KWALIFIKACJA ELM2 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 3.
Urządzeniem, które umożliwia podłączenia anteny o impedancji falowej 300 Ω do odbiornika z gniazdem antenowym o impedancji 75 Ω jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Symetryzator (balun) służy do dopasowania i przejścia między linią symetryczną a niesymetryczną. W praktyce umożliwia podłączenie anteny o impedancji 300 Ω (np. wyjście symetryczne) do wejścia antenowego 75 Ω w odbiorniku (koncentryk). Pozostałe elementy nie realizują dopasowania 300/75 Ω.

Pełne wyjaśnienie:

W torze antenowym kluczowe jest dopasowanie impedancji falowej między anteną, linią przesyłową i wejściem odbiornika. W instalacjach RTV najczęściej spotyka się kabel koncentryczny o impedancji 75 Ω oraz wejścia antenowe 75 Ω.

Jeżeli antena ma wyjście o impedancji 300 Ω i jest to wyjście symetryczne (typowe dla linii dwuprzewodowej), to do poprawnego połączenia z wejściem 75 Ω (zwykle niesymetrycznym) stosuje się symetryzator (balun). Taki element realizuje jednocześnie:

  • przejście symetryczne ↔ niesymetryczne (symetryzację/desymetryzację),
  • dopasowanie 300 Ω ↔ 75 Ω (najczęściej jako transformator 4:1).

Dzięki temu ogranicza się straty wynikające z niedopasowania oraz ryzyko zakłóceń/odbicia fali w linii transmisyjnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Rozgałęźnik służy do podziału sygnału na kilka odbiorników (lub łączenia w określonych układach), ale standardowo nie jest elementem do transformacji 300/75 Ω i przejścia symetryczne/niesymetryczne.
  • Przemiennik to pojęcie używane m.in. w łączności radiowej (retransmisja sygnału na innej częstotliwości); nie jest to typowy element dopasowania impedancji wejścia antenowego TV.
  • Zwrotnica rozdziela lub sumuje sygnały z różnych pasm (np. VHF/UHF, RTV/SAT) i nie pełni funkcji transformacji impedancji 300 Ω na 75 Ω.

Na egzaminie warto zapamiętać skojarzenie: 300/75 Ω + symetryczne/niesymetrycznesymetryzator (balun).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Symetryzator (balun) to element dopasowujący, który umożliwia połączenie wyjścia symetrycznego (np. 300 Ω) z wejściem niesymetrycznym (np. 75 Ω). Ogranicza straty i odbicia sygnału oraz poprawia zgodność impedancyjną toru antenowego.
Dopasowanie 300 Ω do 75 Ω zmniejsza niedopasowanie impedancyjne między anteną a kablem/odbiornikiem. Dzięki temu jest mniej odbić fali, mniejsze straty sygnału i stabilniejszy odbiór, szczególnie przy słabszych sygnałach lub dłuższych odcinkach instalacji.
W instalacjach RTV standardowo stosuje się kabel koncentryczny o impedancji 75 Ω, dlatego gniazda i wejścia antenowe odbiorników są projektowane na 75 Ω. Ułatwia to kompatybilność elementów toru antenowego i minimalizuje straty wynikające z niedopasowania.
Nie. Rozgałęźnik służy do podziału sygnału na kilka torów (np. kilka telewizorów), a nie do transformacji impedancji 300 Ω na 75 Ω ani do przejścia symetryczne/niesymetryczne. Zastosowanie go zamiast symetryzatora nie rozwiąże problemu dopasowania.
Zwrotnica antenowa to element, który sumuje lub rozdziela sygnały z różnych pasm/częstotliwości (np. VHF i UHF albo RTV i SAT). Stosuje się ją, gdy w instalacji są różne anteny lub różne zakresy sygnałów, ale nie służy do dopasowania 300/75 Ω.
Najczęściej ma zaciski śrubowe lub złącze dla linii dwuprzewodowej (płaska "wstęga"), a nie typowe gniazdo koncentryczne. W praktyce 300 Ω kojarzy się z linią symetryczną, natomiast 75 Ω z kablem koncentrycznym i złączami typu antenowego.
Typowe objawy to spadek poziomu sygnału, niestabilny odbiór, większa podatność na zakłócenia i pogorszenie jakości obrazu/dźwięku. Niedopasowanie może powodować odbicia fali w linii, co skutkuje dodatkowymi stratami i "kapryśnym" zachowaniem instalacji.
Balun 4:1 realizuje transformację impedancji w stosunku 4:1, więc może dopasować 300 Ω do okolic 75 Ω (300/4 = 75). Jednocześnie umożliwia przejście między wyjściem symetrycznym anteny a wejściem niesymetrycznym kabla koncentrycznego.
Najczęściej w starszych instalacjach RTV oraz w niektórych typach anten z wyjściem symetrycznym i linią dwuprzewodową. W nowych instalacjach dominuje 75 Ω (koncentryk), ale na egzaminie warto znać oba rozwiązania i element dopasowujący.
Często myli się funkcje: zwrotnica (pasy), rozgałęźnik (podział), wzmacniacz (wzmocnienie) i symetryzator (dopasowanie 300/75 oraz symetryczne/niesymetryczne). Warto zawsze dopasować urządzenie do konkretnego problemu: pasmo, liczba wyjść, czy impedancja.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 68% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Symetryzator (balun) służy do dopasowania i przejścia między linią symetryczną a niesymetryczną."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Symetryzator" (balun) – opis funkcji dopasowania i przejścia symetryczne/niesymetryczne, https://pl.wikipedia.org/wiki/Symetryzator (dostęp: 2026-02-16)
  • Wikipedia (EN): "Balun" – ogólna definicja i zastosowanie do dopasowania impedancji, https://en.wikipedia.org/wiki/Balun (accessed 2026-02-16)
  • Wikipedia (EN): "Twin-lead" – informacja o typowej impedancji 300 Ω dla linii dwuprzewodowej, https://en.wikipedia.org/wiki/Twin-lead (accessed 2026-02-16)

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z podstaw radiotechniki (linie transmisyjne, dopasowanie impedancji)
  • Noty katalogowe osprzętu RTV (symetryzatory/baluny 300/75 Ω)
  • Materiały szkoleniowe o instalacjach antenowych RTV/SAT (elementy toru antenowego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego