KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 30.
Które urządzenie przedstawiono na ilustracji?
Ilustracja przedstawia przekaźnik czasowy PCU-510 DUO, co jest zgodne z poprawną odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przekaźnik czasowy służy do realizacji zwłoki (opóźnionego załączenia/wyłączenia) i zwykle ma na froncie elementy nastawcze czasu oraz oznaczenia funkcji czasowych. Automat zmierzchowy rozpoznaje się po nastawie progu oświetlenia (lux), regulator temperatury po skali w °C i czujniku, a przekaźnik priorytetowy po funkcji priorytetu obwodu.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie aparatu na ilustracji opiera się na tym, jaką funkcję realizuje urządzenie i jakie ma typowe elementy na froncie.

Przekaźnik czasowy jest przeznaczony do wprowadzania zwłoki w działaniu obwodu sterowania. W praktyce oznacza to, że po podaniu sygnału sterującego przekaźnik zadziała dopiero po zadanym czasie albo rozłączy po określonej zwłoce. Z tego powodu typowo spotyka się na nim elementy nastawcze (pokrętła/przełączniki) związane z czasem i trybem pracy, a także sygnalizację stanu.

Odpowiedź "Automat zmierzchowy" nie pasuje, gdyż takie urządzenia służą do sterowania oświetleniem w zależności od natężenia światła. Charakterystyczne są dla nich nastawy progu zadziałania (często opisywane jako poziom oświetlenia) oraz informacja o czujniku zmierzchowym lub wejściu czujnika.

Odpowiedź "Regulator temperatury" jest błędna, jeżeli na urządzeniu nie widać typowych oznaczeń temperatury (np. skala w stopniach) i nie wskazuje ono na współpracę z czujnikiem temperatury. Regulatory temperatury pracują wokół wartości zadanej temperatury, a nie wokół opóźnień czasowych.

Odpowiedź "Przekaźnik priorytetowy" dotyczy urządzeń, które zarządzają obciążeniami i nadają priorytet wybranym odbiornikom (np. odłączają mniej ważne obwody przy przekroczeniu progu). Ich opis i zaciski są zwykle powiązane z pomiarem prądu/mocy lub logiką priorytetu, a nie z nastawą zwłoki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie jest "co jest na ilustracji", najpierw wypisz w głowie 2–3 cechy rozpoznawcze: (1) jaka jest wielkość nastawiana (czas/światło/temperatura/moc), (2) jakie są oznaczenia na froncie, (3) do czego urządzenie jest używane w rozdzielnicy. To ogranicza zgadywanie i zwiększa trafność wyboru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przekaźnik czasowy to aparat sterowniczy, który realizuje zwłokę działania: opóźnione załączenie, opóźnione wyłączenie lub pracę cykliczną. Stosuje się go m.in. do sterowania wentylacją, oświetleniem, sekwencją styczników i automatyką w rozdzielnicach.
Szukaj elementów związanych z czasem: pokrętła nastawy, przełączników zakresów lub trybów oraz opisów funkcji zwłoki. W wielu modelach widać też diody stanu i oznaczenia typowe dla pracy czasowej (zwłoka po zadziałaniu lub po zaniku).
Przekaźnik czasowy reaguje na sygnał sterujący i zmienia stan po upływie nastawionego czasu. Automat zmierzchowy steruje w zależności od natężenia oświetlenia (dzień/noc) i zwykle współpracuje z czujnikiem światła lub ma go wbudowanego.
Bo mierzy inną wielkość. Automat zmierzchowy działa na podstawie światła (próg jasności), a przekaźnik czasowy działa na podstawie czasu (zwłoka). Nawet jeśli oba mają pokrętło, to służy ono do innej nastawy, więc funkcja urządzenia jest inna.
Regulator temperatury utrzymuje temperaturę na poziomie zadanym i współpracuje z czujnikiem temperatury. W opisie i nastawach typowo występują wartości temperatury. Przekaźnik czasowy nie reguluje temperatury, tylko realizuje zwłokę w obwodzie sterowania.
Po podaniu sygnału sterującego przekaźnik zaczyna odliczanie ustawionego czasu. Dopiero po jego upływie zmienia stan styków wyjściowych, czyli załącza odbiornik. Taka funkcja pomaga np. uruchamiać urządzenia sekwencyjnie i ograniczać udary prądowe.
Stosuje się go m.in. do opóźnionego włączania wentylatora po uruchomieniu oświetlenia, opóźnionego wyłączania wentylacji po zgaszeniu światła, czasowego załączania pomp, a także do tworzenia przerw czasowych między załączeniami styczników.
Tak, oba mogą mieć obudowę modułową do montażu na szynie DIN, co bywa mylące. Różni je przeznaczenie: priorytetowy zarządza obciążeniami i priorytetem obwodów, a czasowy realizuje zwłokę. Na egzaminie decydują oznaczenia i elementy nastaw.
Najczęstsze błędy to zgadywanie po samym kształcie obudowy, pomijanie oznaczeń na froncie i mylenie wielkości nastawianej (czas vs światło vs temperatura). Pomaga szybka lista kontrolna: co mierzy/nastawia urządzenie i jaką funkcję ma w układzie.
Warto przeglądać zdjęcia i karty katalogowe typowych aparatów: przekaźniki, wyłączniki, automaty, regulatory. Ucz się łączyć wygląd z funkcją i oznaczeniami. Dobrą metodą jest robienie fiszek: zdjęcie z przodu i krótki opis zastosowania w rozdzielnicy.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przekaźnik czasowy służy do realizacji zwłoki (opóźnionego załączenia/wyłączenia) i zwykle ma na froncie elementy nastawcze czasu oraz oznaczenia funkcji czasowych.

Materiały:

  • Karty katalogowe producentów aparatury modułowej (przekaźniki czasowe, automaty zmierzchowe, regulatory)
  • Podręczniki do elektrotechniki/automatyki dla technikum (dział: aparatura sterownicza i przekaźniki)
  • Instrukcje montażu i schematy aplikacyjne przekaźników czasowych (TON/TOF/cykliczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego