KWALIFIKACJA ROL8 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 33.
Układ przedstawiony na ilustracji nie jest zasilony. W których punktach należy wykonać pomiar multimetrem w celu sprawdzenia uszkodzenia diody?
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest używany w kontekście egzaminu zawodowego dla technika mechanizacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W układzie niezasilonym diodę sprawdza się, przykładając sondy multimetru do punktów odpowiadających bezpośrednio jej wyprowadzeniom.
Pomiar wykonany "na diodzie" pozwala wykryć typowe uszkodzenia: zwarcie (przewodzenie w obie strony) lub przerwę (brak przewodzenia w obie strony).

Pełne wyjaśnienie:

Układ jest niezasilony, więc sprawdzenie diody wykonuje się pomiarem rezystancji lub – najczęściej – w trybie testu diody w multimetrze. Kluczowa zasada jest prosta: aby ocenić stan diody, sondy miernika należy przyłożyć do punktów, które są elektrycznie połączone z jej dwoma wyprowadzeniami (anodą i katodą). Taki pomiar minimalizuje wpływ pozostałych elementów obwodu.

Odpowiedź "6-7" wskazuje parę punktów pomiarowych, które na ilustracji odpowiadają właśnie końcówkom diody. Dzięki temu można wykonać pomiar w obu polaryzacjach (po zamianie sond):

  • sprawna dioda: przewodzi głównie w jednym kierunku, a w drugim nie przewodzi,
  • zwarcie diody: "przewodzenie" (bardzo mała rezystancja / niski spadek) w obu kierunkach,
  • przerwa diody: brak przewodzenia w obu kierunkach.

Pary "5-6", "3-4" oraz "8-1" odnoszą się do innych fragmentów obwodu niż same wyprowadzenia diody. Taki pomiar może obejmować dodatkowe ścieżki przewodzenia przez inne elementy (np. rezystory, złącza, uzwojenia), co grozi błędną interpretacją: można uznać diodę za uszkodzoną, mimo że mierzone jest połączenie równoległe, albo odwrotnie – "nie wykryć" usterki, bo mierzony jest niewłaściwy odcinek.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw na schemacie znajdź symbol diody, potem jej dwa końce i dopiero wtedy wybierz numery punktów, które leżą bezpośrednio na tych końcach (bez "przeskakiwania" przez inne elementy).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ustaw multimetr na test diody (symbol diody) lub na omomierz. Przyłóż sondy do dwóch wyprowadzeń diody i wykonaj pomiar w obu kierunkach (zamieniając sondy). Sprawna dioda zwykle "przewodzi" w jedną stronę, a w drugą nie.
Bo test diody/rezystancji wykonuje się bez napięcia zasilania. Zasilony układ mógłby zafałszować wynik (np. napięcia z innych gałęzi) albo uszkodzić miernik. W praktyce serwisowej najpierw odłącz zasilanie i rozładuj kondensatory.
Zwarcie oznacza, że dioda zachowuje się jak przewód: miernik pokazuje bardzo małą rezystancję albo przewodzenie w obu kierunkach. W układach maszyn może to powodować przepalanie bezpieczników, błędy sterownika lub nieprawidłowe działanie prostownika.
Przerwa to brak przewodzenia w obu kierunkach: miernik pokazuje "OL"/przepełnienie lub bardzo dużą rezystancję niezależnie od polaryzacji. Taka dioda nie spełnia swojej roli (np. nie prostuje napięcia albo nie zabezpiecza przed odwrotną polaryzacją).
Wybiera się punkty odpowiadające bezpośrednio dwóm końcom diody (anodzie i katodzie). Jeśli wybierzesz punkty "obok", pomiar może obejmować inne elementy po drodze i wynik przestanie dotyczyć samej diody.
Bo prąd pomiarowy multimetru może płynąć alternatywną ścieżką przez elementy połączone równolegle lub szeregowo (np. rezystor, uzwojenie, inne diody). Wtedy odczyt jest "wypadkowy" dla fragmentu obwodu, a nie jednoznaczny dla badanej diody.
Nie zawsze. Często da się wstępnie sprawdzić diodę w układzie, jeśli pomiar jest wykonany bezpośrednio na jej wyprowadzeniach i inne gałęzie nie tworzą obejścia. Gdy wyniki są niejednoznaczne, wylutowanie jednej końcówki usuwa wpływ reszty obwodu.
Multimetr podaje niewielki prąd testowy i mierzy spadek napięcia na złączu półprzewodnikowym. Dla sprawnej diody w kierunku przewodzenia pojawia się typowy spadek, a w kierunku zaporowym miernik zwykle pokazuje brak przewodzenia.
Najczęściej: wybór punktów niebędących wyprowadzeniami diody, pomiar napięcia zamiast testu diody, pominięcie sprawdzenia w obu polaryzacjach oraz nieuwzględnienie połączeń równoległych na schemacie. Pomaga zasada: "mierz bezpośrednio na elemencie".
Diody występują m.in. w prostownikach alternatora, w zabezpieczeniach przed odwrotną polaryzacją, w układach sterowania cewkami i przekaźnikami (tłumienie przepięć) oraz w modułach elektroniki. Objawy usterek to np. brak ładowania lub błędy elektroniki.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Fluke Corporation – "How to Test a Diode" (poradnik pomiaru diody multimetrem), https://www.fluke.com/en-us/learn/blog/digital-multimeters/how-to-test-a-diode - dostęp 2026-03-01
  • All About Circuits – "Diode Testing with a Multimeter" (opis testu diody i interpretacji wyników), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/semiconductors/chpt-3/diode-testing/ - dostęp 2026-03-01
  • Wikipedia (EN) – "Diode" (podstawy działania diody, kierunek przewodzenia), https://en.wikipedia.org/wiki/Diode - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Instrukcja obsługi multimetru (sekcja: test diody)
  • Podstawy elektrotechniki/elektroniki: diody i ich charakterystyki
  • Ćwiczenia laboratoryjne: pomiary elementów półprzewodnikowych w układach niezasilonych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego