KWALIFIKACJA PGF5 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 29.
Uwzględniajac aspekty ekologiczne do zadrukowania fotoobrazu na drukującym urządzeniu wielkoformatowym należy jako nośnika barwiącego użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tusz lateksowy jest kojarzony z bardziej "ekologicznym" drukiem wielkoformatowym, bo jest wodny i zwykle wiąże się z niższą emisją LZO/VOC niż tusze solwentowe. Farba offsetowa dotyczy druku z form, a suchy toner jest właściwy dla drukarek laserowych, nie typowych urządzeń wielkoformatowych do fotoobrazów.

Pełne wyjaśnienie:

W druku wielkoformatowym fotoobrazów najczęściej chodzi o urządzenia atramentowe (inkjet), w których nośnikiem barwiącym jest tusz/atrament, a nie farba offsetowa ani toner.

Tusz lateksowy (w praktyce: wodny system atramentowy z polimerem/"lateksem") bywa wskazywany jako rozwiązanie korzystniejsze środowiskowo w porównaniu z klasycznymi tuszami solwentowymi. W uproszczeniu: solwent (rozpuszczalnik) jest bardziej lotny i może generować większe uciążliwości zapachowe oraz emisje LZO/VOC, co pogarsza ocenę "ekologiczną" stanowiska pracy i procesu.

Dlatego, jeśli kryterium w pytaniu brzmi "uwzględniając aspekty ekologiczne", najbardziej pasuje wybór tuszu lateksowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Farba offsetowa – jest przeznaczona do druku offsetowego z form drukowych; nie jest standardowym nośnikiem barwiącym dla atramentowych urządzeń wielkoformatowych do fotoobrazów.
  • Toner suchy – dotyczy technologii elektrostatycznej (laserowej/LED), typowej dla drukarek i maszyn produkcyjnych cyfrowych, ale nie jest "tuszem" dla typowego wielkoformatowego inkjetu.
  • Tusz solwenowy – jest powszechnie spotykany w wielkim formacie i daje trwałość, ale z punktu widzenia ekologii (np. emisje, zapach, wymagania wentylacji) zwykle wypada gorzej niż system lateksowy.

Wskazówka egzaminacyjna: w takich pytaniach najpierw ustal technologię urządzenia (offset/laser/inkjet), a dopiero potem dobieraj nośnik barwiący. Na końcu zastosuj dodatkowe kryterium z treści, tu: "aspekty ekologiczne".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tusz lateksowy to atrament (zwykle wodny) używany w drukarkach wielkoformatowych inkjet, w którym spoiwem są cząstki polimeru. Po utrwaleniu tworzy warstwę na podłożu. W praktyce bywa wybierany, gdy liczą się mniejsza uciążliwość zapachowa i lepszy profil środowiskowy niż w klasycznym solwencie.
Tusze solwentowe zawierają rozpuszczalniki, które mogą odparowywać podczas druku i schnięcia. To zwykle oznacza większą uciążliwość zapachową oraz wyższe emisje LZO/VOC i większe wymagania dotyczące wentylacji. Dlatego przy kryterium "ekologiczność" często przegrywają z systemami wodnymi, np. lateksowymi.
W offsecie nośnikiem barwiącym jest farba offsetowa przenoszona z formy na podłoże. W inkjecie (także wielkoformatowym) nośnikiem jest tusz/atrament rozpylany przez głowice. Rozróżnienie technologii pozwala szybko wykluczyć odpowiedzi niepasujące do typu urządzenia.
Toner suchy jest charakterystyczny dla technologii elektrostatycznej (laser/LED) i nie jest "tuszem" dla typowych atramentowych drukarek wielkoformatowych. Istnieją wprawdzie wielkoformatowe systemy produkcyjne w różnych technologiach, ale w pytaniu o nośnik barwiący dla urządzenia drukującego wielkoformatowego fotoobraz najczęściej chodzi o inkjet.
Sygnałem są sformułowania typu "urządzenie drukujące wielkoformatowe", "fotoobraz", "tusz/atrament", a także porównania tuszy (lateksowy, solwentowy, UV). Jeśli w odpowiedziach pojawiają się różne nośniki (farba, toner, tusz), najpierw dopasuj je do technologii: offset = farba, laser = toner, inkjet = tusz.
Tusz lateksowy stosuje się m.in. do plakatów, grafik wystawienniczych, fototapet, oklein i części oznakowania. Wybór zależy od wymagań: jakości foto, odporności, podłoża oraz warunków ekspozycji. W praktyce jest to częsty kompromis między jakością a ograniczaniem uciążliwości procesu w porównaniu z solwentem.
Najczęstsze są: (1) mylenie farby offsetowej z tuszem inkjet, bo oba "barwią"; (2) wybór tonera, bo kojarzy się z drukiem cyfrowym, mimo że to inna zasada działania; (3) pomijanie dodatkowego kryterium w treści, np. "ekologiczne", i wybór technologii kierując się tylko trwałością (solwent).
W praktyce solwent bywa wybierany, gdy priorytetem jest wysoka odporność na warunki zewnętrzne, a miejsce produkcji spełnia wymagania wentylacyjne i organizacyjne. Na egzaminie jednak, jeśli pytanie wprost wskazuje "aspekty ekologiczne", należy preferować rozwiązanie kojarzone z mniejszą emisją i uciążliwością, czyli tusz lateksowy.
VOC/LZO to lotne związki organiczne, które mogą wydzielać się z rozpuszczalników i niektórych materiałów podczas procesu drukowania i schnięcia. W zadaniach egzaminacyjnych często jest to skrótowe kryterium "ekologiczności" lub "uciążliwości" technologii. Zwykle systemy wodne (np. lateks) mają korzystniejszy profil niż klasyczny solwent.
Najlepiej zrobić tabelę porównawczą: typ tuszu → zasada utrwalania → typowe podłoża → zalety/wady (zapach, wentylacja, odporność, koszt). Do tego dodaj mapę: offset = farba, laser = toner, inkjet = tusz. Na egzaminie najpierw identyfikuj technikę druku, potem dopiero dobieraj materiał.
info

Statystycznie 44% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Tusz lateksowy jest kojarzony z bardziej "ekologicznym" drukiem wielkoformatowym, bo jest wodny i zwykle wiąże się z niższą emisją LZO/VOC niż tusze solwentowe."

Źródła:

  • Wikipedia: "Latex printing" (opis technologii druku lateksowego), https://en.wikipedia.org/wiki/Latex_printing - dostęp 2026-02-18
  • Wikipedia: "Solvent printing" (opis druku solwentowego), https://en.wikipedia.org/wiki/Solvent_printing - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii druku (rozdziały: druk cyfrowy, inkjet, wielki format)
  • Karty charakterystyki (SDS) tuszy do druku wielkoformatowego: lateksowych i solwentowych
  • Materiały producentów urządzeń wielkoformatowych o rodzajach atramentów i ich zastosowaniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego