KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 13.
Urządzenie zbudowane z komory grzejnej, komory oparów i skraplacza, przedstawione na rysunku to
Ilustracja przedstawia urządzenie technologiczne, które jest związane z przemysłem spożywczym, a dokładniej z procesem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wyparka to aparat do odparowania rozpuszczalnika i zagęszczania roztworu. Jej typowy układ obejmuje część grzejną, przestrzeń/komorę oparów oraz skraplacz do kondensacji par. Dyfuzor służy do ekstrakcji, autoklaw do obróbki ciśnieniowo-termicznej, a mieszalnik do mieszania.

Pełne wyjaśnienie:

Rozpoznanie urządzenia opiera się na analizie funkcji i zestawu elementów konstrukcyjnych. Zestaw: komora grzejna + komora oparów + skraplacz jest typowy dla aparatu, w którym zachodzi odparowanie cieczy i następnie kondensacja powstających par.

Odpowiedź "wyparka" jest poprawna, ponieważ wyparka służy do usuwania części rozpuszczalnika (najczęściej wody) z roztworu w celu jego zagęszczenia. W praktyce proces wygląda tak: medium grzejne przekazuje ciepło w komorze grzejnej, ciecz wrze/odparowuje, a para trafia do przestrzeni oparów. Skraplacz umożliwia skroplenie par (np. dla utrzymania podciśnienia lub odzysku skroplin).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "dyfuzor" – kojarzy się z procesami dyfuzji/ekstrakcji (np. wypłukiwanie składników), a nie z układem odparowanie–skraplanie. W takim urządzeniu kluczowe są przepływy surowca i rozpuszczalnika, a skraplacz nie jest elementem definiującym.
  • "autoklaw" – jest aparatem do procesów prowadzonych pod ciśnieniem (np. sterylizacja, obróbka termiczna). Typowy autoklaw nie jest definiowany przez skraplacz i komorę oparów w sensie układu odparowania, tylko przez szczelną komorę roboczą przystosowaną do ciśnienia.
  • "mieszalnik" – służy do łączenia i ujednorodniania składników. Charakterystyczne są elementy mieszające (wirnik, łopatki) i geometria zbiornika, a nie skraplacz i przestrzeń oparów do kondensacji.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie lub na schemacie pojawia się skraplacz połączony z przestrzenią par, zwykle oznacza to proces oparty na tworzeniu par i ich kondensacji (wyparka, destylacja). Następnie rozstrzygaj po obecności części grzejnej i celu procesu: zagęszczanie roztworu wskazuje na wyparkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wyparka to aparat do usuwania części rozpuszczalnika (najczęściej wody) z produktu ciekłego w celu zagęszczenia. Wykorzystuje doprowadzenie ciepła (odparowanie) oraz często układ skraplacza do kondensacji powstających par.
Najbardziej charakterystyczny jest układ: część grzejna (gdzie ciecz odbiera ciepło), przestrzeń/komora oparów (gdzie oddziela się para od cieczy) oraz skraplacz, w którym para ulega kondensacji.
Skraplacz usuwa parę z układu poprzez jej skroplenie. Dzięki temu można odzyskać skropliny, ograniczać straty medium oraz stabilizować warunki procesu (np. ułatwiać pracę przy podciśnieniu i poprawiać efektywność odparowania).
Wyparka służy do odparowania i zagęszczania, więc typowe są elementy do tworzenia par i ich kondensacji. Autoklaw służy do procesów pod ciśnieniem (np. sterylizacja), a kluczowa jest szczelna komora odporna na ciśnienie, nie układ skraplacza.
Mieszalnik ma za zadanie ujednorodnić produkt i zapewnić intensywne mieszanie (wirnik/łopatki, odpowiednia geometria zbiornika). Wyparka jest układem cieplnym do zagęszczania: dominuje wymiana ciepła, powstawanie par i często skraplanie.
Wyparki stosuje się, gdy trzeba zmniejszyć zawartość wody i zwiększyć stężenie składników, np. przy zagęszczaniu soków, syropów, ekstraktów czy mleka. Dobór typu wyparki zależy od wrażliwości produktu na temperaturę i wymagań jakościowych.
W komorze oparów następuje rozdział faz: para oddziela się od cieczy, a krople cieczy są zatrzymywane, by nie przechodziły dalej. To ważne dla stabilnej pracy i jakości skroplin oraz dla ograniczenia strat produktu.
Dyfuzor i wyparka bywają mylone, gdy uczeń rozpoznaje aparat po ogólnym "przemysłowym" kształcie zamiast po funkcji. Dyfuzor jest kojarzony z ekstrakcją/dyfuzją, a wyparka z odparowaniem i obecnością skraplacza w torze par.
Najczęstsze błędy to: ignorowanie skraplacza, wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego słowa (np. "komora" → autoklaw) oraz brak sprawdzenia, czy urządzenie ma układ parowo-skroplinowy. Pomaga analiza: co jest wejściem/wyjściem i jaki jest cel procesu.
Szukaj sekwencji: doprowadzenie ciepła do aparatu, powstawanie par oraz elementu, w którym para jest skraplana (skraplacz). Jeśli celem jest zagęszczanie roztworu, a nie sterylizacja czy mieszanie, najbardziej pasuje wyparka.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Wyparka to aparat do odparowania rozpuszczalnika i zagęszczania roztworu."

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu aparatury przemysłu spożywczego (rozdziały: wyparki, wymienniki ciepła, skraplacze)
  • Notatki/zeszyt ćwiczeń z przedmiotu "Aparatura przemysłu spożywczego"
  • Schematy technologiczne procesów zagęszczania (PFD) i uproszczone rysunki aparatów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego