KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 19.
U pacjentki z założonym cewnikiem Foleya opiekun kontroluje dobową ilość oddawanego moczu. Która z wartości wskazuje na prawidłowe funkcjonowanie nerek?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowa diureza dobowa u dorosłej osoby najczęściej wynosi około 1,5–2,0 l/dobę przy typowym nawodnieniu. Taki wynik sugeruje właściwe wytwarzanie i wydalanie moczu. Niższe wartości (np. 600–1200 ml/dobę) mogą wskazywać na skąpomocz lub ryzyko zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej.

Pełne wyjaśnienie:

Kontrola dobowej ilości oddawanego moczu u pacjenta z założonym cewnikiem Foleya jest jednym z podstawowych elementów obserwacji stanu ogólnego oraz pośredniej oceny pracy nerek i gospodarki wodno-elektrolitowej. W praktyce klinicznej za typową, prawidłową diurezę dobową u osoby dorosłej (przy prawidłowym nawodnieniu i braku szczególnych strat płynów) uznaje się najczęściej wartości rzędu około 1500–2000 ml na dobę.

Odpowiedź "1500 - 2000 ml/dobę." jest więc interpretowana jako wskazująca na prawidłowe wytwarzanie i odpływ moczu. Jest to ważne zwłaszcza u osoby z cewnikiem, ponieważ można łatwo odczytać ilość moczu w worku i prowadzić bilans płynów.

Pozostałe zakresy są niższe i mogą budzić niepokój, ponieważ w zależności od stanu pacjenta mogą odpowiadać skąpomoczowi lub stanom, w których diureza jest zbyt mała w stosunku do potrzeb organizmu:

  • "800 - 1000 ml/dobę." – to ilość obniżona; może wystąpić przy odwodnieniu, gorączce, niewydolności krążenia lub w zaburzeniach funkcji nerek.
  • "1000 - 1200 ml/dobę." – wartość graniczna/obniżona; bywa spotykana, ale w pytaniu o prawidłowe funkcjonowanie nerek jako bardziej typowy wskazuje się wyższy zakres.
  • "600 - 800 ml/dobę." – wyraźnie mała diureza; może wymagać pilnej oceny przyczyn (np. odwodnienie, wstrząs, zaostrzenie choroby nerek) oraz sprawdzenia drożności układu cewnik–dren–worek.

Wskazówka egzaminacyjna: oprócz samej liczby zawsze myśl o kontekście (nawodnienie, leki, biegunka/wymioty, gorączka) i o tym, że przy cewniku trzeba też wykluczyć przyczyny techniczne (zagięty dren, pełny worek, niedrożność) zanim uzna się wynik za problem nerkowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Diureza dobowa to całkowita ilość moczu wydalona w ciągu 24 godzin. U pacjenta z cewnikiem mierzy się ją przez sumowanie objętości moczu w worku (np. z kolejnych opróżnień) i zapis w dokumentacji. Ważne jest zachowanie stałego przedziału czasu i dokładnych jednostek.
Najczęściej jako typową, prawidłową diurezę dobową u osoby dorosłej (przy prawidłowym nawodnieniu) podaje się około 1,5–2,0 litra na dobę. Niższe wartości mogą wymagać obserwacji i oceny przyczyn, zwłaszcza gdy towarzyszą im objawy odwodnienia lub pogorszenia stanu.
Nerki filtrują krew i wytwarzają mocz. Gdy perfuzja nerek jest zmniejszona (np. odwodnienie, wstrząs, niewydolność krążenia) albo występuje uszkodzenie nerek, ilość moczu może spadać. Mała diureza bywa wczesnym sygnałem pogorszenia stanu pacjenta i wymaga zgłoszenia.
Oliguria to skąpomocz, czyli wyraźnie zmniejszona ilość oddawanego moczu. Anuria to bezmocz, czyli skrajnie mała ilość lub brak wydalania moczu. Różnica dotyczy nasilenia objawu; anuria jest stanem bardziej alarmowym i zwykle wymaga pilnej diagnostyki i interwencji.
Typowe błędy to: pomijanie części opróżnień worka, brak sumowania do 24 godzin, mylenie ml z litrami, zapisywanie wartości "na oko" oraz nieuwzględnianie dodatkowych strat płynów (wymioty, biegunka). Błędem jest też brak sprawdzenia drożności drenu przed zgłoszeniem "braku moczu".
Najpierw oceń przyczyny techniczne: czy dren nie jest zagięty, worek nie jest za wysoko, odpływ nie jest zablokowany, a mocz nie cofa się. Sprawdź, czy pacjent nie leży na drenie. Jeśli podejrzewasz niedrożność lub brak odpływu mimo korekty ułożenia, zgłoś to personelowi.
Tak. Diureza zależy m.in. od podaży płynów, strat (pot, gorączka, biegunka), pracy serca oraz leków (np. diuretyków). Dlatego interpretując wynik dobowy, warto odnosić go do bilansu płynów i objawów pacjenta. Sama liczba bez kontekstu może wprowadzać w błąd.
Jest niepokojąca, gdy szybko narasta, towarzyszy jej spadek ciśnienia, splątanie, suchość śluzówek, obrzęki lub ból w podbrzuszu, albo gdy mimo sprawdzenia drożności cewnika nie ma odpływu. W takiej sytuacji trzeba niezwłocznie poinformować pielęgniarkę/lekarza.
Bilans płynów polega na zapisie "przyjęte–wydalone" w ustalonym czasie (zwykle 24 h). Zapisuj wszystkie płyny podane doustnie i dożylnie oraz wydalane: mocz (z worka), wymioty, biegunki (jeśli mierzone). Ważna jest regularność pomiarów i czytelna dokumentacja.
Najpierw przypomnij sobie typowy zakres dobowy u dorosłych (około 1,5–2,0 l/dobę). Następnie porównaj odpowiedzi i wybierz zakres najbardziej zbliżony do normy, a nie "średni". Uważaj na podobne przedziały i nie kieruj się intuicją — odwołuj się do zapamiętanej normy.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Prawidłowa diureza dobowa u dorosłej osoby najczęściej wynosi około 1,5–2,0 l/dobę przy typowym nawodnieniu."

Źródła:

  • MSD Manuals (PL), hasło: "Skąpomocz (oliguria)" – https://www.msdmanuals.com/pl/professional/zaburzenia-urologiczne/objawy-i-oznaki-zaburze%C5%84-uk%C5%82adu-moczowego/sk%C4%85pomocz-oliguria (dostęp: 2026-03-01)
  • MSD Manuals (PL), hasło: "Bezmocz (anuria)" – https://www.msdmanuals.com/pl/professional/zaburzenia-urologiczne/objawy-i-oznaki-zaburze%C5%84-uk%C5%82adu-moczowego/bezmocz-anuria (dostęp: 2026-03-01)
  • Merck Manual Professional Version, topic: "Oliguria and Anuria" – https://www.merckmanuals.com/professional/genitourinary-disorders/symptoms-of-genitourinary-disorders/oliguria-and-anuria (accessed 2026-03-01)

Materiały:

  • MSD Manuals (PL) – hasła dotyczące skąpomoczu/bezmoczu i oceny diurezy
  • Standardowe podręczniki z podstaw pielęgniarstwa/opieki długoterminowej – rozdziały o bilansie płynów
  • Procedury placówki dotyczące prowadzenia bilansu płynów i opieki nad cewnikiem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego