Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA SPC7 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 11.
Urządzeniem niezbędnym do produkcji koncentratu pomidorowego jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koncentrat pomidorowy otrzymuje się przez zatężanie, czyli usunięcie części wody z soku lub przecieru. Do tego służy wyparka (odparowanie pod kontrolą temperatury i czasu). Suszarka prowadzi do produktu suchego, warnik nie jest typowym urządzeniem do zatężania, a cyklon służy głównie do separacji cząstek z gazu.

Pełne wyjaśnienie:

Koncentrat pomidorowy jest produktem o podwyższonej zawartości suchej masy (ekstraktu) w porównaniu z sokiem lub przecierem. Kluczową operacją technologiczną w jego wytwarzaniu jest zatężanie, czyli usunięcie części wody bez "zamiany" produktu w proszek. W praktyce przemysłowej realizuje się to przez odparowanie, a podstawowym urządzeniem przeznaczonym do tego celu jest wyparka. Wyparki (często próżniowe) umożliwiają intensywne odparowanie wody przy lepszej kontroli parametrów procesu, co pomaga ograniczać niepożądane zmiany jakości, takie jak nadmierne ściemnienie czy utrata aromatu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do produkcji koncentratu?

  • Suszarka – jest przeznaczona do suszenia, czyli głębszego usuwania wody aż do uzyskania produktu o bardzo niskiej wilgotności (np. proszek, płatki). To inny typ wyrobu niż koncentrat, który pozostaje produktem półpłynnym/gęstym.
  • Warnik – to urządzenie do gotowania/ogrzewania, typowe m.in. w procesach wymagających obróbki cieplnej, ale nie jest standardowym i wyspecjalizowanym urządzeniem do efektywnego zatężania koncentratów. Może powodować dłuższy kontakt z wysoką temperaturą i większe ryzyko pogorszenia cech jakościowych.
  • Cyklon – służy głównie do separacji cząstek stałych z gazów (odpylanie, oddzielanie frakcji stałych w strumieniu powietrza). Nie jest urządzeniem do usuwania wody z cieczy w celu jej zatężenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "koncentrat" w kontekście przetwórstwa owocowo-warzywnego, najczęściej chodzi o odparowanie i urządzenia do zatężania (wyparki), a nie o suszenie czy filtrację powietrza.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest wyparka w technologii żywności?
Wyparka to urządzenie służące do odparowywania części wody z cieczy, aby ją zatężyć. W przemyśle spożywczym używa się jej m.in. do produkcji koncentratów (np. pomidorowego), gdy celem jest zwiększenie zawartości ekstraktu bez pełnego wysuszenia produktu.
Dlaczego do koncentratu pomidorowego używa się odparowania, a nie suszenia?
Koncentrat ma być produktem gęstym, ale nadal półpłynnym. Odparowanie usuwa część wody i podnosi stężenie składników rozpuszczonych. Suszenie prowadzi zwykle do produktu o bardzo niskiej wilgotności (proszek/płatki), czyli innego rodzaju wyrobu niż koncentrat.
Jakie są typowe etapy wytwarzania koncentratu pomidorowego?
Najczęściej obejmują: rozdrabnianie i/lub przecieranie, obróbkę cieplną wstępną, oddzielenie części frakcji stałych (zależnie od receptury) oraz zatężanie w wyparce. Dokładna kolejność i parametry zależą od technologii zakładu i wymaganej jakości końcowej.
Czy warnik może zastąpić wyparkę przy produkcji koncentratu?
W praktyce wyparka jest urządzeniem dedykowanym do zatężania i zapewnia większą efektywność odparowania oraz lepszą kontrolę procesu. Warnik służy głównie do gotowania/ogrzewania i zwykle nie zapewnia tak korzystnych warunków zatężania jak wyparka, co może pogarszać jakość i wydajność.
Co robi cyklon i dlaczego nie pasuje do koncentratu pomidorowego?
Cyklon to separator używany przede wszystkim do oddzielania cząstek (np. pyłu) ze strumienia gazu lub powietrza. Nie służy do odparowania wody z cieczy, więc nie jest urządzeniem kluczowym dla procesu zatężania soku/przecieru pomidorowego do postaci koncentratu.
Jak rozpoznać w zadaniu, że chodzi o zatężanie produktu?
Słowa-klucze to m.in. "koncentrat", "zagęszczanie", "zatężanie", "odparowanie", "zwiększenie zawartości ekstraktu". Gdy produkt ma być gęstszy, a nie suchy, najczęściej wybiera się operacje oparte o odparowanie i urządzenia typu wyparka.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w pytaniach o koncentraty?
Typowy błąd to automatyczne wskazanie suszarki (bo "mniej wody"), bez rozróżnienia, że koncentrat nadal jest produktem wilgotnym. Drugi błąd to wybór urządzenia "do gotowania" (warnik) zamiast urządzenia wyspecjalizowanego w odparowaniu (wyparka).
Czy wyparka zawsze pracuje w próżni w przemyśle spożywczym?
Nie zawsze, ale wyparki próżniowe są częste, bo umożliwiają odparowanie wody w niższej temperaturze wrzenia, co sprzyja jakości (mniejsza degradacja barwy i aromatu). W praktyce dobór typu wyparki zależy od produktu, skali produkcji i wymagań jakościowych.
Jakie parametry procesu są ważne przy zagęszczaniu w wyparce?
Istotne są m.in. temperatura, czas przebywania produktu, intensywność odparowania (wydajność), a także warunki wymiany ciepła. Z punktu widzenia jakości ważne jest ograniczenie zbyt długiego ogrzewania, które może nasilać ściemnienie i zmiany smaku koncentratu.
Jak przygotować się do pytań o urządzenia w przetwórstwie owocowo-warzywnym?
Warto uczyć się parami: operacja jednostkowa → urządzenie, np. odparowanie → wyparka, suszenie → suszarka, filtracja → filtr, separacja pyłu → cyklon. Pomaga też kojarzenie celu: "koncentrat" oznacza zatężanie, a "proszek" zwykle oznacza suszenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Koncentrat pomidorowy otrzymuje się przez zatężanie, czyli usunięcie części wody z soku lub przecieru."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN: hasło "odparowanie" (proces usuwania rozpuszczalnika przez parowanie) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/odparowanie;3949123.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia PWN: hasło "wyparka" (aparat do odparowywania cieczy) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/wyparka;3999032.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia PWN: hasło "cyklon" (urządzenie do odpylania/separacji w strumieniu gazu) – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/cyklon;3889837.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z technologii przetwórstwa owocowo-warzywnego (rozdziały o koncentratach i odparowaniu)
  • Materiały dydaktyczne o operacjach jednostkowych w inżynierii żywności
  • Instrukcje/DTR producentów wypar-ek do produktów spożywczych (opis zasady działania i zastosowań)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego