KWALIFIKACJA MTL5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 17.
Ilustracja przedstawia dwulinijkowy tekst w języku polskim, zapisany czarną czcionką na białym tle.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Liczbę przepustów n wyznacza się z podanego wzoru n = ΣΔh / Δh_śr.
Po podstawieniu danych: ΣΔh = 630 mm oraz Δh_śr = 90 mm otrzymujemy n = 630/90 = 7. Jednostki (mm) skracają się, więc wynik jest bezwymiarowy i oznacza liczbę przejść walcowniczych.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano zależność na liczbę przepustów (liczbę przejść w procesie walcowania): n = ΣΔh / Δh_śr. Oznacza to, że liczbę przejść można oszacować jako iloraz gniotu całkowitego oraz gniotu średniego na przepust.

Podstawienie danych jest bezpośrednie:

  • ΣΔh = 630 mm (łączna redukcja/grubość "do zebrania" w całym procesie),
  • Δh_śr = 90 mm (średnia redukcja przypadająca na jeden przepust).

Obliczenie:

n = 630 mm / 90 mm = 7

Jednostki milimetrów w liczniku i mianowniku są takie same, więc skracają się, a wynik jest liczbą bez jednostki – to po prostu liczba przepustów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Wskazania "9", "10" i "12" oznaczałyby, że przy gniocie średnim 90 mm łączny gniot wyniósłby odpowiednio 810 mm, 900 mm lub 1080 mm. To nie zgadza się z warunkiem zadania (630 mm). Typowy błąd prowadzący do takich wyników to pomyłka w dzieleniu lub nieuwzględnienie, że w zadaniu podano już gotowy wzór do zastosowania.

W praktyce technologicznej liczba przepustów służy do wstępnego planowania procesu: gdy znasz wymaganą redukcję całkowitą i zakładaną średnią redukcję na przejście (ograniczoną możliwościami walcarki i materiału), możesz szybko oszacować, ile przejść trzeba zaplanować.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przepust to pojedyncze przejście materiału (np. kęsa) przez walce, w którym następuje zmniejszenie wymiaru (redukcja) i odkształcenie plastyczne. Liczba przepustów mówi, ile takich przejść trzeba wykonać, aby uzyskać założony gniot całkowity.
Gniot całkowity ΣΔh to suma wszystkich redukcji wymiaru (najczęściej wysokości/grubości) wykonanych w kolejnych przepustach. W zadaniach obliczeniowych jest to "łączna zmiana" wymiaru, którą trzeba rozłożyć na kilka przejść.
Δh_śr to średnia wartość gniotu przypadająca na jeden przepust. Upraszcza obliczenia, bo pozwala oszacować liczbę przepustów jako iloraz: gniot całkowity / gniot średni. W praktyce rzeczywiste gnioty w kolejnych przepustach mogą się różnić.
Postępujesz schematem: (1) przepisz wzór n = ΣΔh / Δh_śr, (2) podstaw wartości liczbowe, (3) wykonaj dzielenie, (4) sprawdź jednostki. Jeśli w liczniku i mianowniku są mm, to się skracają, a n jest liczbą bez jednostki.
We wzorze n = ΣΔh / Δh_śr w liczniku i mianowniku występuje ta sama wielkość fizyczna (różnica wymiaru) wyrażona w tych samych jednostkach. Iloraz dwóch wartości w mm daje wynik bezwymiarowy, interpretowany jako liczba przejść (przepustów).
Zależy od treści zadania i przyjętej metody. W praktyce liczba przepustów musi być całkowita, więc gdy obliczenie daje wartość niecałkowitą, zwykle planuje się liczbę przepustów tak, aby osiągnąć wymagany gniot (często zaokrągla się w górę). Jeśli brak polecenia, na teście bywa oczekiwany wynik z dzielenia.
Najczęstsze są błędy rachunkowe z pośpiechu (np. pomylenie z 630/70 albo 630/80), brak kontroli wyniku oraz nieuwaga przy skracaniu przez 10. Dobry nawyk: sprawdź wstecz, mnożąc 7 × 90 = 630.
Jeśli n wynosiłoby 9, 10 lub 12 przy Δh_śr = 90 mm, to gniot całkowity musiałby wynosić odpowiednio 810, 900 albo 1080 mm. To jest sprzeczne z warunkiem ΣΔh = 630 mm. Taka kontrola wstecz pozwala szybko wyłapać błędne wyniki.
Liczbę przepustów wykorzystuje się na etapie planowania procesu: do wstępnego podziału redukcji na kolejne przejścia, do oceny czasu i obciążenia procesu oraz do porównania wariantów technologii. To podstawowy parametr w opisie operacji walcowania.
Ćwicz schemat: identyfikacja danych, poprawne podstawienie do wzoru, kontrola jednostek i szybka weryfikacja wyniku (mnożenie wsteczne). Warto też utrwalić pojęcia: kęs, przekrój, gniot, przepust, bo w zadaniach te terminy wskazują, jak interpretować wielkości Δh.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Liczbę przepustów n wyznacza się z podanego wzoru n = ΣΔh / Δh_śr.Po podstawieniu danych: ΣΔh = 630 mm oraz Δh_śr = 90 mm otrzymujemy n = 630/90 = 7."

Źródła:

  • Wikipedia (PL) – "Walcowanie": https://pl.wikipedia.org/wiki/Walcowanie (dostęp: 2026-03-31)
  • Wikipedia (EN) – "Rolling (metalworking)": https://en.wikipedia.org/wiki/Rolling_(metalworking) (dostęp: 2026-03-31)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii przeróbki plastycznej (dział: walcowanie, gniot, przepusty)
  • Zbiór zadań rachunkowych z przeróbki plastycznej metali (obliczenia technologiczne)
  • Notatki/lekcje dotyczące planowania przepustów i podstawowych wskaźników odkształcenia

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego