KWALIFIKACJA ELE6 + ELE7 - STYCZEŃ 2016 (test 2)

PYTANIE NR 12.
Urządzenie o uzwojeniach pierwotnych i wtórnych dzielonych na połówki i umieszczonych na kolumnach, to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Transformator rdzeniowy ma uzwojenia umieszczone na kolumnach rdzenia (często dzielone i rozłożone na częściach kolumn). W transformatorze płaszczowym uzwojenia zwykle znajdują się na kolumnie środkowej, a rdzeń "otacza" uzwojenia. Silniki asynchroniczny i synchroniczny nie mają podziału na uzwojenie pierwotne i wtórne.

Pełne wyjaśnienie:

Określenia "uzwojenie pierwotne" i "uzwojenie wtórne" są typowe dla transformatora (przekazywanie energii przez pole magnetyczne, bez ruchu obrotowego). Dlatego odpowiedzi z silnikami są nietrafne: silnik asynchroniczny i synchroniczny mają stojan i wirnik, a nie układ pierwotne/wtórne w sensie transformatorowym.

W transformatorach rozróżnia się m.in. konstrukcję rdzeniową i płaszczową. W konstrukcji rdzeniowej uzwojenia są umieszczone na kolumnach rdzenia. W praktyce uzwojenia mogą być wykonywane jako odcinki/połówki i rozmieszczane na poszczególnych częściach kolumn, co odpowiada opisowi w pytaniu: "uzwojenia pierwotne i wtórne dzielone na połówki i umieszczone na kolumnach".

W transformatorze płaszczowym rdzeń w większym stopniu "obejmuje" uzwojenia, a typowo uzwojenia są koncentrowane na kolumnie środkowej (kolumny boczne domykają obwód magnetyczny). Z tego powodu opis z pytania lepiej pasuje do transformatora rdzeniowego niż do płaszczowego.

Jak eliminować pomyłki na egzaminie:

  • Najpierw rozpoznaj typ urządzenia: "pierwotne/wtórne" → transformator.
  • Następnie skojarz cechę konstrukcyjną: "na kolumnach" → konstrukcja rdzeniowa.
  • "Płaszczowy" kojarz z sytuacją, gdy rdzeń bardziej otacza uzwojenia, a uzwojenia są skupione w jednej części rdzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uzwojenie pierwotne to część transformatora zasilana napięciem wejściowym, a wtórne to uzwojenie, z którego odbiera się napięcie wyjściowe. Oba są sprzężone magnetycznie przez rdzeń, dzięki czemu energia jest przekazywana bez ruchu mechanicznego.
W transformatorze rdzeniowym uzwojenia są umieszczone na kolumnach rdzenia. W płaszczowym rdzeń w większym stopniu "obejmuje" uzwojenia, a uzwojenia są zwykle skupione na kolumnie środkowej. Na egzaminie szukaj słów: "na kolumnach" vs "otaczane rdzeniem".
Silniki asynchroniczne i synchroniczne opisuje się zwykle jako układ stojan–wirnik, a nie uzwojenie pierwotne–wtórne. Podział na pierwotne i wtórne jest charakterystyczny dla transformatorów, które służą do zmiany poziomu napięcia i separacji galwanicznej.
To informacja konstrukcyjna: uzwojenie może być wykonane w dwóch częściach (połówkach) i rozmieszczone na różnych fragmentach rdzenia/kolumn. Taki zabieg może wynikać z wymagań izolacyjnych, chłodzenia lub rozkładu pola. W pytaniu jest to wskazówka dotycząca typu konstrukcji transformatora.
Kolumny to części rdzenia, na które nakłada się uzwojenia (tam, gdzie znajdują się cewki). Pozostałe fragmenty rdzenia domykające obwód magnetyczny często określa się jako jarzma. W praktyce nazewnictwo pomaga opisać, gdzie fizycznie znajdują się uzwojenia.
W typowym ujęciu konstrukcji płaszczowej uzwojenia są koncentrowane na kolumnie środkowej, a rdzeń "płaszcza" uzwojenia z kilku stron. W zadaniach egzaminacyjnych to uproszczenie pomaga rozróżnić typy. W praktyce spotyka się różne rozwiązania, ale zasada rozróżnienia pozostaje podobna.
Najczęściej myli się nazwy "rdzeniowy" i "płaszczowy" oraz wybiera odpowiedź na podstawie brzmienia, nie cechy budowy. Drugi błąd to automatyczne kojarzenie uzwojeń z silnikiem. Pomaga reguła: "pierwotne/wtórne" → transformator, "na kolumnach" → rdzeniowy.
Typ konstrukcji wpływa m.in. na rozmieszczenie uzwojeń, drogi przepływu strumienia, gabaryty oraz rozwiązania chłodzenia i izolacji. Dla technika energetyka jest to ważne przy identyfikacji urządzenia, doborze części, analizie uszkodzeń i czytaniu dokumentacji (np. opisów konstrukcji).
Ćwicz mapowanie słów-kluczy na cechy konstrukcyjne: "kolumny rdzenia" → miejsce uzwojeń w transformatorze rdzeniowym; "rdzeń otacza uzwojenia" → skojarzenie z płaszczowym. Warto robić krótkie fiszki: cecha → typ, a potem rozwiązywać testy mieszane z maszyn elektrycznych.
Tak, bo technik energetyk spotyka transformatory w stacjach i rozdzielniach, przy uruchamianiu, przeglądach i diagnozie. Zrozumienie budowy (rdzeń, kolumny, uzwojenia) ułatwia komunikację z dokumentacją i serwisem oraz ocenę, które elementy mogły ulec uszkodzeniu.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Transformator rdzeniowy ma uzwojenia umieszczone na kolumnach rdzenia (często dzielone i rozłożone na częściach kolumn)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Transformator" – sekcja dot. budowy i uzwojeń, https://pl.wikipedia.org/wiki/Transformator (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Rdzeń (elektrotechnika)" – informacje o rdzeniach magnetycznych, https://pl.wikipedia.org/wiki/Rdze%C5%84_(elektrotechnika) (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (EN): "Transformer types" / konstrukcje core-type i shell-type, https://en.wikipedia.org/wiki/Transformer#Types (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z działu "Maszyny elektryczne – transformatory" (budowa i rodzaje rdzeni)
  • Notatki z zajęć: porównanie transformatora rdzeniowego i płaszczowego (schematy konstrukcyjne)
  • Karty katalogowe transformatorów dystrybucyjnych – opis budowy rdzenia i uzwojeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego