • Osteoblasty – odpowiadają za kościotworzenie, czyli wytwarzanie nowej tkanki kostnej i jej mineralizację.

Jeżeli – jak w treści pytania – występuje nadmierna aktywność osteoklastów przy jednocześnie zbyt małej aktywności osteoblastów, bilans przebudowy staje się ujemny. Oznacza to, że kość jest rozkładana szybciej, niż jest odbudowywana. Skutkiem jest zmniejszenie masy kostnej (często opisywane też jako spadek gęstości mineralnej kości), co klinicznie wiąże się ze zwiększoną łamliwością i ryzykiem złamań.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Utrata masy mięśniowej dotyczy głównie mięśni (np. sarkopenii), a w pytaniu podano mechanizm związany konkretnie z komórkami kości (osteoklasty/osteoblasty).
  • Zniszczenie chrząstki stawowej jest charakterystyczne dla zmian zwyrodnieniowych stawów i dotyczy chrząstki, a nie przebudowy tkanki kostnej sterowanej przez osteoklasty i osteoblasty.
  • Usztywnienie krążków międzykręgowych odnosi się do struktur kręgosłupa (krążków) i ich zmian degeneracyjnych; nie wynika bezpośrednio z przewagi resorpcji kości nad kościotworzeniem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się nazwy osteoklastów i osteoblastów, pytanie niemal zawsze dotyczy bilansu masy kostnej (resorpcja vs budowa), a nie mięśni, chrząstki czy krążków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Osteoklasty to komórki odpowiedzialne za resorpcję kości, czyli rozkład i usuwanie jej fragmentów. Dzięki temu możliwa jest ciągła przebudowa kości, ale gdy osteoklasty działają zbyt intensywnie, masa kostna może się zmniejszać.
Osteoblasty budują kość – wytwarzają nową tkankę kostną i uczestniczą w jej mineralizacji. U osób starszych spadek aktywności osteoblastów oznacza słabszą odbudowę kości, co zwiększa ryzyko obniżenia masy kostnej i złamań.
Gdy resorpcja (osteoklasty) jest większa niż kościotworzenie (osteoblasty), bilans przebudowy jest ujemny. Organizm "usuwa" więcej kości, niż tworzy. W efekcie kość staje się mniej gęsta i dochodzi do zmniejszenia masy kostnej.
Osteoporoza to stan, w którym kości mają mniejszą gęstość i wytrzymałość, przez co łatwiej dochodzi do złamań nawet przy niewielkim urazie. Jednym z mechanizmów jest zaburzenie równowagi między osteoklastami i osteoblastami.
Nie. Utrata masy mięśniowej dotyczy mięśni (np. sarkopenia) i ma inne mechanizmy niż przebudowa kości. Pytania o osteoklasty i osteoblasty odnoszą się do kości, a nie do mięśni, choć oba problemy mogą współistnieć u seniorów.
Kość jest przebudowywana przez osteoklasty i osteoblasty. Chrząstka stawowa nie ma tego samego mechanizmu remodelingu i jej uszkodzenia częściej kojarzą się ze zmianami zwyrodnieniowymi stawów. Kluczem są słowa w treści: nazwy komórek = kość.
Zmniejszenie masy kostnej oznacza większą kruchość kości i ryzyko złamań. W opiece ważna jest profilaktyka upadków, bezpieczna mobilizacja, właściwe transfery oraz obserwacja objawów po urazach. Często potrzebna jest też edukacja rodziny i pacjenta.
Ryzyko rośnie przy jednoczesnym spadku masy kostnej i czynnikach sprzyjających upadkom: osłabienie, zaburzenia równowagi, leki uspokajające, gorszy wzrok, niebezpieczne otoczenie. Złamanie może wystąpić nawet po pozornie lekkim upadku.
Najczęstszy błąd to automatyczne łączenie wieku podeszłego z odpowiedzią o mięśniach (sarkopenia) lub stawach (chrząstka), bez zwrócenia uwagi na mechanizm komórkowy. Warto najpierw zidentyfikować, jakiej tkanki dotyczy wskazany typ komórek.
Najpierw wyłów słowa-klucze. Jeśli pojawiają się osteoklasty i osteoblasty, szukaj odpowiedzi o bilansie przebudowy kości (masa/gęstość kości). Dopiero potem sprawdź, czy pozostałe opcje dotyczą innych tkanek: mięśni, chrząstki, krążków.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Nadmierna aktywność osteoklastów nasila resorpcję (rozpad) tkanki kostnej, a zbyt mała aktywność osteoblastów osłabia jej odbudowę."

Źródła:

  • Robbins & Cotran. Podstawy patologii (Basic Pathology) – rozdziały dotyczące chorób kości i zaburzeń przebudowy kostnej (osteoporoza), wydanie podręcznikowe (tytuł i rozdział do weryfikacji w egzemplarzu).
  • Guyton i Hall. Podręcznik fizjologii medycznej – dział o układzie kostnym, remodelingu kości oraz roli osteoklastów i osteoblastów (tytuł i rozdział do weryfikacji w egzemplarzu).

Materiały:

  • Podręcznik anatomii i fizjologii człowieka (rozdziały: układ kostny, metabolizm kości)
  • Podstawy patofizjologii (osteoporoza, przebudowa kości)
  • Materiały dydaktyczne dla kwalifikacji opiekun medyczny: profilaktyka upadków i opieka nad seniorem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego