KWALIFIKACJA EKA7 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 35.
Ustalono podczas inwentaryzacji różnice inwentaryzacyjne:
- niedobór produktu A 80 szt. po 12 zł/szt.,
- nadwyżka produktu B 100 szt. po 10 zł/szt.

Komisja inwentaryzacyjna po analizie stwierdzonych różnic inwentaryzacyjnych, podjęła decyzję o skompensowaniu różnic. Wartość kompensaty będzie wynosić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kompensata obejmuje tylko część wspólną różnic, czyli tyle sztuk, ile wynosi mniejsza różnica ilościowa (80 szt.).
Wartość kompensaty oblicza się jako: 80 szt. × 10 zł/szt. = 800 zł. Pozostała część nadwyżki (20 szt.) pozostaje do odrębnego rozliczenia.

Pełne wyjaśnienie:

Kompensowanie różnic inwentaryzacyjnych polega na tym, że część niedoborów i nadwyżek może zostać wzajemnie "zniesiona", ale tylko w zakresie, w jakim da się je przyporządkować do siebie. W praktyce oznacza to, że kompensuje się część wspólną – nie da się skompensować większej różnicy w całości, jeżeli druga strona jest mniejsza.

W tym zadaniu stwierdzono:

  • niedobór produktu A: 80 szt. (cena 12 zł/szt.),
  • nadwyżkę produktu B: 100 szt. (cena 10 zł/szt.).

Krok 1: ustalenie ilości podlegającej kompensacie.
Do kompensaty można przyjąć najwyżej tyle sztuk, ile wynosi mniejsza różnica ilościowa. Mniejsza z różnic to 80 szt., więc kompensata obejmuje 80 szt.

Krok 2: wycena kompensaty.
W zadaniu przyjęto wycenę kompensaty według ceny 10 zł/szt., zatem wartość kompensaty wynosi:
80 × 10 zł = 800 zł.

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "1 000 zł" odpowiada pełnej wartości nadwyżki (100 × 10). Nie można skompensować całej nadwyżki, bo niedobór jest mniejszy (80 szt.).
  • "960 zł" to wartość niedoboru (80 × 12). Ten wynik pojawia się, gdy automatycznie wycenia się kompensatę według ceny z niedoboru, mimo że w zadaniu przyjęto inną zasadę wyceny.
  • "1 200 zł" nie wynika z danych liczbowych wprost; zwykle jest skutkiem pomylenia ilości (np. 100 szt.) z ceną 12 zł/szt. albo błędnego łączenia wielkości.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal "ile" można skompensować (minimum ilości), a dopiero potem "za ile" jest wyceniana kompensata zgodnie z przyjętą zasadą w zadaniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem rzeczywistym ustalonym w spisie z natury a stanem wynikającym z ewidencji. Najczęściej występują jako niedobory (braki) lub nadwyżki (więcej niż w ewidencji). Potem wymagają wyjaśnienia i rozliczenia.
Wartość różnicy liczy się jako ilość × cena jednostkowa przyjęta w zadaniu lub w zasadach jednostki. Przykładowo: 80 szt. × 12 zł/szt. = 960 zł (wartość niedoboru), a 100 szt. × 10 zł/szt. = 1000 zł (wartość nadwyżki).
Kompensata oznacza wzajemne "zniesienie" części niedoborów i nadwyżek, zwykle gdy dotyczą podobnego asortymentu i możliwe jest racjonalne powiązanie przyczyn. W praktyce kompensuje się tylko część wspólną różnic, a resztę rozlicza oddzielnie.
Ilość do kompensaty ustala się jako mniejszą z dwóch różnic ilościowych, bo nie da się skompensować więcej, niż wynosi druga strona. Jeśli jest niedobór 80 szt. i nadwyżka 100 szt., to skompensować można maksymalnie 80 szt., a 20 szt. nadwyżki pozostaje do rozliczenia.
Kwota 1 000 zł odpowiada pełnej wartości nadwyżki (100 × 10). Kompensata dotyczy jednak tylko części wspólnej różnic. Ponieważ niedobór jest mniejszy (80 szt.), nie można skompensować całej nadwyżki. Część nadwyżki (20 szt.) trzeba rozliczyć osobno.
Nie zawsze. Często najpierw ustala się mniejszą ilość, a dopiero potem wycenia ją według przyjętych zasad (np. ceny ewidencyjnej, ceny z nadwyżki lub z niedoboru). Na egzaminie trzeba stosować regułę wynikającą z treści zadania lub typowych zasad omawianych na zajęciach.
Najczęściej: (1) liczenie kompensaty jako całej nadwyżki lub całego niedoboru, (2) mylenie kompensaty z saldem końcowym różnic, (3) pomijanie kroku ustalenia mniejszej ilości, (4) podstawianie "nie tej" ceny jednostkowej, mimo że zadanie zakłada konkretną wycenę.
Różnica do rozliczenia pozostaje wtedy, gdy niedobór i nadwyżka nie są równe ilościowo. Po skompensowaniu mniejszej ilości zostaje "nadmiar" po stronie większej różnicy. W przykładzie po kompensacie 80 szt. zostaje 20 szt. nadwyżki, którą trzeba rozliczyć osobno.
Ćwicz schemat: 1) ustal ilości różnic, 2) policz wartości, 3) zdecyduj, czy kompensata jest możliwa, 4) wyceń część kompensowaną, 5) wskaż pozostałą część do rozliczenia. Rozwiązuj zadania z arkuszy i zwracaj uwagę, jak w kluczu przyjęto wycenę.
W treści zwykle pojawia się informacja o decyzji komisji inwentaryzacyjnej o skompensowaniu różnic. To sygnał, że nie wystarczy policzyć wartości niedoboru i nadwyżki osobno. Trzeba policzyć wartość części, która się "znosi", a nie pełne wartości obu różnic.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Kompensata obejmuje tylko część wspólną różnic, czyli tyle sztuk, ile wynosi mniejsza różnica ilościowa (80 szt.).Wartość kompensaty oblicza się jako: 80 szt."

Materiały:

  • Podręcznik do kwalifikacji EKA.7 w zakresie inwentaryzacji i rozliczania różnic
  • Instrukcja inwentaryzacyjna jednostki (zasady kompensaty i wyceny różnic)
  • Zadania rachunkowe z inwentaryzacji magazynowej (arkusze ćwiczeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego