KWALIFIKACJA BUD12 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 23.
Układ cegieł, który zastosowano do wykonania parapetu przedstawionego na rysunku, jest rolką
Ilustracja przedstawia fragment elewacji budynku wykonanej z cegły klinkierowej w odcieniach czerwieni i pomarańczu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Rolka stojąca" oznacza cegłę ułożoną na węższym boku tak, że w pionie widoczna jest większa wysokość (ok. 12 cm), a czoło ma kształt wąskiego, pionowego prostokąta. W układzie "na płask" warstwa ma tylko ok. 6,5 cm. Określenia "zazębiona" nie pasują, gdy parapet tworzy prostą linię.

Pełne wyjaśnienie:

W murarstwie nazwy ułożenia cegieł odnoszą się do tego, na której powierzchni cegła spoczywa i jak jest zorientowana względem lica muru. Typowa cegła ma wymiary ok. 25×12×6,5 cm, więc samo porównanie "wysokości" warstwy często pozwala rozpoznać układ.

Odpowiedź "stojącą" jest poprawna, ponieważ w rolce stojącej cegła jest ustawiona na węższym boku (na boku), co daje w pionie wyraźnie większą wysokość warstwy (około 12 cm), a widoczne czoła cegieł mają proporcje pionowych prostokątów. Taki efekt jest charakterystyczny dla parapetów ceglanych wykonywanych z rolki stojącej.

  • "leżącą (na płask)" jest nieprawidłowe, bo "na płask" cegła leży na największej powierzchni, a wysokość warstwy odpowiada grubości cegły (ok. 6,5 cm). Wizualnie widać wtedy "niższą" warstwę i inne proporcje czoła.
  • "leżącą zazębioną" odpada z dwóch powodów: po pierwsze układ "leżący" nie daje zwiększonej wysokości warstwy, a po drugie "zazębienie" oznacza celowe przesunięcia/"zęby" na krawędzi, których nie ma przy prostym, równym parapecie.
  • "stojącą zazębioną" zawiera poprawną orientację (stojącą), ale błędny opis "zazębiona". Zazębienie wymaga widocznych wysunięć i schodków wynikających z przesunięcia cegieł, a w parapecie wykonanym w linii prostej układ jest niezazębiony.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wahasz się między "leżącą" a "stojącą", najpierw porównaj wysokość elementu z typową wysokością warstwy cegły "na płask" (ok. 6,5 cm). Jeżeli detal ma wyraźnie większą wysokość jednej warstwy, bardzo często jest to rolka stojąca.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rolka to sposób ułożenia cegły "na boku", a nie "na płask". Stosuje się ją m.in. w detalach elewacyjnych (np. parapetach, obramieniach), gdy chce się uzyskać inną wysokość/wygląd warstwy lub wyraźny rysunek lica.
Patrz na proporcje widocznego czoła i wysokość warstwy. Rolka stojąca daje większą wysokość (około 12 cm) i wąskie pionowe prostokąty na czole. Układ "na płask" ma około 6,5 cm wysokości warstwy.
"Na płask" oznacza, że cegła leży na największej powierzchni (typowe murowanie ścian), a wysokość warstwy odpowiada grubości cegły. Rolka z definicji jest ułożeniem "na boku", więc zmienia widoczne proporcje i zwykle zwiększa wysokość pojedynczej warstwy.
Wozówka to dłuższy bok cegły widoczny na licu muru. Gdy cegła jest ułożona na boku, a na licu widzisz wozówkę i jednocześnie warstwa ma większą wysokość, często wskazuje to na rolkę stojącą wykonaną na wozówce.
Tak, to częste rozwiązanie w praktyce, bo pozwala uzyskać wyższą krawędź parapetu bez dokładania wielu warstw "na płask". Daje też charakterystyczny wygląd czoła cegieł i estetyczny detal przy elewacjach z cegły (np. klinkierowej).
"Zazębiona" oznacza układ, w którym cegły są celowo przesunięte względem siebie, tworząc wysunięcia ("zęby") na krawędzi. Jeśli krawędź parapetu jest równa i prosta, bez schodków, to układ nie jest zazębiony.
Typowo przyjmuje się około 25×12×6,5 cm. Dzięki temu możesz wnioskować o ułożeniu: warstwa "na płask" ma ok. 6,5 cm, a ułożenie na boku może dawać ok. 12 cm wysokości. To szybka metoda rozpoznawania rolki z ilustracji.
Najczęściej działa automatyzm: "cegła = na płask", oraz mylenie nazw kierunkowych ("leżąca/stojąca") bez sprawdzenia geometrii. Pomaga prosta kontrola: porównaj wysokość detalu z typową wysokością jednej warstwy cegły w murze poniżej.
Rolkę spotyka się m.in. w obramieniach otworów, gzymsach, pasach ozdobnych i zwieńczeniach murów. To popularny zabieg w murach licowych, bo pozwala zmieniać rytm i fakturę elewacji bez użycia innych materiałów.
Najpierw ustal, co widzisz na licu: czy widać wozówkę czy główkę i jakie są proporcje czoła. Potem sprawdź wysokość warstwy (ok. 6,5 cm vs ok. 12 cm). Na końcu oceń, czy krawędź jest równa, czy ma "zęby" wskazujące na zazębienie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: ""Rolka stojąca" oznacza cegłę ułożoną na węższym boku tak, że w pionie widoczna jest większa wysokość (ok. 12 cm), a czoło ma kształt wąskiego, pionowego prostokąta."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Ceg%C5%82a - hasło "Cegła" (wymiary i podstawowe informacje) - dostęp 2026-02-28
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Wi%C4%85zanie_(budownictwo) - hasło o układach/wiązaniach w murach (kontekst terminologiczny) - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót murarskich (działy: wiązania, elementy z cegły, detale)
  • Albumy/rysunki detali murarskich: parapety, gzymsy, obramienia
  • Ćwiczenia praktyczne: wykonanie próbek murów z rolką leżącą i stojącą oraz porównanie wysokości

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego