KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 9.
Które urządzenie przedstawiono na rysunku?
Ilustracja przedstawia statecznik do świetlówki, co jest zgodne z podaną odpowiedzią do pytania egzaminacyjnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Statecznik do świetlówki jest elementem układu zasilania lampy wyładowczej – ogranicza prąd i umożliwia poprawną pracę świetlówki. Stabilizator napięcia służy do utrzymania stałego napięcia zasilania odbiornika, a automaty zmierzchowy i schodowy to aparaty sterujące oświetleniem według warunków lub czasu.

Pełne wyjaśnienie:

W świetlówkach (lampach wyładowczych) konieczne jest zastosowanie elementu, który ogranicza prąd w czasie pracy i wspiera warunki zapłonu. Taką funkcję pełni statecznik do świetlówki (w praktyce spotyka się rozwiązania elektromagnetyczne i elektroniczne). Rozpoznanie statecznika na rysunku zwykle opiera się na jego charakterystycznej obudowie, zaciskach oraz informacjach nadrukowanych (np. dane dla lamp i parametrów zasilania).

Odpowiedź "Stabilizator napięcia" jest nieprawidłowa, ponieważ stabilizator jest przeznaczony do utrzymania możliwie stałego napięcia na wyjściu, niezależnie od zmian obciążenia lub napięcia wejściowego. To inna funkcja niż ograniczanie prądu lampy wyładowczej w oprawie oświetleniowej.

Odpowiedź "Automat zmierzchowy" jest błędna, bo automat zmierzchowy steruje oświetleniem w zależności od natężenia oświetlenia (dzień/noc). Jest to element automatyki instalacyjnej, zwykle montowany w rozdzielnicy lub przy oprawach, i nie jest typowym elementem osprzętu świetlówki.

Odpowiedź "Automat schodowy" także nie pasuje: automat schodowy realizuje czasowe załączenie oświetlenia (np. na klatce schodowej) po impulsie z przycisku i po upływie nastawionego czasu wyłącza obwód. Jego funkcja jest stricte sterująca, a nie związana z pracą źródła światła wyładowczego.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie dotyczy identyfikacji urządzenia z rysunku, warto szukać cech funkcjonalnych: czy element pracuje "w oprawie" (osprzęt źródła światła), czy "w rozdzielnicy" (aparat sterujący). To pomaga uniknąć pomyłek wynikających z podobieństwa obudów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Statecznik to element osprzętu świetlówki (lampy wyładowczej), który ogranicza prąd podczas pracy i pomaga w prawidłowym zapłonie. Bez niego lampa mogłaby pobierać zbyt duży prąd lub pracować niestabilnie, co skracałoby jej żywotność.
Statecznik jest kojarzony z oprawą oświetleniową i parametrami lamp (np. moc, typ źródła). Automat schodowy to aparat sterujący czasem świecenia obwodu po impulsie z przycisku. W praktyce różnią się opisami na obudowie i typowym miejscem montażu.
Wyładowanie w gazie ma charakterystykę, w której po zapłonie prąd może rosnąć gwałtownie. Element ograniczający (statecznik) stabilizuje warunki pracy źródła światła, zapobiega przeciążeniu i umożliwia pracę w bezpiecznym zakresie.
Automat (czujnik) zmierzchowy włącza lub wyłącza oświetlenie zależnie od poziomu światła dziennego. Stosuje się go np. do oświetlenia zewnętrznego, parkingów i elewacji. Nie jest to osprzęt źródła światła, tylko element sterowania instalacją.
Automat schodowy załącza oświetlenie po krótkim impulsie z przycisku (dzwonkowego), a następnie po zaprogramowanym czasie wyłącza obwód. Ułatwia to sterowanie oświetleniem klatek schodowych i korytarzy bez pozostawiania światła na stałe.
Nie. Stabilizator napięcia utrzymuje stałe napięcie zasilania odbiornika, a statecznik ogranicza prąd i kształtuje warunki pracy lampy wyładowczej. To różne funkcje i inne zasady doboru, więc zamiana zwykle nie zapewni poprawnej pracy świetlówki.
Do częstych objawów należą problemy z zapłonem, migotanie, gaśnięcie po chwili pracy, nadmierne nagrzewanie elementów oprawy lub hałas (w rozwiązaniach elektromagnetycznych). Diagnoza wymaga jednak sprawdzenia także źródła światła i osprzętu towarzyszącego.
Najczęstszy błąd to sugerowanie się samym kształtem obudowy (np. moduł na szynę DIN) zamiast funkcją i opisami. Uczniowie mylą też urządzenia sterujące instalacją (schodowe, zmierzchowe) z elementami oprawy (statecznik), bo oba "są od oświetlenia".
Najczęściej w instalacjach zewnętrznych: oświetlenie terenu, dojazdów, tablic informacyjnych oraz stref wejściowych. W kontekście pracy technika ważne jest poprawne miejsce montażu, ochrona przed warunkami atmosferycznymi oraz właściwe podłączenie do obwodu sterowania.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie aparatury po: zaciskach, opisach na obudowie, przeznaczeniu i typowym miejscu montażu (rozdzielnica vs oprawa). Pomaga też przegląd kart katalogowych oraz zdjęć elementów instalacyjnych i osprzętu oświetleniowego.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Statecznik do świetlówki jest elementem układu zasilania lampy wyładowczej – ogranicza prąd i umożliwia poprawną pracę świetlówki."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Statecznik" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Statecznik (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Świetlówka" — https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awietl%C3%B3wka (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Automat schodowy" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Automat_schodowy (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z podstaw elektrotechniki i instalacji elektrycznych w budynkach
  • Karty katalogowe producentów osprzętu oświetleniowego (stateczniki elektromagnetyczne i elektroniczne)
  • Materiały dydaktyczne o automatyce oświetlenia (czujniki zmierzchowe, automaty schodowe) z przykładami schematów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego