"Udział produkcji wadliwej w wielkości produkcji ogółem" to wskaźnik wadliwości. Jest to miara względna, która pozwala porównywać zakłady o różnej skali produkcji. Liczymy ją według wzoru:
(produkcja wadliwa / produkcja ogółem) × 100%
Następnie porównujemy otrzymane wartości (im mniejsza, tym lepsza jakość w relacji do wielkości produkcji).
Dla podanych danych należy policzyć wskaźnik osobno dla każdego zakładu. Dopiero porównanie udziałów wskazuje, gdzie odsetek braków jest najmniejszy. W tym zadaniu najniższy wynik uzyskuje Zakład 4 (około 0,4%), dlatego odpowiedź "w Zakładzie 4." jest poprawna.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "w Zakładzie 1." oraz "w Zakładzie 2." – po przeliczeniu udziału braków ich wskaźniki są wyższe (około 1,5%). Częsty błąd to uznanie, że skoro wartości wydają się "niewielkie", to będą najlepsze, bez porównania procentów.
- "w Zakładzie 3." – ten zakład ma bardzo małą liczbę braków w sztukach, ale w zadaniu liczy się udział, czyli relacja do produkcji ogółem. Po przeliczeniu procent jest większy niż w Zakładzie 4 (około 0,5% vs 0,4%). To klasyczna pułapka: mylenie minimum w liczbach bezwzględnych z minimum w wskaźniku.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy porównujesz jednostki o różnych rozmiarach (produkcja, sprzedaż, zatrudnienie), prawie zawsze potrzebujesz wskaźnika względnego (procent, "na 1 szt.", "na 1 pracownika"). Sama liczba braków/zdarzeń może prowadzić do błędnych wniosków.
