KWALIFIKACJA ROL4 + ROL5 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 3.
Ustalanie ceny samochodu na poziomie 65 000 złotych jest przykładem na pełnioną przez pieniądz funkcję
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ustalanie ceny (np. 65 000 zł) polega na wyrażeniu wartości dobra w jednostkach pieniężnych. To właśnie jest funkcja pieniądza jako miernika wartości (jednostki rozrachunkowej). Pozostałe funkcje dotyczą odpowiednio wymiany, realizacji zapłaty oraz gromadzenia oszczędności.

Pełne wyjaśnienie:

Pieniądz pełni kilka klasycznych funkcji w gospodarce, a zadanie polega na dopasowaniu przykładu do właściwej z nich. W treści mowa o ustaleniu ceny samochodu na poziomie 65 000 zł. Cena jest informacją, która wyraża wartość dobra w jednostkach pieniężnych, dzięki czemu można porównywać różne dobra i usługi oraz prowadzić rozliczenia.

Dlaczego "miernik wartości" jest poprawny?
Funkcja miernika wartości (często nazywana też jednostką rozrachunkową) polega na tym, że pieniądz jest "miarą", w której zapisuje się wartość: ceny, koszty, przychody, należności czy zobowiązania. Samo podanie kwoty 65 000 zł to etap wyceny, a nie etap przekazania pieniędzy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Środek wymiany – dotyczy sytuacji, gdy pieniądz faktycznie pośredniczy w wymianie towar–pieniądz–towar (np. zakup i sprzedaż). W pytaniu nie opisano transakcji, tylko ustalenie ceny.
  • Środek płatniczy – odnosi się do realizacji płatności (uregulowania zobowiązania), np. zapłaty faktury, raty, podatku. Tu nie ma informacji o zapłacie, a jedynie o poziomie ceny.
  • Środek tezauryzacji – oznacza przechowywanie wartości w czasie (oszczędzanie, gromadzenie gotówki lub aktywów). Ustalanie ceny nie jest gromadzeniem wartości, tylko jej wyrażeniem w pieniądzu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się słowa "cena", "wycena", "wartość w złotych", najczęściej chodzi o miernik wartości. Jeśli jest "zapłata", "uregulowanie należności", częściej pasuje środek płatniczy. Gdy mowa o samym kupnie/sprzedaży – środek wymiany, a gdy o oszczędzaniu – tezauryzacja.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To rola pieniądza jako "miary", w której wyraża się wartość dóbr i usług. Dzięki temu można podać cenę (np. w złotych), porównywać oferty, liczyć koszty i przychody oraz prowadzić rozrachunek w przedsiębiorstwie.
Najczęściej pojawiają się sformułowania typu: "ustalenie ceny", "wycena", "wartość wynosi X zł", "podanie kwoty". To wskazuje na zapis wartości w jednostkach pieniężnych, a nie na samą transakcję czy zapłatę.
Środek wymiany dotyczy sytuacji, gdy pieniądz faktycznie pośredniczy w kupnie/sprzedaży (dochodzi do wymiany towaru na pieniądz). Samo ustalenie ceny to etap informacyjny – mówi "ile to jest warte", bez opisu transakcji.
Miernik wartości służy do wyrażenia ceny i wartości w złotych. Środek płatniczy dotyczy wykonania płatności, czyli uregulowania zobowiązania (np. zapłaty faktury, podatku, raty). W zadaniach szukaj słów "zapłata/uregulowanie".
Tezauryzacja oznacza gromadzenie i przechowywanie wartości, czyli oszczędzanie (np. trzymanie gotówki, lokaty, inne formy akumulacji). Nie dotyczy ustalania ceny, tylko decyzji o zatrzymaniu pieniędzy/aktywów na później.
Najczęściej sprawdzane są: miernik wartości (cena/wycena), środek wymiany (kupno-sprzedaż), środek płatniczy (zapłata zobowiązań) oraz tezauryzacja (oszczędzanie). Zadania zwykle polegają na dopasowaniu przykładu.
Ustalanie cen w złotych pozwala planować przychody, porównywać opłacalność produkcji, wyceniać towary (np. płody rolne) i usługi, a także przygotować cenniki i oferty dla kontrahentów. To element rachunku ekonomicznego.
Zwykle tak, ale trzeba czytać treść. Jeśli jest mowa wyłącznie o "cenie/wycenie/wartości w zł", to miernik wartości. Jeśli pojawia się "zapłacił", "uregulował należność", "spłacił ratę", wtedy w grę wchodzi środek płatniczy.
Najczęstsze pomyłki to automatyczne utożsamienie każdej sytuacji z pieniędzmi z "płatnością" albo "wymianą". Warto oddzielić etap wyceny (cena) od etapu transakcji (wymiana) i od etapu uregulowania (płatność).
Ułóż cztery skojarzenia: cena = miernik wartości, zakup = środek wymiany, faktura = środek płatniczy, oszczędności = tezauryzacja. Następnie przećwicz dopasowanie 10–15 krótkich przykładów do funkcji.
info

Około 78% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Ustalanie ceny (np. 65 000 zł) polega na wyrażeniu wartości dobra w jednostkach pieniężnych."

Źródła:

  • Narodowy Bank Polski – materiały edukacyjne, hasło/lekcja: "Funkcje pieniądza" (Edukacja) https://www.nbp.pl/edukacja/ (dostęp 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN – hasło: "pieniądz" (opis funkcji pieniądza) https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/pieniadz;3953600.html (dostęp 2026-02-18)
  • N. G. Mankiw, M. Taylor, "Makroekonomia", rozdział dotyczący pieniądza i jego funkcji, wydanie polskie (dokładne wydanie/strony zależne od edycji)

Materiały:

  • Materiały edukacyjne NBP o funkcjach pieniądza (sekcja edukacyjna)
  • Podręczniki do podstaw ekonomii (rozdziały: pieniądz, rynek, ceny)
  • Notatki/arkusze ćwiczeń: dopasowanie przykładów do funkcji pieniądza

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego