KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 29.
Używając wiertarki udarowej, stwierdzono przerwy w pracy narzędzia podczas jego przemieszczania w przestrzeni lub przy zmianie kierunku ułożenia. Oceń stan techniczny tej wiertarki.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przerwy w pracy pojawiające się podczas przemieszczania lub zmiany ułożenia narzędzia typowo wskazują na niepewny styk w torze zasilania.
Najczęstszą przyczyną jest uszkodzenie przewodu (np. przerwana żyła przy odgiętce lub wtyczce), więc wiertarkę należy uznać za niesprawną i najpierw sprawdzić przewód zasilający.

Pełne wyjaśnienie:

Opis objawu jest kluczowy: narzędzie przerywa pracę podczas przemieszczania w przestrzeni lub zmiany kierunku ułożenia. Taka zależność od poruszania i układania urządzenia najczęściej oznacza, że podczas ruchu dochodzi do chwilowego rozłączania obwodu zasilania.

Dlatego odpowiedź wskazująca, że wiertarka nie jest sprawna i należy niezwłocznie sprawdzić stan przewodu zasilającego, jest najbardziej uzasadniona diagnostycznie. Uszkodzenia przewodu (przerwana żyła, pęknięta izolacja, uszkodzenie przy odgiętce, poluzowany styk we wtyczce lub przy wejściu przewodu do obudowy) często ujawniają się właśnie wtedy, gdy przewód zostaje zgięty lub poruszony. W praktyce jest to również potencjalnie niebezpieczne, bo uszkodzona izolacja lub luźny styk może prowadzić do iskrzenia, przegrzewania i ryzyka porażenia.

Dlaczego pozostałe propozycje są mniej trafne?

  • "Sprawdzić stan szczotek" – zużyte szczotki lub problemy z komutatorem częściej dają objawy zależne od pracy silnika (iskrzenie, spadek mocy, nierówna praca niezależnie od ułożenia), a nie typowo od samego przemieszczania narzędzia w przestrzeni. To możliwa usterka, ale opis bardziej pasuje do przewodu.
  • "Wiertarka jest sprawna i używać tylko w pozycji pionowej" – to nie rozwiązuje przyczyny i sugeruje akceptację nieprawidłowego działania. Sprawne elektronarzędzie powinno pracować prawidłowo w typowych pozycjach roboczych. Ograniczanie pozycji nie jest rzetelną oceną stanu technicznego.
  • "Wiertarka jest sprawna i sprawdzić instalację zasilającą" – gdyby problem dotyczył instalacji (gniazda, przedłużacza, zasilania), zwykle objawy pojawiałyby się także przy innych odbiornikach lub nie byłyby tak silnie skorelowane z poruszaniem samym narzędziem. Opis wskazuje na problem "podążający" za urządzeniem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "przerywa podczas poruszania/zmiany ułożenia", jako pierwsze podejrzenie traktuj elementy mechanicznie obciążane ruchem: przewód, wtyczkę, odgiętkę, wejście przewodu do obudowy oraz luźne styki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznaczają chwilowy zanik zasilania spowodowany niestabilnym połączeniem elektrycznym. Typowym winowajcą jest uszkodzony przewód, wtyczka albo miejsce wejścia przewodu do obudowy (odgiętka), bo ruch powoduje rozłączanie przerwanej żyły.
Bo objaw zależy od ułożenia i ruchu narzędzia. Zużyte szczotki częściej powodują problemy powiązane z obrotami i obciążeniem (iskrzenie, spadek mocy), a nie z samym przemieszczaniem. Przewód i wtyczka "pracują mechanicznie" przy każdym ruchu.
Najczęściej uszkadza się przewód przy odgiętce (tuż przy obudowie) oraz przy wtyczce. To strefy ciągłego zginania, więc może dojść do przerwania żyły lub pęknięcia izolacji. W diagnostyce ogląda się też odciążenie przewodu i zaciski wewnątrz.
Nie. Elektronarzędzie powinno działać poprawnie w typowych pozycjach roboczych. Konieczność trzymania go "pionowo" to objaw usterki (np. przerwa w przewodzie lub luźny styk) i ryzyko pogłębiania uszkodzenia. W praktyce takie narzędzie wycofuje się z użycia.
Gdy podobne zaniki występują także na innych urządzeniach podłączonych do tego samego gniazda, przedłużacza lub obwodu, albo gdy występuje przegrzewanie/iskrzenie w gnieździe. Jeśli objaw pojawia się głównie przy poruszaniu samą wiertarką, częściej winny jest jej przewód.
Należy przerwać pracę, odłączyć wiertarkę od zasilania i nie używać jej do czasu sprawdzenia. Potem wykonuje się oględziny przewodu, wtyczki i odgiętki oraz weryfikację połączeń. Nie wolno "dociskać" przewodu ani szukać ustawienia, w którym akurat działa.
Wskazanie szczotek lub "słabej instalacji" bez analizy objawu zależnego od ruchu. Uczniowie często wybierają element, o którym najwięcej słyszeli (szczotki), zamiast powiązać przerwę pracy z poruszaniem przewodem i wtyczką. Kluczem jest związek usterki z ułożeniem.
Zużyte szczotki częściej dają nasilone iskrzenie, nierówną pracę zależną od obrotów, spadek mocy i problemy przy większym obciążeniu. Uszkodzony przewód częściej powoduje nagłe zaniki zasilania, które "pojawiają się i znikają" po poruszeniu kablem lub wtyczką.
Mechanizm udaru wprowadza dodatkowe elementy (np. sprzęgła, przekładnie, udar), ale opisane przerwy pracy podczas przemieszczania najczęściej nadal dotyczą toru zasilania, bo to niezależne od funkcji udaru. Mechaniczne usterki udaru zwykle zmieniają dźwięk i skuteczność udaru, nie zasilanie.
Ucz się rozpoznawania usterek po objawach: co zależy od ruchu, co od obciążenia, co od temperatury, a co od czasu pracy. Twórz mapę: objaw → najbardziej prawdopodobna przyczyna → pierwsza czynność kontrolna. Na egzaminie szukaj w treści "słowa-klucze", np. poruszanie, ułożenie, iskrzenie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Instrukcje obsługi (DTR) elektronarzędzi – rozdziały o objawach usterek i zasadach bezpieczeństwa
  • Podstawy elektrotechniki: obwody zasilania, połączenia przewodów, typowe uszkodzenia mechaniczne izolacji
  • Materiały dydaktyczne z eksploatacji urządzeń mechatronicznych: diagnostyka objawowa i procedury wycofania z eksploatacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego