KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 38.
U pacjentów długo pozostających w pozycji leżącej, w celu zapobiegania odleżynom, należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materac przeciwodleżynowy zmniejsza długotrwały ucisk na tkanki i pomaga rozkładać ciężar ciała, co ogranicza niedokrwienie i ryzyko uszkodzeń skóry u pacjentów długo leżących.
Pozostałe opcje nie są sprzętem ukierunkowanym na profilaktykę odleżyn.

Pełne wyjaśnienie:

U pacjentów długo pozostających w pozycji leżącej kluczowym czynnikiem prowadzącym do odleżyn jest długotrwały ucisk (często połączony z tarciem i siłami ścinającymi), który pogarsza ukrwienie tkanek i sprzyja uszkodzeniom skóry oraz tkanek głębiej położonych.

Odpowiedź "materac przeciwodleżynowy" jest właściwa, ponieważ jest to sprzęt zaprojektowany do odciążania i lepszego rozkładu nacisku na powierzchnię ciała. W praktyce stanowi ważny element profilaktyki przeciwodleżynowej u osób unieruchomionych lub z ograniczoną mobilnością.

Dlaczego pozostałe propozycje nie są najlepszym wyborem w tym kontekście?

  • "materac trzyczęściowy" – taki opis odnosi się do budowy/segmentacji, a nie do funkcji redukcji ucisku. Sam podział na części nie oznacza działania przeciwodleżynowego.
  • "materac jednoczęściowy" – standardowy materac nie zapewnia specyficznego odciążania miejsc narażonych na ucisk, dlatego nie jest traktowany jako rozwiązanie profilaktyczne w grupie wysokiego ryzyka.
  • "podkład gumowy" – służy zwykle do ochrony pościeli przed zabrudzeniem/zamoczeniem. Może nawet zwiększać dyskomfort i sprzyjać przegrzewaniu oraz wilgoci, co nie rozwiązuje problemu ucisku i może pogarszać stan skóry.

Warto pamiętać, że skuteczna profilaktyka odleżyn to nie tylko dobór materaca, ale też m.in. regularna zmiana ułożenia, obserwacja skóry, ograniczanie wilgoci, właściwa higiena, odżywienie i nawodnienie oraz bezpieczna mobilizacja w zakresie możliwym dla pacjenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odleżyny to uszkodzenia skóry i tkanek pod nią, które powstają głównie przez długotrwały ucisk, często z tarciem i siłami ścinającymi. U osoby długo leżącej ucisk ogranicza dopływ krwi, a to sprzyja niedokrwieniu, martwicy i powstaniu rany.
Materac przeciwodleżynowy pomaga rozkładać nacisk ciała na większą powierzchnię i odciąża miejsca szczególnie narażone (np. kość krzyżową, pięty). Dzięki temu zmniejsza się długotrwały ucisk na tkanki, co ogranicza ryzyko niedokrwienia i uszkodzeń skóry.
Najczęściej wtedy, gdy pacjent jest unieruchomiony, ma bardzo ograniczoną zdolność zmiany pozycji lub ma inne czynniki ryzyka (np. wyniszczenie, zaburzenia czucia, nietrzymanie moczu). W praktyce decyzję podejmuje zespół opiekuńczy po ocenie ryzyka i stanu skóry.
Podkład gumowy chroni pościel przed zamoczeniem, ale nie rozwiązuje problemu ucisku, który jest kluczowy w powstawaniu odleżyn. Może też sprzyjać przegrzewaniu i zatrzymywaniu wilgoci, co pogarsza kondycję skóry. Profilaktyka powinna skupiać się na odciążaniu i pielęgnacji skóry.
Najczęściej są to okolice wyniosłości kostnych, gdzie ucisk jest największy: okolica krzyżowa i pośladki, pięty, biodra (krętarze), łopatki, potylica. W praktyce trzeba regularnie kontrolować skórę w tych miejscach i reagować na zaczerwienienie.
Pomagają m.in.: regularne zmiany ułożenia, delikatne i bezpieczne przemieszczanie (ograniczanie tarcia), kontrola i pielęgnacja skóry, utrzymanie suchości i higieny, obserwacja zaczerwienień oraz zgłaszanie niepokojących zmian. Istotne jest też wsparcie w jedzeniu i piciu zgodnie z zaleceniami.
Nie. Zwykły materac może zapewniać komfort, ale nie musi redukować ucisku w sposób istotny klinicznie. Materac przeciwodleżynowy jest dobierany pod kątem profilaktyki i odciążania, dlatego w zadaniach egzaminacyjnych jest wskazywany jako właściwy wybór w zapobieganiu odleżynom.
Częste błędy to: mylenie ochrony pościeli z profilaktyką odleżyn, wybór sprzętu o "specjalnie brzmiącej" nazwie bez związku z odciążaniem oraz pomijanie mechanizmu ucisku. Warto zawsze zapytać siebie: "co realnie zmniejsza długotrwały nacisk na tkanki?"
Działania przeciwodleżynowe skupiają się na redukcji ucisku i sił ścinających (np. odciążanie, materace/udogodnienia, zmiana pozycji). Działania higieniczne koncentrują się na czystości i suchości (np. zmiana bielizny, mycie skóry, ochrona przed wilgocią). Oba są ważne, ale mają inne cele.
Ucz się według schematu: mechanizm powstawania (ucisk/tarcie/ścinanie), czynniki ryzyka, obserwacja skóry oraz działania profilaktyczne (sprzęt, pozycjonowanie, higiena). Na testach ćwicz rozpoznawanie odpowiedzi, które realnie "odciążają" pacjenta, a nie tylko poprawiają porządek.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kształcenia w zawodzie opiekun medyczny (dział: profilaktyka odleżyn)
  • Materiały szkoleniowe placówek opieki długoterminowej dotyczące profilaktyki przeciwodleżynowej
  • Algorytmy/opisy procedur pielęgnacyjnych dotyczących oceny ryzyka i działań profilaktycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego