KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 37.
Urządzenie wentylacyjne przeznaczone do odcięcia wyrobisk wentylacyjnie nieczynnych od wyrobisk czynnych nazywa się tamą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tama izolacyjna służy do odcięcia (zaizolowania) wyrobisk wentylacyjnie nieczynnych od wyrobisk czynnych, aby powietrze nie przepływało do rejonu wyłączonego z przewietrzania. Odpowiedzi typu "regulacyjna" dotyczą raczej sterowania rozpływem, a nie szczelnego odcięcia.

Pełne wyjaśnienie:

Pojęcie "tama" w wentylacji kopalń odnosi się do budowli/urządzeń stosowanych w wyrobiskach w celu kształtowania warunków przepływu powietrza. W zależności od funkcji rozróżnia się m.in. rozwiązania nastawione na izolowanie wyrobisk oraz takie, które mają przede wszystkim regulować rozpływ.

Odpowiedź "izolacyjną" jest właściwa, ponieważ opis w pytaniu dotyczy sytuacji, gdy trzeba odciąć wyrobiska wentylacyjnie nieczynne od wyrobisk czynnych. Celem jest przerwanie połączenia wentylacyjnego, ograniczenie przepływu powietrza do rejonu nieczynnego oraz zmniejszenie ryzyka niepożądanych zjawisk (np. niekontrolowanych przepływów, migracji gazów czy "ucieczki" powietrza z obiegu przewietrzania rejonów pracujących).

Odpowiedź "regulacyjną" jest błędna, bo "regulacja" w wentylacji oznacza najczęściej sterowanie wielkością i kierunkiem strumieni powietrza w sieci (np. przez zmianę oporów), a nie pełne odcięcie wyrobiska nieczynnego od czynnego.

Odpowiedź "oddzielającą" brzmi potocznie poprawnie, ale w zadaniach egzaminacyjnych liczy się termin branżowy. Opis funkcji "odcięcia" odpowiada właśnie nazwie "izolacyjna", a nie ogólnemu "oddzielaniu".

Odpowiedź "bezpieczeństwa" jest błędna, ponieważ nie jest to precyzyjna, standardowa nazwa typu tamy wynikająca z podanej funkcji w tym ujęciu. Choć izolacja może wpływać na bezpieczeństwo, w nazewnictwie technicznym stosuje się określenie związane bezpośrednio z funkcją wentylacyjną, czyli izolacją.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "odciąć wyrobiska nieczynne od czynnych", szukaj odpowiedzi odnoszącej się do izolacji, a gdy mowa o "zmianie rozpływu" lub "dławieniu" – do regulacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tama izolacyjna to budowla/urządzenie stosowane w wyrobisku w celu odcięcia rejonu (np. wyrobisk nieczynnych) od części czynnej wentylacyjnie. Jej zadaniem jest przerwanie połączenia wentylacyjnego i ograniczenie niepożądanych przepływów powietrza oraz migracji gazów.
Odcinanie wyrobisk nieczynnych zapobiega "uciekaniu" powietrza do rejonów, które nie powinny być przewietrzane, oraz ogranicza możliwość przedostawania się gazów i zanieczyszczeń do wyrobisk czynnych. Ułatwia to utrzymanie właściwego rozpływu i poprawia bezpieczeństwo pracy.
Jeśli w treści jest mowa o odcięciu rejonu (izolacji wyrobisk nieczynnych), wybór zwykle dotyczy tamy izolacyjnej. Gdy pytanie dotyczy sterowania ilością/kierunkiem powietrza (zmiany oporów, dławienia), częściej chodzi o element regulacyjny.
W języku potocznym "oddzielająca" może brzmieć sensownie, ale w zadaniach zawodowych wymagana jest terminologia techniczna. Dla funkcji opisanej jako odcięcie wyrobisk nieczynnych od czynnych typowo stosuje się nazwę "izolacyjna", która wskazuje cel: izolację wentylacyjną.
Brak izolacji może powodować niekontrolowane przepływy, spadek skuteczności przewietrzania rejonów czynnych oraz trudności w utrzymaniu wymaganych parametrów atmosfery kopalnianej. Może też zwiększać ryzyko przenikania gazów do wyrobisk czynnych i pogarszać warunki pracy.
Tamy izolacyjne stosuje się m.in. przy wyłączaniu wyrobisk z użytkowania, zamykaniu części rejonu, zabezpieczaniu nieczynnych chodników czy izolowaniu przestrzeni, do której nie powinien docierać prąd świeżego powietrza. Decyzja zależy od organizacji przewietrzania i zagrożeń w danym rejonie.
Z punktu widzenia funkcji izolacyjnej dąży się do możliwie skutecznego odcięcia przepływu między rejonami. W praktyce wymagany poziom szczelności zależy od warunków technicznych i wymagań bezpieczeństwa. Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie: "odcięcie" = "izolacja".
Najczęstsze błędy to wybór odpowiedzi na podstawie brzmienia (np. "oddzielająca"), mylenie funkcji izolacji z regulacją oraz przenoszenie skojarzeń z ogólnym "bezpieczeństwem" zamiast trzymania się terminów wentylacyjnych. Pomaga zapamiętanie słów-kluczy: izolacja vs regulacja.
Zwykle pojawiają się pojęcia: rozpływ powietrza w sieci, opory wentylacyjne, kierunek prądów, prądy świeże i zużyte oraz urządzenia kształtujące przepływ (np. tamy o różnych funkcjach). Warto też rozumieć, po co ogranicza się przepływ do rejonów wyłączonych.
Najlepiej uczyć się poprzez zestawienie: nazwa urządzeniafunkcjatypowy przykład użycia. Twórz fiszki (np. "odcięcie wyrobisk nieczynnych" → "tama izolacyjna") i rozwiązuj testy, zwracając uwagę na słowa-klucze w treści pytania.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Tama izolacyjna służy do odcięcia (zaizolowania) wyrobisk wentylacyjnie nieczynnych od wyrobisk czynnych, aby powietrze nie przepływało do rejonu wyłączonego z przewietrzania."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń (dział: urządzenia i budowle wentylacyjne)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dla kwalifikacji GIW.2 z zakresu wentylacji
  • Instrukcje zakładowe i schematy sieci wentylacyjnej stosowane w ćwiczeniach zawodowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego