KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 39.
Urządzenie wentylacyjne przedstawione na rysunku to
Ilustracja przedstawia fragment podziemnego wyrobiska górniczego, co jest związane z zawodem technika górnictwa podziemnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tama regulacyjna służy do sterowania (dławienia) przepływem powietrza w wyrobiskach i do rozdziału strumienia w sieci wentylacyjnej.
Tama izolacyjna ma przede wszystkim odciąć dopływ powietrza do rejonu, a most wentylacyjny i przegroda pełnią inne funkcje konstrukcyjne w układzie wyrobisk.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie urządzenia wentylacyjnego wymaga powiązania wyglądu z funkcją w sieci wentylacyjnej kopalni. "tama regulacyjna" jest elementem, którego zadaniem jest regulowanie (kontrolowanie) ilości powietrza przepływającego przez dane wyrobisko lub gałąź sieci. Stosuje się ją m.in. do dławienia przepływu, wyrównywania rozpływu i kierowania odpowiedniej ilości powietrza do przodków oraz rejonów robót.

Odpowiedź "tama izolacyjna" dotyczy innego przeznaczenia: izolacji (odcięcia) rejonu od przewietrzania, np. w celu odseparowania pożaru, zrobów lub stref zagrożenia. W praktyce różnica wynika z tego, czy element ma sterować przepływem, czy go zamknąć i uszczelnić rejon.

Odpowiedź "most wentylacyjny" odnosi się do rozwiązania umożliwiającego przeprowadzenie jednego strumienia powietrza nad/obok drugiego (krzyżowanie dróg przepływu) bez ich mieszania, co jest odmienną sytuacją konstrukcyjną niż typowa tama.

Odpowiedź "przegroda wentylacyjna" jest pojęciem bardziej ogólnym i zwykle oznacza element rozdzielający przestrzeń lub wydzielający kanał przepływu (np. w wyrobisku), ale nie musi realizować precyzyjnej regulacji ilości powietrza tak jak tama regulacyjna.

Wskazówka egzaminacyjna: przy zadaniach "co to jest na rysunku" zawsze zestawiaj nazwę z funkcją: regulacja = sterowanie przepływem; izolacja = odcięcie i szczelność; most = krzyżowanie strumieni; przegroda = wydzielenie/rozdział przestrzeni przepływu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tama regulacyjna to element w wyrobisku, który służy do kontrolowania (dławienia) przepływu powietrza i kształtowania rozpływu w sieci wentylacyjnej. Nie musi całkowicie odcinać rejonu, tylko pozwala ustawić wymagany strumień powietrza w danej gałęzi.
Tama regulacyjna ma za zadanie regulować ilość powietrza w wyrobisku (np. dławienie przepływu). Tama izolacyjna służy do odcięcia rejonu od przepływu powietrza i zwykle wymaga większej szczelności, bo jej rolą jest separacja, a nie sterowanie.
Bo oba elementy "dzielą" przestrzeń i na rysunku mogą wyglądać podobnie. Kluczowa jest funkcja: tama (zwłaszcza regulacyjna) służy do ustawiania oporów i rozpływu, a przegroda częściej wydziela tor przepływu lub rozdziela przestrzeń bez typowej regulacji strumienia.
Najpierw ustal, czy element wygląda jak zamknięcie/przewężenie wyrobiska, które ma zmienić opór i przepływ. Potem porównaj z funkcjami odpowiedzi: jeśli celem jest sterowanie ilością powietrza w gałęzi sieci, to będzie tama regulacyjna, a nie izolacyjna.
Most wentylacyjny to rozwiązanie umożliwiające przeprowadzenie strumienia powietrza tak, aby nie mieszał się z innym strumieniem (np. przy krzyżowaniu dróg przepływu). Stosuje się go, gdy układ wyrobisk wymusza "skrzyżowanie" przewietrzania różnych rejonów.
Tamy regulacyjne stosuje się wtedy, gdy trzeba wyrównać rozpływ w sieci, ograniczyć zbyt duży przepływ w jednej gałęzi lub zapewnić wymagany strumień do przodka. To typowe narzędzie do bieżącego sterowania przewietrzaniem podczas prowadzenia robót.
Najczęściej: wybór odpowiedzi po nazwie "podobnej" (regulacyjna vs izolacyjna), pomijanie funkcji elementu w sieci oraz brak porównania wszystkich opcji. Pomaga szybkie pytanie kontrolne: czy element ma sterować przepływem, czy odcinać rejon całkowicie?
Z założenia tama izolacyjna ma zapewniać odizolowanie rejonu od przepływu powietrza, więc wymaga dużej szczelności w porównaniu z typową regulacją. W praktyce oczekiwany poziom szczelności zależy od celu izolacji i warunków, ale sama idea jest inna niż w tamie regulacyjnej.
Najskuteczniej działa nauka przez porównania: zestawiaj nazwę + funkcję + typowy wygląd na schemacie. Rób fiszki: tama regulacyjna (steruje przepływem), tama izolacyjna (odcina rejon), most (krzyżowanie strumieni), przegroda (wydzielenie toru przepływu).
Bo w wentylacji kopalń istnieją różne rodzaje tam, a różnice są funkcjonalne: jedna służy do regulacji, inna do izolacji. Na egzaminie trzeba dopasować pojęcie do roli w sieci wentylacyjnej, nie tylko do ogólnego skojarzenia z przeszkodą w wyrobisku.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Tama regulacyjna służy do sterowania (dławienia) przepływem powietrza w wyrobiskach i do rozdziału strumienia w sieci wentylacyjnej."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z wentylacji kopalń dla kwalifikacji GIW.2 (skrypty szkolne/CKZ)
  • Schematy i albumy urządzeń wentylacyjnych stosowanych w kopalniach podziemnych
  • Instrukcje zakładowe dotyczące budowy i utrzymania tam oraz przegród wentylacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego