KWALIFIKACJA INF2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 22.
Uruchamianie programu w dowolnym celu, analizowanie działania programu oraz jego modyfikowanie wraz z możliwością publicznego rozpowszechniania tych zmian jest cechą licencji typu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
GNU GPL to licencja wolnego oprogramowania, która zapewnia prawo uruchamiania programu w dowolnym celu, analizowania jego działania (zwykle dzięki dostępowi do kodu źródłowego), modyfikowania oraz rozpowszechniania także zmienionych wersji. Pozostałe odpowiedzi opisują raczej modele dystrybucji lub monetyzacji.

Pełne wyjaśnienie:

Opis w pytaniu wskazuje na zestaw typowych swobód przypisywanych wolnemu oprogramowaniu: możliwość uruchamiania programu w dowolnym celu, analizy działania (co w praktyce wiąże się z dostępem do kodu źródłowego), modyfikowania oraz publicznego rozpowszechniania wprowadzonych zmian. Takie uprawnienia są charakterystyczne dla licencji z rodziny GNU, w tym GNU GPL.

Odpowiedź "GNU GPL" pasuje, ponieważ GPL jest licencją typu copyleft: pozwala tworzyć i rozpowszechniać wersje zmodyfikowane, a jednocześnie nakłada warunki dotyczące zachowania określonych wolności dla kolejnych użytkowników przy dystrybucji. Dzięki temu użytkownik nie tylko może używać programu, ale też rozwijać go i dzielić się efektami pracy.

Pozostałe propozycje nie spełniają opisu:

  • "FREEWARE" zwykle oznacza program rozpowszechniany bez opłat, ale nie musi dawać prawa modyfikacji ani udostępniania zmian (często brak dostępu do kodu źródłowego).
  • "ADWARE" odnosi się do modelu, w którym oprogramowanie jest finansowane reklamami. To nie jest typ licencji gwarantującej prawa do modyfikacji i publicznej dystrybucji zmian.
  • "MOLP" nie jest powszechnie rozpoznawane jako standardowa licencja wolnego oprogramowania zapewniająca opisane swobody; nie wynika z niego automatycznie prawo do modyfikacji i rozpowszechniania zmian.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich pytaniach kluczowe są słowa "analizowanie działania" oraz "modyfikowanie i publiczne rozpowszechnianie zmian" – to typowe wyróżniki licencji wolnego/open source, a nie samego "darmowego" programu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
GNU GPL to licencja wolnego oprogramowania typu copyleft. Pozwala uruchamiać program w dowolnym celu, analizować go (zwykle dzięki kodowi źródłowemu), modyfikować oraz rozpowszechniać kopie i wersje zmienione, przy zachowaniu warunków licencji.
Ideą copyleft jest zachowanie tych samych wolności dla kolejnych użytkowników. Jeśli rozpowszechniasz program lub jego zmienioną wersję, odbiorca ma mieć realną możliwość analizy i modyfikacji, więc potrzebuje kodu źródłowego lub dostępu do niego na warunkach licencji.
Freeware oznacza zwykle tylko brak opłaty za używanie. Nie gwarantuje dostępu do kodu ani prawa modyfikacji i publikowania zmian. GPL dotyczy praw użytkownika do kodu: uruchamiania, analizy, modyfikacji i rozpowszechniania, także wersji zmienionych.
To prawo (a czasem też obowiązki) związane z udostępnianiem innym osobom programu po modyfikacji, np. publikacja w repozytorium, przekazanie klientowi lub dystrybucja instalatora. Licencje wolnego oprogramowania opisują, na jakich warunkach można to zrobić.
Adware to głównie model monetyzacji (oprogramowanie utrzymuje się z reklam), a nie precyzyjny typ licencji gwarantujący prawa do modyfikacji i dalszej dystrybucji zmian. Licencja może być różna, a reklamy nie mówią nic o prawach do kodu.
Najbardziej charakterystyczne są: możliwość uruchamiania w dowolnym celu, dostęp do kodu dla analizy, prawo modyfikacji oraz prawo rozpowszechniania kopii i wersji zmodyfikowanych. Jeśli pytanie zawiera te elementy, zwykle chodzi o licencje wolnego/open source.
Tak, licencje wolnego oprogramowania nie wykluczają pobierania opłat. Kluczowe jest to, że odbiorca ma zachować prawa wynikające z licencji (np. do kodu źródłowego i modyfikacji) przy dystrybucji. Cena dotyczy usługi/dystrybucji, nie odbiera wolności licencyjnych.
Ma znaczenie, gdy firma dystrybuuje oprogramowanie zawierające taki komponent (np. klientom) albo udostępnia zmodyfikowane wersje. Wtedy trzeba spełnić warunki licencji, np. zapewnić informacje o licencji i dostęp do kodu źródłowego na wymaganych zasadach.
Najczęstsza pułapka to mylenie "bezpłatne" z "wolne". Słowo "free" w nazwie nie oznacza automatycznie prawa modyfikacji. Warto szukać w treści pytań fraz o analizie działania, modyfikacji i rozpowszechnianiu zmian — to zwykle kieruje do GPL lub innych licencji open source.
Nie. To uprawnienie może występować w wielu licencjach. O GPL (lub podobnych licencjach wolnego oprogramowania) decyduje dopiero pełny zestaw: analiza (z dostępem do kodu), modyfikacja oraz możliwość rozpowszechniania także wersji zmienionych na określonych warunkach.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe odpowiedzi opisują raczej modele dystrybucji lub monetyzacji."

Źródła:

  • GNU Operating System – Licenses: https://www.gnu.org/licenses/licenses.html (dostęp: 2026-03-01)
  • GNU Operating System – GNU General Public License, version 3: https://www.gnu.org/licenses/gpl-3.0.en.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Free Software Foundation – The Free Software Definition: https://www.gnu.org/philosophy/free-sw.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Oficjalny tekst licencji GNU GPL (strona GNU/FSF) – lektura definicji praw i obowiązków
  • Materiały wprowadzające do licencji open source i pojęcia copyleft
  • Porównania licencji: GPL vs MIT/BSD oraz omówienia różnic między freeware, shareware i adware

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego