KWALIFIKACJA MTL1 + MTL2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 30.
Które urządzenie, służące do wytwarzania rdzeni odlewniczych, przedstawiono na schemacie?
Ilustracja przedstawia schemat urządzenia do wytwarzania rdzeni odlewniczych, znanego jako strzelarka.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strzelarka to urządzenie rdzeniarskie, które formuje rdzenie przez wstrzeliwanie (zwykle sprężonym powietrzem) masy rdzeniowej do rdzennicy.
Mieszarka służy do przygotowania masy, kruszarka do rozdrabniania materiału, a nadmuchiwarka nie jest typowym urządzeniem do wykonywania rdzeni w tej technologii.

Pełne wyjaśnienie:

Rdzenie odlewnicze wykonuje się po to, aby w odlewie uzyskać wewnętrzne kanały, wnęki lub podcięcia, których nie da się uformować wyłącznie w formie. Z tego względu w odlewniach stosuje się urządzenia rdzeniarskie, a jednym z kluczowych jest strzelarka (strzelarka rdzeniowa).

Odpowiedź "Strzelarkę." uznaje się za właściwą, ponieważ strzelarka jest przeznaczona do formowania rdzeni: masa rdzeniowa jest transportowana i wstrzeliwana (często z udziałem sprężonego powietrza) do rdzennicy, gdzie następuje jej wypełnienie i zagęszczenie. To właśnie ten etap – wypełnienie skrzynki rdzeniowej masą – odróżnia strzelarkę od urządzeń, które tylko przygotowują materiał lub go rozdrabniają.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Mieszarkę." – mieszarka jest związana z etapem przygotowania masy (np. piasek + spoiwo + dodatki). Nie jest to urządzenie, którego podstawową funkcją jest uformowanie rdzenia w rdzennicy. Na schematach mieszarek zwykle identyfikuje się komorę mieszania i układ dozowania składników.
  • "Kruszarkę." – kruszarki służą do rozdrabniania materiałów (np. grud, brył, złomu żużlowego lub innego wsadu w zależności od zastosowania). Nie odpowiadają za precyzyjne wypełnianie rdzennicy masą i nie są typowym urządzeniem do wytwarzania rdzeni.
  • "Nadmuchiwarkę." – samo nadmuchiwanie powietrza nie definiuje procesu wykonywania rdzeni; w praktyce istotą jest wstrzelenie masy rdzeniowej do rdzennicy. Uczniowie mogą mylić tę nazwę z elementami instalacji pneumatycznej, jednak jako urządzenie technologiczne do produkcji rdzeni właściwym wyborem pozostaje strzelarka.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu mowa o wytwarzaniu rdzeni, rozdziel w głowie etapy: (1) przygotowanie masy (tu pasuje mieszarka), (2) uformowanie rdzenia w rdzennicy (tu pasuje strzelarka), (3) utwardzanie/wyjmowanie/kontrola. Taki podział pomaga nie pomylić urządzeń o podobnym "otoczeniu" instalacyjnym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strzelarka rdzeniowa to urządzenie do formowania rdzeni, które wypełnia rdzennicę masą rdzeniową, zwykle z użyciem sprężonego powietrza. Jej celem jest szybkie i powtarzalne uzyskanie kształtu rdzenia, a nie samo przygotowanie masy.
W uproszczeniu: przygotowana masa rdzeniowa trafia do komory urządzenia, a następnie jest wstrzeliwana do rdzennicy. Dzięki temu rdzennica wypełnia się masą i następuje jej zagęszczenie. Dalej rdzeń jest utwardzany i wyjmowany.
Mieszarka realizuje etap przygotowania materiału (mieszanie piasku, spoiwa i dodatków), ale nie formuje rdzenia w rdzennicy. Rdzeń powstaje dopiero wtedy, gdy masa zostanie wtłoczona/wstrzelona do narzędzia rdzeniowego.
Strzelarka jest urządzeniem rdzeniarskim – formuje rdzenie przez wypełnienie rdzennicy masą. Kruszarka natomiast służy do rozdrabniania materiału. To różne cele i różne etapy procesu technologicznego.
Szukaj elementów typowych dla procesu wypełniania rdzennicy: komory masy, połączeń pneumatycznych oraz miejsca, w którym masa trafia do narzędzia rdzeniowego. Na schematach mieszarki dominują elementy mieszania i dozowania, a nie "wstrzał" do rdzennicy.
Nie. Strzelarka jest urządzeniem technologicznym do formowania rdzeni. "Nadmuch" może być tylko sposobem transportu/napędu (np. sprężone powietrze). W zadaniach egzaminacyjnych kluczowa jest funkcja: wykonanie rdzenia w rdzennicy.
Najczęstszy błąd to mylenie etapów: uczniowie widzą "masę" i wybierają mieszarkę, albo widzą instalację pneumatyczną i wybierają nazwę kojarzącą się z powietrzem. Pomaga zapamiętanie: mieszarka przygotowuje, a strzelarka formuje rdzeń.
Rdzenie stosuje się wtedy, gdy w odlewie mają powstać wewnętrzne przestrzenie (kanały, wnęki), których nie da się ukształtować samą formą. Rdzeń jest umieszczany w formie przed zalaniem metalem i tworzy po odlewie pustkę o określonym kształcie.
Warto znać: rdzeń, rdzennica, masa rdzeniowa, utwardzanie, a także rozróżniać urządzenia wg funkcji (przygotowanie masy vs formowanie). Dobrą praktyką jest kojarzenie nazwy urządzenia z etapem procesu technologicznego.
Najpierw określ, jaki proces pokazuje rysunek (przygotowanie masy, formowanie, transport, rozdrabnianie). Potem dopasuj urządzenie po funkcji, nie po pojedynczym elemencie. Na końcu porównaj, czy wszystkie odpowiedzi są realne dla wskazanego etapu.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że strzelarka to urządzenie rdzeniarskie, które formuje rdzenie przez wstrzeliwanie (zwykle sprężonym powietrzem) masy rdzeniowej do rdzennicy.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii odlewnictwa: rdzenie i sposoby ich wytwarzania
  • Instrukcje stanowiskowe/DTR (jeśli dostępne) dla strzelarek rdzeniowych używanych w pracowni lub zakładzie
  • Schematy procesów rdzeniarskich: przygotowanie masy rdzeniowej, wykonywanie rdzeni, utwardzanie, kontrola

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego