KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 38.
Układ pokazany na rysunku stosowany jest do pomiarów
Ilustracja przedstawia schemat układu pomiarowego stosowanego do pomiaru rezystancji uziomu, co jest istotne w kontekście
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna odpowiedź: rezystancji uziomu.
Typowy układ do pomiaru uziomu wykorzystuje uziom badany oraz elektrody pomocnicze w gruncie (prądową i napięciową). Taka konfiguracja służy wyznaczeniu rezystancji uziemienia, a nie rezystancji izolacji, prądu upływu ani impedancji pętli zwarcia.

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna odpowiedź: rezystancji uziomu.

Pomiar rezystancji uziomu wykonuje się zwykle metodą z elektrodami pomocniczymi umieszczonymi w gruncie. W praktyce miernik wymusza prąd pomiarowy między uziomem badanym a elektrodą prądową, a spadek napięcia mierzy z użyciem elektrody potencjałowej. Z relacji napięcia do prądu wyznacza się rezystancję uziemienia. Dlatego układ pokazujący połączenie z uziomem oraz dodatkowymi elektrodami/sondami terenowymi jest charakterystyczny właśnie dla pomiaru uziomu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Rezystancji izolacji – taki pomiar wykonuje się miernikiem rezystancji izolacji (megometrem) między żyłami/przewodami a ziemią lub między żyłami, zwykle bez elektrod pomocniczych w gruncie; układ połączeń jest inny (nie stosuje się sond terenowych).
  • Prądu upływu – prąd upływu mierzy się np. cęgami upływowymi obejmującymi odpowiedni zestaw przewodów albo metodą pośrednią w obwodzie; nie jest to układ z elektrodami pomocniczymi w ziemi.
  • Impedancji pętli zwarcia – pomiar pętli zwarcia wykonuje się w instalacji (L-PE lub L-N) poprzez odpowiednie podłączenie miernika do gniazda/obwodu. Nie wymaga on rozmieszczania elektrod w gruncie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz uziom oraz dodatkowe sondy/elektrody w ziemi połączone przewodami z miernikiem, najczęściej chodzi o rezystancję uziemienia. Gdy pomiar dotyczy instalacji w budynku (gniazdo, L/N/PE), częściej będzie to pętla zwarcia lub RCD, a gdy między żyłami – rezystancja izolacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezystancja uziomu to opór "drogi" prądu między uziomem a ziemią odniesienia. Mierzy się ją, aby ocenić skuteczność uziemienia ochronnego i ograniczyć niebezpieczne napięcia dotykowe. Zbyt duża rezystancja może pogorszyć działanie ochrony przeciwporażeniowej i przepięciowej.
Miernik wytwarza prąd między uziomem badanym a elektrodą prądową w gruncie, a napięcie mierzy z użyciem elektrody potencjałowej. Następnie wylicza rezystancję jako zależność napięcia i prądu. Kluczowe jest prawidłowe rozmieszczenie elektrod oraz stabilny kontakt z gruntem.
Pomiar uziomu zwykle pokazuje uziom oraz dodatkowe elektrody/sondy w gruncie połączone z miernikiem. Pomiar pętli zwarcia dotyczy instalacji (L-PE lub L-N) i na schemacie częściej widać podłączenie do gniazda/rozdzielnicy, bez elektrod w ziemi.
Rezystancję izolacji bada się między przewodami/żyłami a PE lub między żyłami, podając napięcie pomiarowe z miernika (megometru). Nie wymaga to tworzenia obwodu przez grunt i sondy terenowe. Elektrody w ziemi są typowe dla pomiarów uziemienia, nie dla izolacji kabli i obwodów.
Częste błędy to zbyt mała odległość elektrod pomocniczych, słaby kontakt sond z gruntem, prowadzenie przewodów równolegle do instalacji zakłócających oraz pomiar w warunkach dużych prądów błądzących. Problemem bywa też nieuwzględnienie wpływu innych uziemień połączonych z badanym układem.
Nie. Prąd upływu mierzy się zwykle w pracującej instalacji, np. cęgami do pomiaru prądów różnicowych lub inną metodą w obwodzie. Pomiar uziomu opiera się na wymuszeniu prądu przez grunt i użyciu elektrod pomocniczych, więc układ połączeń i warunki pomiaru są inne.
W praktyce stosuje się mierniki wielofunkcyjne do pomiaru m.in. rezystancji izolacji, impedancji pętli zwarcia, czasu i prądu zadziałania RCD oraz rezystancji uziemienia. Dobór funkcji zależy od tego, czy bada się element instalacji (L/N/PE), czy układ uziemienia w terenie.
Wykonuje się go m.in. podczas odbiorów instalacji, okresowych przeglądów oraz po modernizacji uziemienia lub po uszkodzeniach (np. korozja połączeń). Pomiary są też istotne w obiektach narażonych na wyładowania atmosferyczne oraz tam, gdzie wymagane są uziemienia funkcjonalne.
Uziemienie ochronne służy bezpieczeństwu ludzi i ograniczaniu napięć dotykowych w uszkodzeniach. Uziemienie funkcjonalne jest potrzebne do prawidłowej pracy urządzeń lub systemów (np. sterowania, EMC), ale nie zastępuje ochronnego. W praktyce mogą być połączone, jednak ich rola i kryteria oceny mogą się różnić.
Najlepiej ćwiczyć na schematach: naucz się kojarzyć typowe podłączenia z funkcją pomiaru (sondy w gruncie → uziom; L-PE/L-N w gnieździe → pętla zwarcia; między żyłami/PE → izolacja). Zwracaj uwagę na liczbę przewodów i to, czy układ jest "terenowy" czy "instalacyjny".
info

Około 53% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Poprawna odpowiedź: rezystancji uziomu.Typowy układ do pomiaru uziomu wykorzystuje uziom badany oraz elektrody pomocnicze w gruncie (prądową i napięciową)."

Źródła:

  • PN-EN 61557-5: Wymagania dotyczące urządzeń do sprawdzania środków ochronnych — Część 5: Rezystancja uziemienia, rezystancja uziomów i połączeń wyrównawczych (tytuł normy i zakres tematyczny)
  • PN-EN 61557-2: Wymagania dotyczące urządzeń do sprawdzania środków ochronnych — Część 2: Rezystancja izolacji (tytuł normy i zakres tematyczny)
  • PN-EN 61557-3: Wymagania dotyczące urządzeń do sprawdzania środków ochronnych — Część 3: Impedancja pętli zwarcia (tytuł normy i zakres tematyczny)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi mierników instalacji elektrycznych (funkcje: RISO, ZS, RE, RCD)
  • Materiały dydaktyczne z działu: pomiary ochronne instalacji elektrycznych
  • Podstawy metrologii elektrycznej i zasady prowadzenia pomiarów w terenie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego