KWALIFIKACJA INF2 - CZERWIEC 2018 (test 3)

PYTANIE NR 1.
Układy sekwencyjne zbudowane z zespołu przerzutników, najczęściej synchronicznych typu D, służące do przechowywania danych, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rejestry to układy sekwencyjne zbudowane z zespołu przerzutników (często typu D), które przechowują bity danych i zmieniają stan zwykle synchronicznie z zegarem. Kodery i dekodery oraz same bramki realizują funkcje kombinacyjne – nie służą do pamiętania stanu w czasie.

Pełne wyjaśnienie:

Układy cyfrowe dzieli się m.in. na kombinacyjne i sekwencyjne. Układ kombinacyjny wyznacza wyjścia wyłącznie na podstawie bieżących wejść, bez "pamiętania" przeszłości. Z kolei układ sekwencyjny ma element pamięci, więc jego zachowanie zależy także od wcześniejszych stanów.

Rejestr jest klasycznym przykładem układu sekwencyjnego: to zespół przerzutników (często synchronicznych), w którym każdy przerzutnik przechowuje 1 bit. Gdy w treści pojawia się opis "zbudowane z zespołu przerzutników, najczęściej synchronicznych typu D, służące do przechowywania danych", wskazuje to właśnie na rejestry (np. równoległe lub przesuwne).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "kodery" przekształcają informację z postaci "1 z N" na kod binarny (lub inną postać kodu). To typowy układ kombinacyjny: nie musi zawierać przerzutników i nie jest przeznaczony do przechowywania stanu.
  • "dekodery" wykonują operację odwrotną: z kodu binarnego wybierają linię/linie wyjściowe. Również są standardowo układami kombinacyjnymi.
  • "bramki" to elementy logiczne realizujące funkcje AND/OR/NOT itd. Pojedyncza bramka nie przechowuje danych; pamięć w praktyce realizuje się przez przerzutniki lub zatrzaski (które same są budowane z bramek, ale stanowią osobną klasę elementów).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu występują słowa kluczowe typu "przerzutniki", "synchroniczne", "przechowywanie danych", "pamięć", najczęściej chodzi o elementy pamięciowe: rejestry, liczniki lub automaty stanów. W tym przypadku opis odpowiada rejestrom.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rejestr to układ sekwencyjny złożony z wielu przerzutników, w którym każdy przerzutnik przechowuje 1 bit. Rejestry służą do tymczasowego przechowywania danych, ich przesyłania lub przesuwania w czasie, zwykle pod kontrolą sygnału zegarowego.
Ponieważ rejestr ma pamięć stanu: jego wyjścia zależą nie tylko od aktualnych wejść, ale też od tego, co zostało wcześniej zapisane w przerzutnikach. Tę "pamięć" zapewniają elementy bistabilne (przerzutniki), często taktowane wspólnym zegarem.
Przerzutnik typu D przechowuje pojedynczy bit i przy określonym zboczu zegara przepisuje wartość z wejścia D na wyjście Q. Z wielu takich przerzutników buduje się rejestr, który może przechowywać całe słowo binarne (np. 8 lub 16 bitów) jednocześnie.
Rejestr służy głównie do przechowywania i ewentualnego przesuwania danych, a jego zawartość jest zwykle ładowana z zewnątrz. Licznik to też układ sekwencyjny z przerzutników, ale zmienia stan według ustalonej sekwencji (zlicza impulsy), np. w górę lub w dół.
Pojedyncze bramki (AND/OR/NOT itd.) nie przechowują danych, bo nie mają stanu pamięciowego. Pamięć realizuje się przez odpowiednie połączenia bramek tworzące zatrzaski lub przerzutniki. W zadaniach egzaminacyjnych "bramki" traktuje się jako układy kombinacyjne.
Koder to układ, który zamienia informację z wielu linii wejściowych na kod (np. binarny) na wyjściu. Typowo jest kombinacyjny, czyli jego wyjście zależy tylko od bieżących wejść. Rejestr natomiast jest elementem pamięci i przechowuje dane po zmianie wejść.
Dekoder przekształca kod binarny na sygnał na jednej lub kilku liniach wyjściowych (np. wybór jednej linii z wielu). Stosuje się go m.in. do adresowania, wyboru układów lub sterowania wyświetlaczami. Sam w sobie zwykle nie przechowuje stanu, więc nie jest rejestrem.
Szukaj słów kluczowych: "przerzutniki", "zegar", "synchroniczny", "przechowywanie danych", "stan". Jeśli opis mówi o zespole przerzutników przechowującym bity, najczęściej chodzi o rejestr (lub licznik). Układy jak kodery/dekodery zwykle nie mają pamięci.
Rejestry występują m.in. w procesorach (przechowywanie operandów i wyników), w interfejsach (bufory danych), a także w układach sterowania (pamiętanie bieżącego stanu). Ułatwiają szybki dostęp do danych i synchronizację przepływu informacji w systemie.
Najczęściej myli się układy kombinacyjne z sekwencyjnymi: wybiera się koder/dekoder albo bramki, bo "coś kodują". Klucz to pamięć stanu: jeśli jest mowa o przerzutnikach i przechowywaniu danych, to należy myśleć o rejestrach, licznikach lub automatach.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Rejestry to układy sekwencyjne zbudowane z zespołu przerzutników (często typu D), które przechowują bity danych i zmieniają stan zwykle synchronicznie z zegarem."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Rejestr (elektronika cyfrowa)" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rejestr_(elektronika_cyfrowa) (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Przerzutnik" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Przerzutnik (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Układ sekwencyjny" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Uk%C5%82ad_sekwencyjny (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Artykuły i hasła encyklopedyczne o rejestrach i przerzutnikach (wprowadzenie pojęć)
  • Podstawowe skrypty z techniki cyfrowej dla szkół technicznych (układy kombinacyjne vs sekwencyjne)
  • Symulatory logiki cyfrowej (ćwiczenia z przerzutnikami i rejestrami)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego