W drugim roku życia (okres poniemowlęcy) dziecko intensywnie rozwija funkcje poznawcze, ale mechanizmy kontroli uwagi są jeszcze w dużej mierze "w trakcie budowy". W praktyce oznacza to, że uwaga jest zwykle krótkotrwała i łatwo ulega rozproszeniu pod wpływem nowych bodźców (dźwięk, ruch, nowy przedmiot). Z tego powodu typowa jest mała koncentracja, czyli trudność w utrzymaniu skupienia na jednym zadaniu przez dłuższy czas.
Równocześnie dziecko ma ograniczoną zdolność do wykonywania dwóch działań wymagających uwagi w tym samym czasie. To jest właśnie mała podzielność uwagi. Dwulatek może np. słuchać i patrzeć, ale gdy zadanie wymaga jednocześnie precyzyjnej manipulacji i przetwarzania informacji, szybko "gubi" jeden z torów działania (przerywa czynność, zmienia obiekt, zaczyna reagować na bodźce poboczne).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do normy rozwojowej tego wieku?
- "Duża podzielność, duża koncentracja." Taki opis jest bardziej typowy dla starszych dzieci i dorosłych, gdy kontrola poznawcza i samoregulacja są lepiej rozwinięte. U dwulatka zwykle jest odwrotnie: koncentracja jest krótka, a podzielność ograniczona.
- "Duża przerzutność, duża koncentracja." "Przerzutność" oznacza łatwość przełączania uwagi. W tym wieku przełączanie może wyglądać na częste, ale zwykle wynika z rozpraszania się, a nie z dojrzałej umiejętności świadomego przełączania. Jednocześnie "duża koncentracja" kłóci się z typową łatwą dystrakcją.
- "Mała przerzutność, mała koncentracja." Mała koncentracja jest spójna z wiekiem, ale "mała przerzutność" sugeruje trudność w zmianie ogniska uwagi, co nie jest najbardziej charakterystyczne dla dwulatków. Dzieci w tym wieku często spontanicznie przenoszą uwagę na nowe bodźce.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się "podzielność" i "koncentracja", warto pamiętać, że u bardzo małych dzieci obie te cechy są zwykle ograniczone, bo wymaga to dojrzałej samoregulacji i kontroli poznawczej.
