W pytaniu kluczowe jest powiązanie zasady działania z typem aparatu. Urządzenia "wykorzystujące siłę odśrodkową" do odpylania gazów to takie, w których przepływ gazu jest celowo wprowadzany w ruch wirowy, a cząstki stałe są odrzucane na zewnątrz toru ruchu.
Poprawna odpowiedź: "cyklony."
Cyklon (odpylacz cyklonowy) jest klasycznym separatorem odśrodkowym dla fazy gazowej. Gaz z pyłem wpływa stycznie lub w sposób powodujący zawirowanie. W wyniku ruchu wirowego cząstki pyłu, mając większą bezwładność, przemieszczają się ku ściankom, tracą prędkość i są odprowadzane do leja/zbiornika, natomiast oczyszczony gaz opuszcza aparat inną drogą.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "filtry workowe." – to aparaty filtracyjne. Mechanizm oddzielania polega na zatrzymywaniu cząstek na przegrodzie filtracyjnej (tkanina, filc) i/lub na warstwie pyłu narastającej na workach. Nie jest to separacja odśrodkowa, choć przepływ gazu oczywiście występuje.
- "osadniki." – w ujęciu podstawowym kojarzą się z sedymentacją, czyli wykorzystaniem siły ciężkości (grawitacji), a nie siły odśrodkowej. W praktyce w gazach stosuje się komory osadcze, gdzie prędkość przepływu jest zmniejszana, aby cząstki mogły opaść.
- "wirówki filtracyjne." – wirówki (centrifugi) faktycznie wykorzystują siłę odśrodkową, jednak typowa "wirówka filtracyjna" jest aparatem do rozdziału układów ciecz–ciało stałe (odwadnianie, filtracja odśrodkowa). Nie jest standardowym urządzeniem do odpylania gazów, więc nie spełnia warunku pytania.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu o odpylanie gazów pojawia się "siła odśrodkowa", pierwszym skojarzeniem powinien być cyklon. Jeśli pojawia się "przegroda/medium filtracyjne" – filtr workowy, a jeśli "opadanie" lub "komora" – osadnik/komora osadcza.
