KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 15.
Umowę, której fragment zamieszczono powyżej, Kodeks pracy zalicza do umów
Ilustracja przedstawia fragment umowy zawartej w dniu 01 lutego 2013 roku w Głogowie, pomiędzy spółką z o.o.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Umowa zawarta na czas usprawiedliwionej nieobecności innego pracownika (zastępstwo) jest w Kodeksie pracy traktowana jako szczególny przypadek umowy na czas określony.
Dlatego poprawna jest odpowiedź: "na czas określony", a nie "na okres próbny", "na czas nieokreślony" ani "na czas wykonywania określonej pracy".

Pełne wyjaśnienie:

W treści przytoczonego fragmentu kluczowe jest wskazanie celu i okoliczności zatrudnienia: pracownik ma być zatrudniony na czas usprawiedliwionej nieobecności innej osoby (np. z powodu choroby). Taki opis odpowiada tzw. umowie na zastępstwo.

Z punktu widzenia klasyfikacji ustawowej, Kodeks pracy wyróżnia podstawowe rodzaje umów o pracę: na okres próbny, na czas nieokreślony oraz na czas określony. Dodatkowo przepisy wskazują wprost, że umowa zawierana w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności jest szczególnym rodzajem umowy na czas określony. To oznacza, że nawet jeśli w praktyce termin zakończenia bywa opisany zdarzeniem (np. "powrót zastępowanego pracownika"), to nadal kwalifikacja pozostaje "na czas określony".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "na okres próbny" – ta umowa służy sprawdzeniu pracownika przed dalszym zatrudnieniem. W przedstawionym fragmencie nie ma celu "sprawdzenia", tylko wyraźny cel zastępstwa.
  • "na czas nieokreślony" – ta forma nie jest powiązana z zakończeniem po ustaniu konkretnej przyczyny. Zastępstwo z natury jest czasowe i zależne od powrotu nieobecnej osoby.
  • "na czas wykonywania określonej pracy" – taki opis wiąże zatrudnienie z realizacją konkretnego zadania/rezultatu (np. wykonanie projektu), a nie z nieobecnością innego pracownika. W umowie zastępstwa istotna jest osoba zastępowana i przyczyna jej nieobecności.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się fraza typu "na czas nieświadczenia pracy przez…" albo "w czasie usprawiedliwionej nieobecności pracownika", niemal zawsze chodzi o zastępstwo, czyli kwalifikację jako umowę na czas określony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Umowa na zastępstwo to umowa o pracę zawierana po to, aby czasowo zatrudnić pracownika w miejsce osoby nieobecnej z przyczyn usprawiedliwionych (np. choroba, urlop). W klasyfikacji prawnej jest to szczególny przypadek umowy na czas określony.
Bo czas trwania takiej umowy jest powiązany z konkretną, przewidywalną w sensie prawnym okolicznością: okres usprawiedliwionej nieobecności zastępowanego pracownika. Nawet gdy koniec opisuje zdarzenie (powrót), nadal jest to forma terminowa.
Szukaj sformułowań o zatrudnieniu "na czas nieobecności" konkretnego pracownika oraz wskazania, że nieobecność jest usprawiedliwiona (np. choroba). Taki cel (zastąpienie osoby) jest ważniejszy niż sama nazwa umowy użyta w dokumencie.
W praktyce w umowie powinno wynikać, że została zawarta w celu zastępstwa w czasie usprawiedliwionej nieobecności. Dzięki temu łatwo wykazać, że to szczególny przypadek umowy terminowej. Brak takiej informacji może utrudniać kwalifikację i prowadzić do sporów.
Najczęściej kończy się z dniem powrotu zastępowanego pracownika do pracy (czyli z ustaniem usprawiedliwionej nieobecności). W dokumentach spotyka się też termin wskazany datą, ale istotą zastępstwa jest powiązanie końca umowy z powrotem osoby zastępowanej.
Okres próbny służy sprawdzeniu pracownika przed dalszym zatrudnieniem i nie wymaga zastępowania konkretnej osoby. Umowa na zastępstwo jest zawierana, bo ktoś jest usprawiedliwienie nieobecny, a firma/jednostka potrzebuje kogoś na to stanowisko tylko na czas tej nieobecności.
Umowa na zastępstwo jest "pod osobę" (zastępujesz nieobecnego pracownika). Umowa na czas wykonywania określonej pracy jest "pod zadanie" (liczy się wykonanie konkretnej pracy/rezultatu). W pytaniach egzaminacyjnych mylenie "osoby" z "zadaniem" to najczęstsza pułapka.
W praktyce umowa na zastępstwo jest traktowana jako szczególny rodzaj umowy na czas określony i ma odrębności w stosowaniu limitów typowych dla umów terminowych. Na egzaminie kluczowe jest jednak rozpoznanie jej kwalifikacji: pozostaje umową na czas określony.
Najważniejsze są: cel zatrudnienia (zastąpienie nieobecnego pracownika), usprawiedliwiona nieobecność oraz wskazanie, że umowa trwa przez czas tej nieobecności. Data zawarcia czy nazwa stanowiska zwykle mają mniejsze znaczenie dla klasyfikacji.
Ucz się "po cechach rozpoznawczych": próbna = sprawdzenie, nieokreślona = bez z góry przewidzianego końca, określona = z określonym końcem lub zdarzeniem, zastępstwo = czas nieobecności innej osoby. Trenuj na fragmentach umów i podkreślaj słowa-klucze.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, art. 25 § 1 oraz art. 25¹ § 4 pkt 1, tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 277
  • Sąd Najwyższy, wyrok z 4.10.2011 r., sygn. I PK 56/11

Materiały:

  • Tekst jednolity Kodeksu pracy (dział dotyczący nawiązania stosunku pracy i rodzajów umów)
  • Komentarze i repetytoria z prawa pracy do egzaminów zawodowych (część o rodzajach umów)
  • Orzecznictwo i omówienia dotyczące umów na zastępstwo (materiały edukacyjne z prawa pracy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego