KWALIFIKACJA INF1 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 26.
W aparacie telefonicznym zadanie eliminowanie przeniku dźwięków z mikrofonu do słuchawki telefonicznej spełnia
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Układ antylokalny w aparacie telefonicznym tłumi efekt lokalny, czyli przenik własnego głosu z mikrofonu do słuchawki. Dzięki kompensacji (hybrydzie/mostkowi impedancyjnemu) użytkownik nie słyszy swojego głosu zbyt głośno. Mikrofon i głośnik są tylko przetwornikami, a układ wybierczy służy do wybierania numeru.

Pełne wyjaśnienie:

W aparacie telefonicznym może występować efekt lokalny (sidetone), czyli słyszenie własnego głosu w słuchawce wskutek przeniku sygnału z mikrofonu do toru odsłuchowego. Zjawisko to wynika z tego, że tor nadawczy i odbiorczy są ze sobą elektrycznie powiązane w tym samym urządzeniu.

Za ograniczenie tego zjawiska odpowiada układ antylokalny. Jest to obwód kompensacyjny realizowany w praktyce jako układ mostkowy/hybrydowy (często z elementem transformatorowym i rezystorami dopasowującymi impedancję). Sygnał z mikrofonu jest tak przetwarzany (kompensowany), aby w torze słuchawki uległ istotnemu wytłumieniu, natomiast sygnał przychodzący z linii docierał do słuchawki normalnie. Efektem jest wyższy komfort rozmowy – użytkownik nie odbiera swojego głosu jako nienaturalnie głośnego "echo" w słuchawce.

Odpowiedź "mikrofon" jest błędna, bo mikrofon jedynie zamienia energię akustyczną na sygnał elektryczny; nie pełni roli eliminowania przeniku do słuchawki. Podobnie "głośnik" (słuchawka jako przetwornik elektroakustyczny) odtwarza dźwięk, ale nie realizuje funkcji kompensacji sygnału lokalnego. Z kolei "układ wybierczy" dotyczy wybierania numeru (np. klawiatura/impulsowe lub tonowe wybieranie) i nie jest elementem przeznaczonym do tłumienia przeników w torze fonicznym.

Warto pamiętać, że w telefonii cyfrowej/VoIP podobny cel (ograniczenie niepożądanych odbić) bywa osiągany algorytmami DSP (kasowanie echa), ale w klasycznym aparacie analogowym kluczową rolę pełni właśnie układ antylokalny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Efekt lokalny (sidetone) to sytuacja, gdy użytkownik słyszy w słuchawce część własnego głosu z mikrofonu. W niewielkim stopniu może pomagać kontrolować głośność mówienia, ale gdy jest za duży, powoduje dyskomfort i utrudnia rozmowę.
Układ antylokalny tłumi przenik sygnału z mikrofonu do słuchawki, czyli ogranicza efekt lokalny. Realizuje to przez kompensację sygnału w torze fonicznym (często jako układ hybrydowy/mostkowy), dzięki czemu własny głos nie jest słyszany zbyt głośno.
Mikrofon jest przetwornikiem: zamienia dźwięk na sygnał elektryczny. Nie "odcina" sam z siebie drogi sygnału do słuchawki. Eliminacją przeniku zajmuje się osobny obwód kompensacyjny (układ antylokalny), a nie sam element mikrofonowy.
Głośnik (słuchawka) tylko odtwarza sygnał, który do niego dociera. Jeśli w torze pojawi się przenik z mikrofonu, głośnik go odtworzy, ale go nie skompensuje. Funkcja antylokalna polega na tłumieniu sygnału zanim trafi on do słuchawki.
Układ wybierczy odpowiada za wybieranie numeru (np. generowanie tonów DTMF lub impulsów w starszych aparatach) i współpracuje z elementami sterowania. Nie jest to układ audio przeznaczony do kompensacji przeników między mikrofonem a słuchawką.
Typowym objawem jest zbyt głośne słyszenie własnego głosu w słuchawce lub nieprzyjemne "podbicie" dźwięku podczas mówienia. Użytkownik może odruchowo ściszać głos albo odsuwać słuchawkę. To wskazuje na problem z tłumieniem efektu lokalnego.
Hybryda (układ mostkowy/transformator hybrydowy) rozdziela i sumuje sygnały tak, by sygnał lokalny był kompensowany w torze odsłuchu, a sygnał z linii był przekazywany do słuchawki. Skuteczność zależy m.in. od dopasowania impedancji toru i linii.
W systemach VoIP problem "powrotu" własnego głosu częściej dotyczy echa i opóźnień w torze, a nie klasycznego analogowego sidetone. Funkcję ograniczania niepożądanych odbić zwykle realizuje się cyfrowo (DSP), np. przez kasowanie echa, a nie układem transformatorowym.
Efekt lokalny to prawie natychmiastowe słyszenie własnego głosu w słuchawce (bez wyraźnego opóźnienia). Echo zwykle ma zauważalne opóźnienie i bywa związane z odbiciami w sieci lub w torach cyfrowych. W aparacie analogowym problemem bywa głównie zbyt silny sidetone.
Najczęściej są to pytania o funkcję ("co tłumi?"), o skutek braku układu (dyskomfort, zbyt głośny własny głos) oraz o rozróżnienie elementów toru audio od toru wybierania. Pomaga kojarzyć: antylokalny = redukcja własnego głosu w słuchawce.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Układ antylokalny w aparacie telefonicznym tłumi efekt lokalny, czyli przenik własnego głosu z mikrofonu do słuchawki."

Źródła:

  • Wikipedia: "Sidetone" — https://en.wikipedia.org/wiki/Sidetone (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia: "Hybrid coil" — https://en.wikipedia.org/wiki/Hybrid_coil (dostęp: 2026-03-01)
  • ITU-T Recommendation G.168: "Digital network echo cancellers" — https://www.itu.int/rec/T-REC-G.168 (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw telefonii analogowej (tor nadawczy/odbiorczy, hybryda)
  • Opisy i schematy działania efektu lokalnego (sidetone) oraz układów anti-sidetone
  • Ćwiczenia serwisowe: objawy i diagnostyka usterek toru fonicznego w aparatach przewodowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego