Zgoda pacjenta na udzielenie świadczeń zdrowotnych (np. badania, zabiegu, hospitalizacji) jest jednym z kluczowych praw pacjenta i wiąże się z poszanowaniem autonomii osoby korzystającej z opieki zdrowotnej. Dlatego regulacji należy szukać w akcie prawnym, który kompleksowo opisuje prawa pacjenta, obowiązki informacyjne oraz mechanizmy ochrony tych praw.
Odpowiedź "ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta." jest właściwa, bo obejmuje tematykę praw pacjenta, w tym zasad wyrażania zgody (oraz sytuacji wyjątkowych, gdy decyzje podejmuje uprawniona osoba w imieniu pacjenta). Z perspektywy asystenta osoby niepełnosprawnej jest to szczególnie ważne w praktyce: wsparcie podopiecznego ma polegać na ułatwieniu zrozumienia informacji medycznej i na zadbaniu o to, aby decyzja była świadoma, dobrowolna i udzielona przez osobę uprawnioną.
Odpowiedź "ustawa o Rzeczniku Praw Obywatelskich." jest nieprawidłowa, ponieważ RPO działa szeroko w obszarze praw i wolności obywatelskich, ale to nie jest podstawowy akt, który systemowo reguluje prawa pacjenta w relacji z podmiotem leczniczym i personelem medycznym.
Odpowiedzi "rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego." oraz "rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej." są błędne, bo takie rozporządzenia dotyczą przede wszystkim katalogów i warunków realizacji świadczeń finansowanych w danym zakresie (co i na jakich zasadach jest "gwarantowane"), a nie ogólnych praw pacjenta do wyrażania zgody. Mogą być istotne organizacyjnie, lecz nie są właściwą podstawą do rozstrzygania, kto i jak wyraża zgodę na świadczenie.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy praw pacjenta (zgoda, informacja, tajemnica, dokumentacja), zwykle właściwym tropem jest akt o prawach pacjenta, a nie rozporządzenia o koszykach świadczeń ani akty o organach o innym zakresie kompetencji.
