KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 32.
Urządzenie przestawione na rysunku przeznaczone jest do
Ilustracja przedstawia narzędzie mechaniczne, które jest używane do demontażu łożysk.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpowiedź "demontażu łożysk" jest właściwa, ponieważ tego typu narzędzie służy do wyciągania elementu osadzonego (łożyska) z wału lub gniazda poprzez przyłożenie kontrolowanej siły. Nie jest to narzędzie do montażu ani do obróbki skrawaniem czy odkręcania śrub.

Pełne wyjaśnienie:

W elektromechanice podczas napraw silników i urządzeń elektrycznych często trzeba zdjąć łożysko z wału lub z gniazda w tarczy łożyskowej. Do takiej czynności stosuje się narzędzia, które umożliwiają demontaż bez uderzeń i z minimalnym ryzykiem uszkodzenia wału, łożyska lub obudowy. Dlatego poprawna jest odpowiedź "demontażu łożysk".

Typowy przyrząd do demontażu działa przez wytworzenie osiowej siły wyciągającej (np. śrubą pociągową i ramionami/łapami zaczepianymi o pierścień). Pozwala to zdejmować łożyska z ciasnych pasowań w sposób kontrolowany.

  • "montażu łożysk" jest niepoprawne, bo montaż wykonuje się zwykle przez wciskanie, nagrzewanie pierścienia lub użycie tulei montażowych; narzędzia do montażu mają inną funkcję (docisk), a nie wyciąganie.
  • "obróbki skrawaniem" jest niepoprawne, ponieważ obróbka skrawaniem wymaga narzędzi skrawających (np. noży, frezów) i obrabiarki, a nie przyrządu do zdejmowania elementów osadzonych.
  • "odkręcania zapieczonych śrub" jest niepoprawne, bo do tego używa się narzędzi chwytających lub udarowych (klucze, grzechotki, udar), a nie przyrządu działającego jak wyciągacz elementu z wału/gniazda.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na ilustracji widać elementy służące do zaczepienia o zdejmowany detal i mechanizm wytwarzający siłę wyciągającą, najczęściej chodzi o demontaż (ściąganie), a nie montaż czy obróbkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ściągacz do łożysk to narzędzie, które umożliwia zdjęcie (wyciągnięcie) łożyska lub innego elementu ciasno osadzonego na wale albo w gnieździe. Działa przez wytworzenie kontrolowanej siły wyciągającej, co ogranicza ryzyko uszkodzeń w porównaniu z uderzaniem młotkiem.
Najczęściej widać elementy zaczepowe (ramiona/łapy) oraz mechanizm wytwarzający siłę osiową (np. śruba). Jeśli narzędzie "chwyta" detal i ciągnie go wzdłuż osi wału, to typowy układ do zdejmowania łożysk, kół pasowych lub tulei.
Uderzenia mogą przenosić obciążenia przez elementy toczne i bieżnie, powodując mikrouszkodzenia, wgniecenia i skrócenie trwałości łożyska. Dodatkowo łatwo uszkodzić wał lub obudowę. Narzędzia do ściągania pozwalają demontować element równomiernie i bezpieczniej.
Zwykle nie. Montaż łożysk wymaga docisku lub nasuwania w kontrolowany sposób (np. tuleją montażową, prasą, metodą cieplną), a nie "ciągnięcia". Użycie ściągacza do montażu może prowadzić do błędnych obciążeń i uszkodzeń elementów.
Częsty błąd to kierowanie się samym kształtem bez analizy funkcji: np. mylenie ściągacza z narzędziem zaciskowym albo z przyrządem do odkręcania. Drugi błąd to ignorowanie elementów roboczych (łap/śruby) i skupienie się na uchwycie.
Najczęściej podczas naprawy i przeglądów silników elektrycznych, wentylatorów, pomp oraz przekładni. Demontaż łożysk jest potrzebny przy wymianie zużytych elementów, po hałasie/wibracjach, po przegrzaniu lub gdy wymagane jest rozebranie zespołu wirnika.
Ryzyko obejmuje nagłe "puszczenie" elementu pod naprężeniem, skaleczenia od ostrych krawędzi i uszkodzenie oczu odpryskami. Pomaga stosowanie okularów ochronnych, rękawic, stabilnego ustawienia narzędzia oraz pracy bez przekoszeń i bez nadmiernego momentu.
Narzędzia skrawające mają ostrza i współpracują z ruchem obrotowym/posuwowym (tokarka, frezarka, wiertarka). Ściągacz nie skrawa materiału; jego zadaniem jest przyłożenie siły mechanicznej do zdjęcia elementu osadzonego. Brak ostrzy to ważna wskazówka.
Wiele narzędzi warsztatowych ma śrubę i wygląda "śrubowo", co może kojarzyć się z odkręcaniem. W ściągaczu śruba nie odkręca połączenia gwintowego, tylko wytwarza siłę wyciągającą. Kluczowe jest pytanie: czy narzędzie obraca śrubę, czy wyciąga element?
Warto nauczyć się rozpoznawać narzędzia po funkcji: docisk (montaż), wyciąganie (demontaż), cięcie/skrawanie (obróbka). Pomaga też przegląd zdjęć i opisów narzędzi z warsztatu szkolnego oraz ćwiczenia praktyczne przy rozbiórce prostych zespołów wał–łożysko.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odpowiedź "demontażu łożysk" jest właściwa, ponieważ tego typu narzędzie służy do wyciągania elementu osadzonego (łożyska) z wału lub gniazda poprzez przyłożenie kontrolowanej siły.

Materiały:

  • Instrukcje warsztatowe dotyczące demontażu łożysk i doboru ściągaczy (materiały producentów narzędzi)
  • Podręczniki z podstaw konstrukcji maszyn: osadzenia wał–łożysko i metody montażu/demontażu
  • Materiały BHP dotyczące użycia narzędzi mechanicznych i ochrony oczu/dłoni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego