KWALIFIKACJA HGT2 - CZERWIEC 2012 (test 2)

PYTANIE NR 49.
Udzielając pierwszej pomocy omdlałemu pracownikowi, w pierwszej kolejności należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy omdleniu najpierw układa się poszkodowanego na plecach i poprawia dopływ krwi do mózgu (lekko uniesione nogi), dbając o drożność dróg oddechowych.
Takie postępowanie bywa właściwsze niż wachlowanie, przenoszenie i podawanie płynów czy od razu sztuczne oddychanie.

Pełne wyjaśnienie:

Omdlenie to najczęściej krótkotrwała utrata przytomności spowodowana przejściowym spadkiem dopływu krwi do mózgu. W realiach gastronomii może wystąpić m.in. przy odwodnieniu, przegrzaniu, długotrwałym staniu lub nagłym stresie.

W działaniach "w pierwszej kolejności" kluczowe są dwie rzeczy: bezpieczeństwo (miejsce zdarzenia, ryzyko oparzeń/poślizgnięcia) oraz stabilizacja stanu poszkodowanego. Ułożenie na plecach i lekko uniesione nogi ma na celu poprawę powrotu żylnego i perfuzji mózgu, co często przyspiesza odzyskanie przytomności. Jednocześnie należy kontrolować oddech i dbać o drożność dróg oddechowych; w razie wymiotów lub zalegania treści w jamie ustnej istotne jest ułożenie głowy tak, by zmniejszyć ryzyko zachłyśnięcia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są gorsze jako "pierwsze" kroki?

  • "ułożyć pracownika na plecach, wachlować okolice czoła" – wachlowanie nie rozwiązuje przyczyny omdlenia i nie jest priorytetem; może być co najwyżej dodatkiem po ułożeniu i ocenie stanu.
  • "przenieść pracownika do chłodnego pomieszczenia, podać chłodny płyn" – przenoszenie może opóźniać właściwe czynności, a podawanie płynów osobie, która dopiero co zemdlała lub jest splątana, zwiększa ryzyko zakrztuszenia.
  • "zastosować sztuczne oddychanie" – jest zasadne przy braku prawidłowego oddechu; w omdleniu poszkodowany zwykle oddycha, więc rozpoczęcie wentylacji jako pierwszej czynności jest nieadekwatne.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "omdlał/zasłabł", zwykle nie zaczyna się od RKO. Najpierw wybiera się czynność, która szybko poprawia ukrwienie mózgu i pozwala bezpiecznie monitorować oddech, a dopiero potem rozważa dalsze kroki i wezwanie pomocy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Omdlenie to zwykle krótkotrwała utrata przytomności przy zachowanym oddechu, spowodowana chwilowym spadkiem dopływu krwi do mózgu. Brak prawidłowego oddechu sugeruje stan zagrożenia życia i może wymagać RKO, a nie tylko ułożenia i obserwacji.
Najpierw zadbaj o bezpieczeństwo (gorące powierzchnie, śliska podłoga). Następnie spróbuj nawiązać kontakt głosem i delikatnie potrząśnij za ramiona. Oddech oceniaj przez obserwację klatki piersiowej i nasłuch przez kilka–kilkanaście sekund.
Uniesienie nóg u osoby leżącej pomaga zwiększyć powrót krwi do serca i poprawić ukrwienie mózgu, co może skrócić czas omdlenia. To prosta czynność pierwszego wyboru, szczególnie gdy przyczyną jest spadek ciśnienia lub długie stanie.
Nie jako pierwszy krok. Osoba po omdleniu może być zdezorientowana i może się zakrztusić. Płyny rozważa się dopiero, gdy poszkodowany jest w pełni przytomny, siedzi bezpiecznie i nie ma nudności; wcześniej ważniejsze jest ułożenie i kontrola oddechu.
Sztuczne oddychanie i RKO rozważa się wtedy, gdy poszkodowany nie oddycha prawidłowo lub nie ma oznak krążenia. W typowym omdleniu oddech jest zachowany, więc priorytetem jest ułożenie, drożność dróg oddechowych i obserwacja.
W gastronomii częste są: przegrzanie, odwodnienie, niedojedzenie, długotrwałe stanie, intensywny wysiłek, stres i niewyspanie. Czynnikiem ryzyka bywa też praca w pośpiechu i w wysokiej temperaturze, co sprzyja spadkom ciśnienia.
Apteczka powinna być łatwo dostępna, oznakowana i znana pracownikom (np. zaplecze, punkt socjalny), a pracodawca organizuje system pierwszej pomocy. W praktyce pomocy udziela najbliższa przeszkolona osoba i wzywa wsparcie, gdy stan tego wymaga.
Typowe błędy to: stawianie poszkodowanego na nogi zbyt szybko, podawanie płynów osobie nie w pełni przytomnej, przenoszenie bez potrzeby, skupienie na "wachlowaniu" zamiast ocenie oddechu oraz brak obserwacji po odzyskaniu przytomności.
Nie zawsze i nie jako pierwszy krok. Jeśli miejsce jest bezpieczne, lepiej najpierw ułożyć poszkodowanego i ocenić oddech. Przenoszenie wykonuje się, gdy otoczenie zagraża (np. gorące urządzenia, ryzyko oparzeń) lub gdy trzeba zapewnić lepsze warunki.
Ucz się schematów: bezpieczeństwo, ocena przytomności, ocena oddechu, wezwanie pomocy, dalsze czynności. Trenuj rozróżnianie omdlenia od braku oddechu i poznaj typowe sytuacje w gastronomii (oparzenia, skaleczenia, zasłabnięcia). To pomaga szybciej wybrać właściwą kolejność.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021: First aid, Resuscitation (2021), sekcja "First aid"

Materiały:

  • Podręcznik pierwszej pomocy (część: omdlenia i utrata przytomności)
  • Materiały szkoleniowe BHP dla gastronomii (sekcja: postępowanie w nagłych wypadkach)
  • Wytyczne organizacji resuscytacyjnych dotyczące pierwszej pomocy (rozdziały o omdleniu/utratcie przytomności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego