KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 5.
U podopiecznego, który uskarża się na występowanie zaparć, wzdęć i duszności oraz sygnalizuje lęk o życie, występują deficyty potrzeb:
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Objawy zaparć i wzdęć wskazują na deficyt potrzeby wydalania.
Duszność oznacza zaburzenie potrzeby oddychania.
Sygnalizowany lęk o życie wiąże się z deficytem potrzeby bezpieczeństwa (poczucia zagrożenia), dlatego właściwy jest zestaw: wydalanie, oddychanie, bezpieczeństwo.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba powiązać zgłaszane dolegliwości z obszarami podstawowych potrzeb osoby chorej i niesamodzielnej, aby wskazać, w których sferach występuje deficyt.

  • Zaparcia i wzdęcia dotyczą pracy przewodu pokarmowego i wypróżniania, więc wskazują na zaburzenie/deficyt potrzeby wydalania. W praktyce opiekuńczej oznacza to konieczność obserwacji rytmu wypróżnień, zgłaszania niepokojących objawów oraz wspierania działań profilaktycznych zgodnie z zaleceniami.
  • Duszność jest bezpośrednim sygnałem problemu z wymianą oddechową, a więc deficytu potrzeby oddychania. To objaw istotny klinicznie: wymaga uważnej obserwacji, zapewnienia komfortu i szybkiego przekazania informacji personelowi medycznemu, zwłaszcza gdy narasta.
  • Lęk o życie oznacza odczuwanie zagrożenia i brak poczucia kontroli. W kategoriach potrzeb opiekuńczych przekłada się to na deficyt potrzeby bezpieczeństwa (psychicznego i sytuacyjnego). W praktyce ważne są: spokojna komunikacja, obecność, wyjaśnianie tego, co się dzieje w zakresie kompetencji, oraz adekwatne reagowanie na niepokojące objawy.

Pozostałe zestawy odpowiedzi są mniej trafne, bo zawierają potrzeby, których nie da się jednoznacznie wywnioskować z podanych danych. Obecność zaparć nie przesądza sama w sobie o deficycie nawodnienia, a brak informacji o diecie, apetycie czy przyjmowaniu płynów nie uzasadnia wyboru potrzeb odżywiania. Również ruch nie wynika bezpośrednio z opisu (nie ma danych o ograniczeniu mobilności), mimo że w praktyce może pośrednio wpływać na perystaltykę. Dlatego najlepsze dopasowanie do objawów to: wydalanie, oddychanie i bezpieczeństwo.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Deficyt potrzeb oznacza, że pacjent ma niezaspokojoną lub zaburzoną potrzebę (np. wydalania, oddychania, bezpieczeństwa) i wymaga wsparcia. W praktyce przekłada się to na obserwację, pomoc w czynnościach, profilaktykę powikłań oraz zgłaszanie niepokojących objawów personelowi.
Najczęściej są to: zaparcia, brak wypróżnienia przez dłuższy czas, wzdęcia, ból brzucha, uczucie niepełnego wypróżnienia. W zadaniach egzaminacyjnych takie objawy zwykle prowadzą do wskazania potrzeby "wydalania" jako obszaru deficytu.
Duszność jest subiektywnym odczuciem braku tchu i sygnałem, że oddychanie nie jest efektywne lub jest utrudnione. Dlatego w kategoriach potrzeb opiekuńczych bezpośrednio wskazuje na deficyt potrzeby oddychania, niezależnie od przyczyny (np. infekcja, choroba serca).
Potrzeba bezpieczeństwa dotyczy zarówno aspektu fizycznego (ryzyko pogorszenia stanu, zagrożenie zdrowia), jak i psychicznego (poczucie zagrożenia, lęk). Gdy pacjent mówi o lęku o życie, to typowa wskazówka, że jego potrzeba bezpieczeństwa nie jest zaspokojona.
Nie. Zaparcia mogą wynikać m.in. z diety ubogiej w błonnik, unieruchomienia, leków, chorób przewlekłych lub niedostatecznej podaży płynów. W zadaniach testowych deficyt nawodnienia trzeba potwierdzić dodatkowymi danymi (np. mała ilość wypijanych płynów, suchość śluzówek).
"Odżywianie" sugerują dane o apetycie, ilości i jakości posiłków, masie ciała, nudnościach lub trudnościach w jedzeniu. "Wydalanie" rozpoznasz po informacjach o wypróżnieniach, zaparciach, biegunkach, wzdęciach czy problemach z oddawaniem moczu.
Częsty błąd to wybieranie potrzeb "na wyczucie" (np. ruch, odżywianie) bez oparcia w objawach. Drugi błąd to pominięcie objawów psychicznych, np. lęku, który wprost wskazuje na potrzebę bezpieczeństwa. Warto analizować każdy objaw osobno i potem łączyć je w zestaw.
Najważniejsze jest zapewnienie pacjentowi poczucia wsparcia, obserwacja stanu (nasilenie duszności, kolor skóry, zachowanie) i szybkie przekazanie informacji personelowi medycznemu. W rozmowie warto mówić spokojnie, nie bagatelizować lęku i informować o podejmowanych działaniach.
Deficyt potrzeby ruchu zwykle wynika z informacji o ograniczonej mobilności: trudności w chodzeniu, bólu przy poruszaniu, niedowładach, ryzyku upadku, konieczności asekuracji. Jeśli w opisie są tylko zaparcia i wzdęcia, "ruch" może być jedynie pośrednią wskazówką, a nie głównym deficytem.
Stosuj prosty schemat: objaw → potrzeba. Zaznacz w opisie wszystkie objawy (fizyczne i psychiczne), dopasuj do nich potrzeby, a dopiero potem wybierz zestaw odpowiedzi. Unikaj dopowiadania danych, których w treści nie ma (np. dieta, płyny), bo to prowadzi do błędów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Virginia Henderson, The Nature of Nursing: A Definition and Its Implications for Practice, Research, and Education, Macmillan, 1966.
  • B. Kozier, G. Erb, R. Berman, S. Snyder, Fundamentals of Nursing: Concepts, Process, and Practice, rozdziały dot. potrzeb pacjenta i procesu pielęgnowania, Pearson (różne wydania).

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw opieki i pielęgnowania omawiające potrzeby bio-psycho-społeczne
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji MED.14 z planowania opieki
  • Algorytmy obserwacji pacjenta: objawy alarmowe (np. nasilona duszność) – materiały szkoleniowe placówek

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego