Autoklaw służy do sterylizacji parą wodną w nadciśnieniu. Oznacza to działanie wysokiej temperatury w środowisku wilgotnym. Taka metoda jest szczególnie skuteczna dla materiałów i preparatów, które:
- dobrze przewodzą ciepło,
- są wodne (para ma z nimi bezpośredni kontakt),
- nie ulegają istotnej degradacji w warunkach podwyższonej temperatury i wilgoci.
Dlatego odpowiedź "wodnego roztworu glukozy" jest właściwa: roztwór wodny można wyjaławiać w autoklawie, o ile składniki są dostatecznie stabilne termicznie. W praktyce jest to klasyczny przykład preparatu, dla którego sterylizacja parą może być rozważana (z zachowaniem właściwych parametrów procesu i kontroli jakości).
Pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe z powodów związanych z niezgodnością metody z właściwościami materiału:
- "streptomycyny" – antybiotyki często są termolabilne lub wrażliwe na wilgoć, dlatego sterylizacja parą może prowadzić do spadku aktywności. W takich przypadkach rozważa się inne rozwiązania (np. jałowe sączkowanie roztworu przez filtr) zależnie od formulacji.
- "parafiny ciekłej" – jest to ciecz oleista/hydrofobowa. Para wodna nie jest dla niej właściwym medium: utrudniony jest kontakt wilgoci z całym materiałem, a w praktyce dla olejów częściej dobiera się metody oparte o suche gorące powietrze lub inne techniki zgodne z wymaganiami produktu.
- "tlenku cynku" – proszki mineralne nie zawsze nadają się do sterylizacji parą: problemem może być zwilżanie, zbrylanie lub zmiana właściwości fizycznych. Dla części substancji stałych typowe są metody alternatywne (np. suche gorące powietrze), zależnie od wymagań jakościowych.
Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o autoklaw najpierw oceń, czy materiał jest wodny i termostabilny. Jeśli jest oleisty, proszkowy albo dotyczy substancji potencjalnie wrażliwej (np. wiele antybiotyków), to sygnał, że właściwa może być inna metoda wyjaławiania.
