KWALIFIKACJA MEC9 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 21.
Urządzenie przedstawione na rysunku stosuje się do
Ilustracja przedstawia urządzenie mechaniczne, które jest używane do frezowania rowków śrubowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rowki śrubowe wykonuje się jako kształt spiralny uzyskiwany w procesie frezowania z odpowiednim prowadzeniem posuwu względem obrotu przedmiotu. Dlatego prawidłowe jest "frezowania rowków śrubowych". Toczenie dotyczy głównie kształtowania powierzchni obrotowych, obwiedniowe frezowanie dotyczy uzębień, a otwory współosiowe wykonuje się operacjami wiertarskimi/rozwiercaniem.

Pełne wyjaśnienie:

"Frezowania rowków śrubowych" jest właściwą odpowiedzią, ponieważ rowek śrubowy (spiralny) powstaje przez skrawanie narzędziem frezarskim przy jednoczesnym, ściśle skojarzonym ruchu: obrotu przedmiotu i posuwu wzdłużnego. W praktyce wymaga to takiego ustawienia i prowadzenia, aby uzyskać określony skok spirali (np. poprzez mechanizm kojarzenia ruchów lub odpowiedni osprzęt stanowiska frezarskiego).

Odpowiedź "toczenia wałków stopniowanych" jest niepoprawna, bo toczenie realizuje się na tokarce i służy przede wszystkim do kształtowania powierzchni obrotowych (średnic, stopni, stożków) narzędziem tokarskim. Nawet jeśli na wałku występują kształty złożone, samo urządzenie do wykonywania rowków śrubowych nie jest typowym osprzętem do toczenia stopni.

Odpowiedź "obwiedniowego frezowania uzębień" dotyczy technologii nacinania kół zębatych metodą obwiedniową (np. frezami ślimakowymi lub narzędziami generującymi zarys). To inna klasa zadań: celem jest uzyskanie zębów o odpowiednim zarysie, a nie pojedynczego rowka spiralnego.

Odpowiedź "wykonywania otworów współosiowych" odnosi się do operacji wiertarsko-wytaczarskich (wiercenie, roztaczanie, rozwiercanie, wytaczanie), w których kluczowe jest zachowanie osiowości. Tego typu zadania realizuje się innymi narzędziami i przyrządami niż te używane do frezowania rowków śrubowych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na rysunku widać rozwiązania sugerujące skojarzenie obrotu przedmiotu z posuwem (dla uzyskania spirali), najczęściej chodzi o wykonywanie kształtów śrubowych/spiralnych, a nie o uzębienia (gdzie kluczowy jest zarys i podziałka zębów) ani o typowe toczenie średnic.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rowek śrubowy to rowek o przebiegu spiralnym na powierzchni elementu (np. wałka). Jego geometria wynika z połączenia obrotu przedmiotu i posuwu wzdłużnego, co daje określony skok spirali. W praktyce wykonuje się go najczęściej frezowaniem z odpowiednim prowadzeniem ruchów.
Szukaj cech wskazujących na skojarzenie obrotu przedmiotu z posuwem (uzyskanie spirali): elementów do mocowania wałka oraz mechanizmu/układu prowadzenia posuwu wzdłużnego podczas obrotu. Jeśli celem jest spirala na walcu, częściej będzie to osprzęt do frezowania rowków śrubowych niż do toczenia średnic.
Toczenie wałków stopniowanych polega na kształtowaniu średnic i stopni narzędziem tokarskim na tokarce, czyli głównie powierzchni obrotowych. Rowek śrubowy to kształt spiralny wycinany narzędziem frezarskim, wymagający innego prowadzenia ruchów i innego typu stanowiska/oprzyrządowania.
Frezowanie obwiedniowe uzębień to metoda wytwarzania zębów kół zębatych, w której zarys uzębienia jest generowany ruchem narzędzia i przedmiotu (zasada obwiedni). Stosuje się ją, gdy trzeba wykonać powtarzalne zęby o określonym zarysie, a nie pojedynczy rowek spiralny.
Częsta pomyłka to wybór "toczenia" tylko dlatego, że element ma kształt wałka. Warto sprawdzić, czy pytanie dotyczy kształtu spiralnego (rowek śrubowy), płaszczyzn/rowków (frezowanie) czy średnic i stopni (toczenie). Druga pomyłka to mylenie spirali z uzębieniami wykonywanymi obwiedniowo.
Zwykle nie. Otwory współosiowe wykonuje się operacjami wiertarsko-wytaczarskimi, gdzie kluczowa jest kontrola osi narzędzia i bazy (wiercenie, rozwiercanie, wytaczanie, roztaczanie). Frezowanie może służyć do obróbki kieszeni lub gniazd, ale współosiowość otworów typowo zapewnia się innymi metodami.
Skok spirali zależy od relacji między prędkością obrotową przedmiotu a posuwem wzdłużnym oraz od ustawienia technologicznego. W praktyce ważne jest stabilne mocowanie, właściwy dobór frezu i poprawne skojarzenie ruchów, bo zmiana posuwu lub obrotów zmienia geometrię spirali.
Dobór narzędzia zależy od szerokości i kształtu rowka, materiału detalu oraz wymaganej chropowatości. Często stosuje się frezy palcowe lub frezy do rowków o określonym profilu. Na egzaminie kluczowe jest rozpoznanie, że to operacja frezarska, a nie tokarska czy typowo wiertarska.
Rowki śrubowe spotyka się m.in. w elementach prowadzących, ślimakach, rozwiązaniach transportujących lub współpracujących z rolkami/prowadnicami. W produkcji ważne jest zaplanowanie operacji tak, aby zachować powtarzalność skoku i kierunku spirali oraz uniknąć błędów bazowania i mocowania.
"Rowek", "kieszeń", "płaszczyzna", "spirala/śrubowy" często kierują w stronę frezowania (zależnie od geometrii). Z kolei "wałek stopniowany", "średnica", "stożek", "powierzchnia obrotowa" sugerują toczenie. W zadaniach z rysunkiem zawsze dopasuj słowa do wyglądu urządzenia i oczekiwanego kształtu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Rowki śrubowe wykonuje się jako kształt spiralny uzyskiwany w procesie frezowania z odpowiednim prowadzeniem posuwu względem obrotu przedmiotu."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Frezowanie (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Toczenie (dostęp: 2026-03-01)
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwint (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obróbki skrawaniem (dział: frezowanie i toczenie) dla technika mechanika
  • Instrukcje stanowiskowe/ćwiczenia z pracowni technologii mechanicznej: wykonywanie rowków śrubowych
  • Katalogi lub instrukcje producentów obrabiarek i osprzętu (podzielnice, przystawki) – część opisowa zastosowań

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego