KWALIFIKACJA ELM5 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 4.
Układ cyfrowy sekwencyjny charakteryzuje się tym, że sygnał wyjściowy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ sekwencyjny ma pamięć (stan wewnętrzny), dlatego jego wyjście jest funkcją nie tylko bieżących sygnałów wejściowych, ale także informacji z przeszłości zapisanej w elementach pamiętających (np. przerzutnikach). To odróżnia go od układu kombinacyjnego.

Pełne wyjaśnienie:

Układ cyfrowy sekwencyjny różni się od kombinacyjnego tym, że zawiera elementy pamiętające (np. przerzutniki, rejestry). Oznacza to, że układ ma stan, który jest wynikiem wcześniejszych zdarzeń. W konsekwencji sygnał wyjściowy w układzie sekwencyjnym zależy od dwóch rzeczy jednocześnie:

  • bieżących wartości na wejściach (co aktualnie podajemy na wejścia),
  • poprzedniego stanu układu, czyli informacji "z przeszłości" przechowywanej w elementach pamięci (co w praktyce bywa utożsamiane z wcześniejszymi wyjściami lub stanami pośrednimi).

Dlatego odpowiedź "zależy od bieżącej informacji wejściowej i zależy od poprzednich informacji wyjściowych" oddaje istotę układów sekwencyjnych: obecne wyjście nie jest wyłącznie prostą funkcją wejść, lecz uwzględnia historię działania układu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Stwierdzenia, że wyjście nie zależy od bieżącej informacji wejściowej, są w typowych układach sekwencyjnych nieprawdziwe: wejścia zwykle wpływają na przejścia stanów i/lub bezpośrednio na wyjścia.
  • Stwierdzenie, że wyjście nie zależy od poprzednich informacji, opisuje raczej układ kombinacyjny, gdzie wyjście jest funkcją wyłącznie aktualnych wejść i nie ma pamięci.
  • Stwierdzenie, że wyjście nie zależy ani od wejść, ani od przeszłości, nie opisuje sensownego działania układu logicznego (wyjście byłoby stałe lub przypadkowe).

W praktyce na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: kombinacyjny = "tylko wejścia teraz", sekwencyjny = "wejścia teraz + stan z przeszłości".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Układ sekwencyjny to układ cyfrowy, w którym wyjście zależy od bieżących wejść oraz od poprzedniego stanu zapamiętanego w elementach pamiętających (np. przerzutnikach). Dzięki temu "pamięta" historię działania.
Najprościej: układ kombinacyjny nie ma pamięci, więc wyjście jest funkcją tylko aktualnych wejść. Układ sekwencyjny ma pamięć (stan), więc wyjście zależy od wejść i od tego, co było wcześniej.
Bo układ sekwencyjny zawiera elementy, które przechowują informację (stan) między chwilami czasu, np. przerzutniki. Ten stan wpływa na kolejne decyzje układu, więc "historia" wejść/stanów ma znaczenie dla aktualnego wyjścia.
Przerzutnik jest podstawowym elementem pamięci. Przechowuje 1 bit stanu i zmienia go zwykle w chwili zbocza zegara. Dzięki przerzutnikom układ sekwencyjny może pamiętać poprzednie stany i generować wyjścia zależne od historii.
Tak. Licznik zmienia swój stan w kolejnych taktach zegara, a bieżąca wartość na wyjściach wynika z poprzedniej wartości (stanu) oraz warunków na wejściach (np. enable, reset). To typowy przykład działania sekwencyjnego.
Stan to informacja zapamiętana wewnątrz układu (zwykle w przerzutnikach), która opisuje "w jakim miejscu" działania znajduje się układ. Stan, razem z aktualnymi wejściami, determinuje kolejne stany i wyjścia układu.
Kombinacyjne: multiplekser, dekoder, sumator (bez pamięci). Sekwencyjne: przerzutnik, rejestr, licznik, automat sterujący. Kluczowa różnica: w sekwencyjnych występuje pamięć i zależność od wcześniejszego stanu.
W układzie kombinacyjnym wyjście jest funkcją aktualnych wejść, bez elementów pamiętających. Jeśli wejścia są takie same w dwóch chwilach, to wyjście też będzie takie samo, niezależnie od tego, co działo się wcześniej.
Zegar (CLK) steruje chwilą aktualizacji stanu w układach synchronicznych. W zadaniach zależność od zegara rozpoznasz po przerzutnikach, rejestrach i opisach "zbocze narastające/opadające", tabelach przejść stanów lub przebiegach czasowych.
Najczęstsze są: pomijanie pojęcia pamięci (traktowanie sekwencyjnego jak kombinacyjnego), mylenie stanu z samym wejściem, oraz wybór odpowiedzi "brzmiącej prościej". Pomaga zasada: sekwencyjny = wejścia + stan z przeszłości.
info

Statystycznie 67% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "To odróżnia go od układu kombinacyjnego."

Źródła:

  • Wikipedia (pl): "Układ sekwencyjny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_sekwencyjny — dostęp 2026-02-27
  • Wikipedia (pl): "Układ kombinacyjny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_kombinacyjny — dostęp 2026-02-27
  • All About Circuits: "Sequential Logic" — https://www.allaboutcircuits.com/textbook/digital/chpt-7/sequential-logic/ — dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki do techniki cyfrowej (rozdziały o przerzutnikach, licznikach i automatach)
  • Notatki/lekcje o automatach Mealy’ego i Moore’a
  • Ćwiczenia z analizy przebiegów czasowych (timing diagrams) dla przerzutników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego