KWALIFIKACJA ELE2 - PAŹDZIERNIK 2013 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Urządzenie pokazane na zdjęciu to
Ilustracja przedstawia urządzenie elektryczne, które jest łącznikiem zmierzchowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łącznik zmierzchowy steruje obwodem w zależności od natężenia światła: po zapadnięciu zmierzchu załącza (a przy jasności wyłącza) np. oświetlenie zewnętrzne. "Regulator natężenia" dotyczy płynnej regulacji jasności, a "przełącznik czasowy" działa według harmonogramu, nie według światła.

Pełne wyjaśnienie:

Łącznik zmierzchowy to urządzenie, które samoczynnie załącza lub rozłącza obwód w zależności od poziomu oświetlenia otoczenia. W praktyce wykorzystuje element światłoczuły (czujnik) i układ progowy: gdy robi się ciemno i natężenie oświetlenia spada poniżej nastawy, wyjście zostaje załączone (np. lampy na zewnątrz budynku). Gdy robi się jasno, urządzenie wyłącza obwód.

Odpowiedź "łącznik zmierzchowy" pasuje do urządzenia, które z definicji reaguje na zmierzch/świt, czyli na poziom światła, a nie na czas czy żądaną jasność świecenia.

Pozostałe propozycje opisują inne funkcje:

  • "Regulator fotokomórki" jest sformułowaniem nieprecyzyjnym w typowej nomenklaturze osprzętu – fotokomórka jest elementem/czujnikiem, a nie oddzielnym "urządzeniem do regulowania" w sensie egzaminacyjnym. W praktyce mówi się raczej o czujniku/łączniku zmierzchowym lub czujniku światła.
  • "Regulator natężenia oświetlenia" kojarzy się z ściemniaczem albo układem, który zmienia poziom świecenia (płynnie lub skokowo). Łącznik zmierzchowy z reguły nie reguluje jasności lampy, tylko przełącza stan ON/OFF w zależności od progu.
  • "Programowalny przełącznik czasowy" załącza obwód według ustawionych godzin/dni. Może sterować oświetleniem, ale nie zależy od natężenia światła, więc jest inną klasą urządzeń.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy automatycznego sterowania oświetleniem i w grze są odpowiedzi "czasowy" vs "zmierzchowy", kluczowe jest rozróżnienie kryterium działania: czas (harmonogram) kontra światło (próg natężenia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Łącznik zmierzchowy to urządzenie, które automatycznie włącza lub wyłącza obwód (np. lampy) w zależności od natężenia światła. Najczęściej załącza oświetlenie, gdy robi się ciemno, i wyłącza je, gdy robi się jasno.
Działa progowo: mierzy poziom oświetlenia czujnikiem i porównuje go z nastawą. Po spadku poniżej progu załącza wyjście (ON), a po wzroście powyżej progu rozłącza (OFF). Często ma też niewielką zwłokę, by uniknąć "klikania".
Przełącznik czasowy steruje obwodem według ustawionych godzin/dni, niezależnie od pogody i faktycznej jasności. Łącznik zmierzchowy reaguje na poziom światła, więc włącza oświetlenie wcześniej zimą i później latem bez zmiany programu.
Regulator natężenia oświetlenia (np. ściemniacz) zmienia jasność lampy, czyli reguluje moc/strumień świetlny. Łącznik zmierzchowy zwykle nie reguluje jasności, tylko przełącza stan włącz/wyłącz w zależności od zmierzonego natężenia światła otoczenia.
To zależy od konstrukcji. Są modele z czujnikiem wbudowanym w obudowę oraz takie, w których czujnik jest zewnętrzny (na przewodzie). W obu przypadkach zasada jest podobna: pomiar światła i sterowanie wyjściem po przekroczeniu progu.
Odpowiada za to nastawa progu zadziałania (czułość), czyli poziom natężenia światła, przy którym urządzenie przełącza wyjście. Zbyt wysoki próg może włączać lampy za wcześnie, a zbyt niski – za późno.
Stosuje się je wszędzie tam, gdzie oświetlenie ma działać automatycznie po zmroku: przy wejściach, ciągach komunikacyjnych, ogrodzeniach, placach i strefach dojścia. To ogranicza konieczność ręcznej obsługi i zmniejsza ryzyko pozostawienia lamp włączonych.
Najczęściej myli się kryterium działania: światło vs czas. Uczniowie wybierają "programowalny przełącznik czasowy", bo też steruje oświetleniem, albo "regulator natężenia", bo kojarzy się z jasnością. Warto pamiętać: łącznik zmierzchowy reaguje na światło otoczenia.
Zasłonięcie lub złe umiejscowienie czujnika powoduje błędny pomiar (urządzenie "myśli", że jest ciemno), więc może niepotrzebnie włączać oświetlenie. Dlatego czujnik powinien "widzieć" światło dzienne, a nie być oświetlany bezpośrednio przez lampę, którą steruje.
Pomaga szukanie cech typowych: obudowa do montażu na zewnątrz, element światłoczuły (okienko/soczewka) oraz często pokrętło lub skala ustawienia progu. Kluczowe jest powiązanie urządzenia z funkcją automatycznego włączania po zmroku.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że łącznik zmierzchowy steruje obwodem w zależności od natężenia światła: po zapadnięciu zmierzchu załącza (a przy jasności wyłącza) np. oświetlenie zewnętrzne.

Materiały:

  • Karty katalogowe i instrukcje użytkowania łączników zmierzchowych (opis funkcji, nastaw, schematy podłączeń)
  • Podstawy elektrotechniki: elementy automatyki budynkowej (sterowanie oświetleniem: zmierzchowe i czasowe)
  • Zadania egzaminacyjne z rozpoznawania osprzętu i aparatów sterowniczych na podstawie zdjęć

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego