KWALIFIKACJA ELE2 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 11.
Urządzenie przestawione na zdjęciu służy do
Ilustracja przedstawia narzędzie mechaniczne, które jest używane do demontażu łożysk.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Na zdjęciu przedstawiono narzędzie stosowane do zdejmowania elementów osadzonych na wcisk, typowo łożysk z wału lub z oprawy. Jego konstrukcja (elementy chwytne i śruba/układ ściągający) służy do kontrolowanego demontażu łożysk, a nie do wkręcania/odkręcania śrub czy obróbki metalu.

Pełne wyjaśnienie:

Urządzenie pokazane na zdjęciu to narzędzie serwisowe przeznaczone do zdejmowania elementów osadzonych z pasowaniem, najczęściej łożysk tocznych. W praktyce elektromechanika takie łożyska występują m.in. w silnikach elektrycznych, wentylatorach, pompach czy przekładniach. Podczas naprawy często trzeba je zdemontować z wału lub z oprawy bez uszkodzenia współpracujących powierzchni.

Odpowiedź "demontażu łożysk." jest poprawna, bo tego typu przyrządy działają na zasadzie kontrolowanego "ściągania": elementy chwytne opierają się o demontowaną część, a siła jest przykładana stopniowo (zwykle śrubą pociągową lub mechanizmem hydraulicznym). Pozwala to ograniczyć ryzyko skrzywienia wału, uszkodzenia bieżni czy przypadkowego rozbicia łożyska uderzeniami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • "montażu łożysk." – do montażu stosuje się inne rozwiązania (np. tuleje montażowe, prasy, podgrzewanie indukcyjne/termiczne), których celem jest osadzenie łożyska, a nie jego zdjęcie. Ściągacz użyty "odwrotnie" zwykle nie zapewnia prawidłowego docisku i może uszkodzić łożysko.
  • "odkręcania śrub." – do tego służą klucze, wkrętaki, grzechotki itp. Sam fakt występowania śruby w konstrukcji narzędzia nie oznacza, że jest to narzędzie do odkręcania połączeń śrubowych; śruba może być elementem wytwarzającym siłę ściągającą.
  • "obróbki skrawaniem metali." – obróbka skrawaniem wymaga obrabiarki (tokarki, frezarki, wiertarki) i narzędzia skrawającego. Ściągacz nie usuwa materiału, tylko rozdziela połączenie i zdejmuje osadzony element.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach "ze zdjęcia" zwracaj uwagę na elementy robocze (szczęki/ramiona chwytne, śrubę pociągową, punkt podparcia) i na to, czy narzędzie ma służyć do przykładania momentu (klucz), czy siły osiowej (ściąganie/wciskanie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ściągacz do łożysk to narzędzie, które umożliwia kontrolowane zdjęcie łożyska lub innego elementu osadzonego na wcisk z wału albo z oprawy. Działa przez stopniowe wytworzenie siły osiowej (np. śrubą pociągową), co ogranicza ryzyko uszkodzeń.
Szukaj elementów chwytających (ramiona/szczęki/haki) oraz mechanizmu, który "ciągnie" element w osi (zwykle śruba). Narzędzie do odkręcania śrub ma część do przenoszenia momentu, a ściągacz ma układ do przykładania siły wyciągającej.
Uderzenia mogą uszkodzić bieżnie i elementy toczne, zdeformować wał lub oprawę oraz spowodować mikropęknięcia. Ściągacz pozwala zwiększać siłę stopniowo i osiowo, dzięki czemu demontaż jest bardziej przewidywalny i bezpieczniejszy dla części.
Najczęściej łożyska wymienia się w silnikach pracujących w zapyleniu, przy dużych obciążeniach, z niewłaściwym smarowaniem lub z niewspółosiowością sprzęgła. Objawami są hałas, wzrost drgań, wzrost temperatury i pogorszenie kultury pracy maszyny.
Typowy ściągacz jest przeznaczony do zdejmowania, nie do prawidłowego osadzania. Montaż wymaga kontrolowanego docisku na właściwy pierścień (wewnętrzny lub zewnętrzny) i często używa się prasy, tulei montażowych lub podgrzewania. Zły montaż może uszkodzić łożysko.
Częste błędy to: zaczepienie szczęk za niewłaściwą krawędź, przekoszenie narzędzia, zbyt gwałtowne zwiększanie siły oraz brak zabezpieczenia elementu przed "strzałem" po zejściu z pasowania. Warto też stosować ochronę oczu i rękawice.
Prasa bywa lepsza, gdy element jest dostępny i można go stabilnie podeprzeć oraz wywierać siłę osiowo bez ryzyka zsunięcia szczęk. Stosuje się ją często w warsztacie przy regeneracji silników i przekładni, gdy demontaż ma być powtarzalny i precyzyjny.
Narzędzia do odkręcania mają część chwytającą łeb śruby/nakrętki i są projektowane do przenoszenia momentu obrotowego. Narzędzia ściągające mają ramiona/szczęki i mechanizm wytwarzający siłę w osi (ciągnącą lub wypychającą), a nie moment.
Ryzyko obejmuje odprysk elementu, nagłe "puszczenie" pasowania, przycięcie palców szczękami oraz poślizg narzędzia. Bezpieczna praca to m.in. stabilne ustawienie, równe dociąganie, osłona oczu i kontrola stanu narzędzia (brak pęknięć, zużycia).
Ćwicz rozpoznawanie narzędzi i osprzętu warsztatowego: ściągacze, prasy, przyrządy montażowe, klucze, mierniki. Ucz się po elementach charakterystycznych (szczęki, śruba pociągowa, podparcie). Pomaga też oglądanie instrukcji stanowiskowych z pracowni.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Na zdjęciu przedstawiono narzędzie stosowane do zdejmowania elementów osadzonych na wcisk, typowo łożysk z wału lub z oprawy."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe z pracowni (obsługa ściągaczy i narzędzi do łożysk)
  • Podręcznik z podstaw konstrukcji maszyn (łożyska, pasowania, demontaż)
  • Materiały producentów narzędzi serwisowych do łożysk (karty katalogowe, instrukcje BHP)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego